Quá trình hoạt động của Hội Nhân dân Ủng hộ đảng và Nhà nước Chống Tham nhũng

I. Quá trình thành lập

Theo lời kể của ông Phạm Quế Dương vào năm 2008 (1), thì đầu năm 2001, ông Trần Khuê và bà Nguyễn Thị Thanh Xuân vừa viết xong cuốn “Đối thoại năm 2000”. Nhận đề nghị của ông Nguyễn Minh Triết, khi đó là Bí thư Thành ủy TP.HCM, ông Khuê và bà Xuân ra Hà Nội để viết cuốn “Đối thoại năm 2001”. Ngày 2 tháng 9 năm 2001, ông Phạm Quế Dương mời ông Khuê, bà Xuân cùng một số người khác, trong đó có ông Hoàng Minh Chính và nhà văn Hoàng Tiến, đến nhà ăn cơm trưa. Sau khi đọc bài phát biểu nhân ngày Quốc khánh của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh và Thủ tướng Phan Văn Khải, trong đó hai ông này gọi tham nhũng là “quốc nạn”, những người có mặt trong bữa ăn quyết định viết đơn xin thành lập “Hội Nhân dân Ủng hộ đảng và Nhà nước Chống Tham nhũng”, gọi tắt là “Hội Chống Tham nhũng”. Ông Phạm Quế Dương soạn đơn, rồi đề nghị được phụ trách tờ báo “Chống Tham nhũng” sau khi hội được thành lập. Sau khi thảo luận, nhóm quyết định rằng ông Dương sẽ ký tên đại diện cho miền Bắc, còn ông Khuê sẽ ký tên đại diện cho miền Nam. Lá đơn được gửi đi ngay trong ngày hôm đó.

Tuy nhiên, trong bài “Cụ Hoàng Minh Chính và việc thành lập Hội Chống Tham nhũng” (viết năm 2015), ông Nguyễn Vũ Bình lại cung cấp một lời kể khác ông Phạm Quế Dương (2). Theo bài này, thì ngày 20 tháng 8 năm 2001, ông Bình đến nhà ông Hoàng Minh Chính để đề nghị ông Chính cùng thành lập Hội Chống Tham nhũng, theo ý tưởng mà ông Chính và những gương mặt đối lập khác đã đưa ra. Ông Chính đồng ý, liền mời hai ông Phạm Quế Dương, Trần Khuê và nhiều người khác tới nhà mình để bàn bạc. Theo ông Bình, mỗi cuộc thảo luận thường có từ 5 đến 7 người tham gia. Ngoài 6 nhân vật đã nêu, ông Bình còn kể thêm hai gương mặt khác là Trần Dũng Tiến và Nguyễn Thanh Giang. Sau nhiều ngày bàn bạc, lá đơn xin thành lập hội được gửi đi vào ngày 2 tháng 9. Tuy nhiên, theo lời ông Bình, thì đơn này “chỉ mang tính thông báo”, và trong thực tế, họ đã lập hội mà “không cần sự cho phép”.

Ông Bình cũng nhận rằng ông được phân công làm thư ký tòa soạn tạp chí Chống Tham nhũng, trong khi ông Hoàng Tiến xếp sau ông Dương, với chức Phó Tổng Biên tập. Về việc chi tiêu của hội, lời kể của ông Bình có đoạn sau:

“Khi đó, mọi người phân công tôi làm thư ký cho tập san Chống tham nhũng, và cũng gần như thư ký của toàn Hội, ông Phạm Quế Dương không đi được xe máy nên mọi người giao cho tôi trách nhiệm đưa ông Phạm Quế Dương đi các nơi giao dịch. Cụ Chính đã quan tâm và nói luôn, tôi làm như vậy cần phải có thù lao, phụ cấp và Cụ đã lấy luôn 100 USD để đưa tôi ngay. Tôi từ chối nhưng không được. Điều này chứng tỏ cụ rất quan tâm tới mọi người, sâu sát và quyết đoán. Khi sự việc không thành công, tôi đã gửi lại Cụ số tiền đó”.

Như vậy, theo lời kể của ông Bình, thì “Hội Nhân dân Ủng hộ đảng và Nhà nước Chống Tham nhũng” đã được thành lập sau một quá trình tính toán, bàn bạc và chuẩn bị, và có nguồn tài trợ bằng USD, chứ không ra đời một cách tự phát và vô tư như ông Dương tuyên bố. Nếu ông Nguyễn Vũ Bình trung thực thì ông Phạm Quế Dương đã không nói đúng sự thật, và ngược lại.

Ông Bình cũng cho biết ông Phạm Quế Dương hiến một phòng trong căn hộ của ông để làm văn phòng hội, và lễ thành lập hội sẽ được tổ chức vào ngày 5 tháng 9 ở nhà ông Hoàng Minh Chính.

Theo lời ông Bình, thì ngay hôm sau, vào ngày 3 tháng 9, khoảng 20 người bị triệu tập để thẩm vấn. Số người bị triệu tập mà ông Bình đưa ra là không thống nhất: ở một đoạn khác, ông lại viết rằng chỉ có gần 10 người bị mời lên các đồn công an địa phương. Trong khi đó, ông Trần Khuê bị trục xuất về TP.HCM.

 

II. Mục đích

Trong bài tường thuật viết vào năm 2008, ông Dương tuyên bố rằng chính quyền ngăn ông thành lập “Hội Nhân dân Ủng hộ đảng và Nhà nước Chống Tham nhũng” vì “họ rất sợ đa nguyên đa đảng”. Ngay đầu bài tường thuật, ông Dương cũng thuật lại việc ông tham gia các buổi hội thảo về “đa nguyên, đa đảng” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức hồi năm 1990, và chọn đăng các bài viết về “đa nguyên, đa đảng” trên tờ báo là cơ quan ngôn luận của Liên hiệp, khi đó do ông quản lí. Như vậy, trong mắt ông Phạm Quế Dương, việc thành lập “Hội Nhân dân Ủng hộ đảng và Nhà nước Chống Tham nhũng” nằm trong kế hoạch hướng đến “đa nguyên đa đảng”, thay vì chỉ nhằm mục đích “chống tham nhũng” đơn thuần như tuyên bố của những người ký đơn. Trong khi ông Dương đặt mục đích “đa nguyên, đa đảng”, và bị tòa kết án vì đúng mục đích này, các tuyên bố của ông trên truyền thông khiến người ta tưởng rằng ông bị bắt vì “chống tham nhũng”.

Sau này, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tiếp tục trở thành nơi đặt trụ sở của “Viện IDS” do ông Nguyễn Quang A và Chu Hảo lập ra.

 

III. Kết cục

Ngày 28 tháng 12 năm 2002, khi đến nhà ga để đi từ TP.HCM về Hà Nội, ông Phạm Quế Dương bị công an chặn để lục soát hành lý. Do ông Dương giữ một bản danh sách 16 người ủng hộ thành lập “Hội Nhân dân Ủng hộ đảng và Nhà nước Chống Tham nhũng”, mà ông nhận được từ ông Trần Khuê, ông bị tạm giam để thẩm vấn. Sau 18 tháng rưỡi tạm giam, ông Dương bị tuyên án 19 tháng tù giam vì tội “Lợi dụng các quyền tự do, dân chủ để xâm phạm lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”. Ông Trần Khuê cũng bị bắt sau ông Dương hai ngày, và bị tuyên bản án tương tự.

Trong bài tường thuật vào năm 2008, ông Dương phủ nhận tuyên bố của báo Nhân Dân, rằng ông đã nhận tội trong phiên tòa. Tuy nhiên, sau khi ra tù, ông Dương và các cộng sự không quyết định thành lập lại “Hội Nhân dân Ủng hộ đảng và Nhà nước Chống Tham nhũng”.

 

Chú thích:

(1) http://phusaonline.free.fr/DienDan/4/84_Gianan.htm

(2) http://www.rfavietnam.com/node/2930

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author