Quá trình hoạt động của Chấn Hưng Nước Việt TV

Quá trình hoạt động của Chấn Hưng Nước Việt TV

Overview

“Chấn Hưng Nước Việt TV” là một phong trào chính trị đối lập ở Việt Nam, do Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển phát động từ khoảng tháng 10 năm 2016. Những người tham gia phong trào này có tham vọng xây dựng một “đài truyền hình” theo khuynh hướng chính trị đối lập, phát sóng trực tiếp trên Facebook và Youtube, để cạnh tranh với đài truyền hình VTV của nhà nước Việt Nam. Sau khi hai người sáng lập bị bắt, phong trào này vẫn tiếp tục tăng trưởng về cả lượng nhân sự, lượng phương tiện lẫn tầm ảnh hưởng. Tuy nhiên, do người của phong trào vừa có trình độ hiểu biết thấp, vừa có động lực lật đổ chế độ rất rõ ràng, ngay từ ngày đầu hình thành, “Chấn Hưng Nước Việt TV” đã là một phong trào tuyên truyền chính trị, chứ không phải là một đài truyền hình đưa tin tức.

 

A. Quá trình hình thành

“Chấn Hưng Nước Việt TV” không phải là một phong trào thuần nhất về mặt đường hướng, nhân sự và phương tiện. Cho đến thời điểm hiện tại (tháng 5 năm 2018), phong trào này đã là hợp lưu của 5 dòng chảy khác nhau:

_ Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển, tức hai thành viên của nhóm Chấn Hưng Nước Việt cũ, đóng vai sáng lập viên.

_ Trần Hoàng Phúc, một nhà hoạt động sinh viên, đã hỗ trợ Thuận và Điển ở khâu công nghệ và biên kịch.

_ Một số thành viên và cảm tình viên của nhóm Mai Info cũ đã gia nhập, rồi trở thành nhân sự nòng cốt của nhóm Chấn Hưng Nước Việt TV.

_ Nhóm Bà Đầm Xòe, đồng minh của nhóm Mai Info, đã đánh bóng tên tuổi của Chấn Hưng Nước Việt TV, và giới thiệu cho họ nhiều mối quan hệ quan trọng.

_ Hoàng Thị Hồng Thái, một “nhà từ thiện” thường nối giữa đảng Việt Tân với tầng lớp “dân oan”, đã nhờ Chấn Hưng Nước Việt TV phụ trách phần việc của mình ở miền Bắc.

Trong số năm dòng chảy vừa nêu, mỗi dòng lại có năng lực, vị trí và động cơ riêng.

Vì vậy, trước khi kể câu truyện về sự ra đời của Chấn Hưng Nước Việt TV, chúng tôi xin nói đôi dòng về nhóm Bà Đầm Xòe và nhóm Mai Info, để giúp độc giả có cái nhìn toàn cảnh.

 

I. Nhóm Bà Đầm Xòe trong giai đoạn 2014 – 2016

“Bà Đầm Xòe” là tên của một blog theo khuynh hướng chính trị đối lập ở Việt Nam. Đây cũng là tên của nhóm phóng viên, văn nghệ sĩ điều hành blog đó.

Blog Bà Đầm Xòe được lập bởi Phạm Thành, một cựu phóng viên của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV). Ông Thành sinh ngày 2 tháng 8 năm 1952 tại xã Định Bình, Thiệu Yên, Thanh Hóa; đăng kí hộ khẩu thường trú tại số 121/128C/27 Đại La, phường Đồng Tâm, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Trong thời gian làm ở VOV, ông Thành từng giữ chức Thư ký Tòa soạn Báo Tiếng nói Việt Nam. Sau đó, vào năm 2007, ông bị chuyển về làm tại phòng Kiểm thính, Ban thư ký biên tập về Thính giả. Phạm Thành cho biết ông bị điều chuyển vì một bài viết trên Internet, trong đó ông đặt nghi ngờ rằng “có người làm tay sai cho Tàu Cộng” trong chính phủ Việt Nam [1][2].

Sau khi nghỉ hưu, vào tháng 1 năm 2012, Phạm Thành lập blog “Bà Đầm Xòe”. Ông Thành đăng trên blog này nhiều bài viết theo khuynh hướng chống Cộng. Ngoài Phạm Thành, nhóm thực hiện và hỗ trợ bài vở cho blog “Bà Đầm Xòe” còn qui tụ một số phóng viên và văn nghệ sĩ khác, vốn là bạn của ông thành. Số này bao gồm nhà văn Paul Nguyễn Hoàng Đức, nhà văn Mai Tú Ân, và phóng viên Phạm Thanh Sơn, và nhà văn Mai Hoa Nguyen ở Đức.

Từ thời điểm đó đến nay, nhóm “Bà Đầm Xòe” có ba điểm nổi bật.

Thứ nhất, nhiều thành viên trong nhóm này thuộc các gia đình “có công” với chế độ xã hội chủ nghĩa. Chẳng hạn, nhiều người nhìn Phạm Thành như một phóng viên kỳ cựu, gắn bó với VOV trong suốt đời làm việc của ông. Phạm Thành hiện vẫn sống trong khu tập thể VOV, và đến năm 2014, con gái Thành vẫn nối gót ông để làm việc trong VOV [2]. Tương tự, trước khi cải đạo sang Công giáo vào năm 2003, Paul Nguyễn Hoàng Đức từng là một Trung úy An ninh, công tác tại Cục A16 thuộc Bộ Nội vụ, phụ trách các vấn đề tôn giáo. Ông Mai Tú Ân, tức Nguyễn Minh Tuấn, có bố là là tướng Nguyễn Xuân Như, đại biểu Quốc hội khóa 1, 2, 3. Có lẽ nhờ lợi thế lý lịch này, mà các thành viên nhóm “Bà Đầm Xòe” khá tự tin khi đưa ra các phát ngôn chống Cộng.

Thứ hai, dù một số thành viên trong nhóm “Bà Đầm Xòe” rất tự tin về tài năng của mình, họ không có các tác phẩm đáng nhớ, dù là trong lĩnh vực báo chí hay văn chương.

Thứ ba, họ tạo thành một “nhóm lợi ích” trong làng văn chương và báo chí phi chính thống ở Việt Nam. Nhóm này thường xuyên tranh giành quyền lực và tầm ảnh hưởng với cánh báo chí của Diễn đàn Xã hội Dân sự – như Phạm Chí Dũng, Bùi Minh Quốc, Nguyễn Tường Thụy, JB Nguyễn Hữu Vinh, Nguyễn Lân Thắng… Từ năm 2014 đến nay, phe Bà Đầm Xòe và phe Diễn Đàn Xã Hội Dân Sự đã đụng độ nhau trong ít nhất ba vụ việc:

_ Vụ tranh giành quyền kiểm soát Hội Nhà báo Độc lập vào năm 2014, trong đó Phạm Chí Dũng, Nguyễn Tường Thụy và JB Nguyễn Hữu Vinh của Diễn đàn Xã hội Dân sự đấu với Ngô Nhật Đăng, Paul Nguyễn Hoàng Đức và Phạm Thành của Bà Đầm Xòe [5][6].

_ Vụ tham nhũng của nhóm Mai Info vào tháng 11 năm 2016. Trong vụ này, Nguyễn Tường Thụy, JB Nguyễn Hữu Vinh, Nguyễn Lân Thắng và Lã Việt Dũng của Diễn đàn Xã hội Dân sự tố Mai Xuân Dũng tham nhũng hàng chục triệu đồng tiền từ thiện. Đáp lại, Phạm Thành và Mai Tú Ân của nhóm Bà Đầm Xòe bênh Mai Xuân Dũng, vì Dũng chơi thân với nhóm [7].

_ Vụ Vũ Quang Thuận “cướp mic” các thành viên No-U, phong trào chịu ảnh hưởng của Diễn đàn Xã hội Dân sự, trong cuộc biểu tình ngày 19 tháng 1 năm 2017. Trong vụ này, Nguyễn Lân Thắng và Lã Việt Dũng của Diễn đàn Xã hội Dân sự mắng Thuận là đồ “thần kinh hoang tưởng”, vì Thuận vác đến cuộc biểu tình một cây thập giá lớn. Đáp lại, Phạm Thành, Mai Tú Ân và Phạm Thanh Sơn của nhóm Bà Đầm Xòe mở một chiến dịch truyền thông rầm rộ, để tôn Vũ Quang Thuận làm “thiên tài”, “minh chủ”, “Phù Đổng thiên vương” của “phong trào dân chủ Việt Nam”, đồng thời tuyên bố rằng người ta đang chủ động “đánh phá” Thuận do “đố kỵ”, “ghen ghét” [8].

Ngoài việt viết bài để bênh nhau trong những cuộc đụng độ phe nhóm, nhằm tranh giành quyền lực và tầm ảnh hưởng, các thành viên nhóm Bà Đầm Xòe cũng thường xuyên viết bài ca ngợi, tâng bốc, đánh bóng tên tuổi cho nhau. Những lời ca ngợi này đôi khi hơi quá lố. Chẳng hạn, trong khi Phạm Thành khen Mai Tú Ân là người có tài “Dùng ngòi bút làm đòn xoay chế độ” [3], thì Mai Tú Ân cũng khen Phạm Thành là “một con khủng long còn sót lại” trong “thế kỷ chỉ có những con tắc kè đổi màu” [4].

Có lẽ thói quen tâng bốc lẫn nhau này đã khiến nhiều thành viên trong nhóm Bà Đầm Xòe ảo tưởng về năng lực của bản thân. Chẳng hạn, Paul Nguyễn Hoàng Đức thường tự nhận là “nhà triết học số một châu Á” và “nhà phê bình, lý luận văn học hàng đầu thế giới” [9]. Và nhóm này cũng thu hút những người tương đồng với họ – như Vũ Quang Thuận, người tự xưng là “chí sĩ”, “doanh nhân yêu nước” “Võ Phù Đổng”, dự tính tranh cử chức Tổng thống Việt Nam; hoặc như Mai Xuân Dũng, người tự lập nick ảo để ca ngợi mình như một lãnh tụ có đạo đức [7].

Ngoài ra, các vụ đấu đá phe cánh của nhóm Bà Đầm Xòe dường như không bị giới hạn trong môi trường báo chí, văn nghệ phi chính thống. Chẳng hạn, khi Phan Huyền Thư bị tố đạo văn vào năm 2015, Mai Tú Ân từng tham gia chiến dịch truyền thông bênh vực bà Thư, dù mọi bằng chứng đều khẳng định rằng bà Thư thật sự ăn cắp [10]. Phan Huyền Thư là con gái NSND Thanh Hoa, một người rất có thế lực ở đài VOV, và vì thế có liên hệ với Phạm Thành.

 

II. Nhóm Mai Info trong giai đoạn 2014 – 2016

Blog “Lịch sử Xã hội Dân sự Việt Nam” đã có bài về Hội Cứu lấy Dân oan [11] và nhóm Mai Info [12] của Mai Xuân Dũng.

Theo đó, ngày 14 tháng 11 năm 2014, họa sĩ Mai Xuân Dũng, thân hữu nhóm Bà Đầm Xòe, thành lập một tổ chức thiện nguyện mang tên “Hội Cứu lấy Dân oan”. Hội này chuyên quyên tiền để hỗ trợ “dân oan” – tức những người dân khiếu kiện lâu ngày, thường là xoay quanh vấn đề quyền sử dụng đất. Về mặt thực chất, đây là một hội mượn danh nghĩa từ thiện để hoạt động chính trị, theo mô hình được sáng tạo từ năm 2006 bởi Trần Khải Thanh Thủy, một đảng viên Việt Tân [13]. Trong mô hình này, các “nhà từ thiện” sẽ nuôi dân oan đi kiện, rồi dùng “dân oan” để phát động các phong trào biểu tình gắn với yêu sách chính trị.

Một thành viên của nhóm Bà Đầm Xòe, là Paul Nguyễn Hoàng Đức, đã hưởng lợi từ các hoạt động của Hội Cứu lấy Dân oan. Ông Đức đã lừa tình một phụ nữ hải ngoại tên Phượng Đan, gạ bà này gửi mình 1000 USD, rồi dùng quỹ của Hội để hợp thức hóa số tiền đó [14]. Đầu năm 2016, bà Đan đã công bố chuyện này trên mạng xã hội. Cùng lúc đó, Hội Cứu lấy Dân oan cũng mất uy tín vì hai vụ việc khác, là vụ ông Mai Xuân Dũng ngoại tình với thủ quỹ Phan Cẩm Hường của Hội; và vụ Nguyễn Tường Thụy, JB Nguyễn Hữu Vinh và Đặng Bích Phượng của Diễn đàn Xã hội Dân sự tố Dũng tham nhũng hàng chục triệu đồng tiền quỹ. Do đó, ngày 20 tháng 2 2016, Mai Xuân Dũng và Phan Cẩm Hường tuyên bố giải tán Hội Cứu lấy Dân oan. Số tiền quỹ còn tồn, lên tới 200 triệu đồng, được chia cho các thành viên hội, “tùy theo công sức đóng góp” [11].

Ngày 20 tháng 4 năm 2016, chỉ hai tháng sau khi Hội Cứu lấy Dân oan tan rã, Mai Xuân Dũng thành lập một tổ chức thiện nguyện mới, là nhóm Mai Info [12]. Nhóm này đã hỗ trợ bà Cấn Thị Thêu, một “thủ lĩnh dân oan” ở Dương Nội. Ngoài “dân oan”, Mai Info còn gửi tiền cho các gương mặt chính trị đối lập bị thương và những thương phế binh Việt Nam Cộng hòa (theo chương trình hỗ trợ của Dòng Chúa Cứu thế Việt Nam). Tuy nhiên, sau đợt cứu trợ đồng bào lũ lụt miền Trung vào tháng 11 năm 2016, Mai Info lại bị tố đã biển thủ 54 triệu đồng chỉ trong 9 ngày cứu trợ. Người phát hiện việc này là Lã Việt Dũng, thành viên nhóm No-U thân Diễn đàn Xã hội Dân sự [12]. Ông Mai Xuân Dũng nhanh chóng giải tán nhóm Mai Info, tương tự như đã làm với Hội Cứu lấy Dân oan chỉ vài tháng trước đó.

Ngay sau đó, tháng 12 năm 2016, ông Mai Xuân Dũng cùng Mai Tú Ân của nhóm Bà Đầm Xòe lập một trang Facebook mới, mang tên “Hãy Giúp Dân Oan”. Trang này cũng quyên tiền giúp “dân oan”, như hai tổ chức trước đó của ông Dũng [15].

Trong cả hai lần các thành viên và thân hữu Diễn đàn Xã hội Dân sự tấn công Mai Xuân Dũng, nhóm Bà Đầm Xòe đều viết bài để bênh ông Dũng, đồng thời kết tội phe kia [7].

Như vậy, có thể thấy nhóm Mai Info và nhóm Bà Đầm Xòe có nhiều nhân sự chung, dan díu nhau về mặt lợi ích, và thường đứng cùng nhau trong các cuộc đấu đá phe cánh.

Ngoài ra, cũng cần lưu ý rằng dù nhánh No-U thân Diễn đàn Xã hội Dân sự thường xuyên đấu đá với nhóm Mai Info thân Bà Đầm Xòe, hai nhóm này lại rất giống nhau. Cả hai đều tự xưng là các “biểu tình viên” và các “nhà báo độc lập”. Cả hai đều dùng vỏ bọc từ thiện để phát động các phong trào biểu tình của “dân oan”. Cả hai đều làm truyền thông trên các trang Facebook cá nhân là chính, và thường quyên tiền trên mạng bằng uy tín cá nhân. Cả hai đều thường xuyên bị tố ngoại tình, lừa tình, và tham nhũng công quỹ. Như vậy, mâu thuẫn giữa hai nhóm “biểu tình viên” kiêm “nhà báo độc lập” này giống mâu thuẫn giữa “phe áo sạch” và “phe áo bẩn” của Cái Bang, xoay quanh việc tranh giành tiền, quyền, tình, hơn là mâu thuẫn giữa hai xu hướng chính trị khác nhau.

Tuy nhiên, mâu thuẫn giữa Diễn đàn Xã hội Dân sự và nhóm Bà Đầm Xòe lại có thể có nguồn gốc xa hơn, mà chúng tôi chưa có thời gian để làm rõ.

 

III. Vũ Quang Thuận tái ngộ Lê Thăng Long

Blog “Lịch sử Xã hội Dân sự Việt Nam” đã có bài về quá trình hoạt động của Phong trào Trấn hưng Nước Việt trong giai đoạn 2008 – 2011, từ khi Lê Thăng Long cùng Vũ Quang Thuận thành lập phong trào này cho đến khi Vũ Quang Thuận về nước và bị khởi tố [16]. Bài này sẽ tường thuật các hoạt động của phong trào này trong giai đoạn kế tiếp, từ năm 2011 cho đến nay.

Tròn một năm trước khi Vũ Quang Thuận về nước, bốn cộng sự cũ của ông Thuận – là Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Thăng Long, Nguyễn Tiến Trung, Lê Công Định – đã ra tòa với tội danh “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”. Ngày 10 tháng 1 năm 2010, Trần Huỳnh Duy Thức bị kết án 16 năm tù, trong khi Lê Thăng Long và Lê Công Định chỉ lĩnh án 5 năm tù mỗi người, do đã “nhận tội, xin khoan hồng” trước camera truyền hình, trong quá trình điều tra và xét xử. Sau đó, vì “chấp nhận, thành khẩn hối cải, nhận tội lỗi của mình” trong thời gian ở tù, Lê Thăng Long tiếp tục được giảm án tù hai lần, mỗi lần 3 tháng tù giam [19]. Nhờ thế, Lê Thăng Long ra tù ngày 4 tháng 6 năm 2012, sớm hơn mọi cộng sự khác của mình, và sớm 6 tháng so với ông Lê Công Định.

Chưa đầy 1 tuần sau đó, ngày 10 tháng 6 năm 2012, Lê Thăng Long đăng lên mạng một bản tuyên bố thành lập Phong trào Cong đường Việt Nam. Theo lời Long, thì phong trào này được hình thành dựa trên cuốn sách Con đường Việt Nam, mà ông đang cùng Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Công Định, Nguyễn Tiến Trung và Nguyễn Sĩ Bình viết dở cùng nhau trước khi bị bắt. Long cũng cho biết ông “thay mặt” Thức, Trung và Định, là ba người còn đang ngồi tù, để phát động thành lập phong trào. Động thái này của Long khiến nhiều người nghi ngờ, vì cuốn Con đường Việt Nam chưa được viết xong, đường lối của Phong trào mà Long nêu ra không dựa trên các phần đã viêt của cuốn sách này, và Long không liên lạc để hỏi ý ba người còn lại trước khi nhân danh họ để lập nhóm. Vì vậy, nhiều gương mặt trí thức và chính trị đối lập – bao gồm Nguyễn Trần Bạt, Hà Sĩ Phu, Phạm Thị Hoài, Châu Xuân Nguyễn… – đã công khai từ chối gia nhập phong trào, dù nhận được thư mời của ông Lê Thăng Long [20][21].

Khi Lê Công Định ra tù vào ngày 6 tháng 2 năm 2013, ông Định cũng “từ chối bình luận” về Phong trào Con đường Việt Nam của Lê Thăng Long, khiến dư luận vào thời điểm đó càng thêm nghi ngờ phong trào này [25].

Sau khi trở lại chính trường, Lê Thăng Long tự xưng là “trí thức siêu cao cấp”, “chí sĩ yêu nước, bí danh Lincoln Lê”. Nhiều bài viết của ông chứa những dấu hiệu của chứng vĩ cuồng và hoang tưởng. Chẳng hạn, vào tháng 12 năm 2013, khi Lê Thăng Long tuyên bố muốn gia nhập đảng Cộng sản Việt Nam để trở thành Tổng Bí thư của đảng này, chủ bút Vũ Đông Hà của trang Dân Làm Báo viết bài tổng kết [22], trong đó dẫn lại một loạt các phát ngôn ấn tượng của Long, như:

“Tôi muốn trở thành Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam hoặc trở thành cố vấn cải cách của Tổng bí thư Đảng và tự nguyện làm việc không lương để phục vụ lợi ích cho nhân dân.”

“Tôi xin khẳng định chắc chắn rằng tôi có tài, đức không kém ngài Lý Quang Diệu!”

“Tôi tự nhận thấy về tài năng và tình yêu thương dân tộc Việt Nam của tôi không hề thua kém nhà cách mạng yêu nước Việt Nam Phan Chu Trinh.”

“Tôi có tấm lòng của một thánh nhân.”

“Chủ nghĩa Cộng đồng của tôi chứa nhiều sự sáng tạo mới về lý luận chưa từng có trong lịch sử xã hội loài người”, là một “hệ lý luận có lượng tri thức lớn đồ sộ nhất trong tất cả các chủ thuyết từng có từ khi có loài người trên trái đất tới nay.”

Trong giai đoạn 2012 – 2014, Lê Thăng Long vẫn tiếp tục liên lạc với Vũ Quang Thuận, dù Thuận đang điều trị trong trại tâm thần. Đầu năm 2014, Thuận mượn điện thoại của một quản giáo trong trại, rồi gọi cho Long, nhờ Long chép một “nghiên cứu” về “50 công trình toàn cầu” của Thuận [23]. Các “chương trình” này bao gồm việc  “cải cách Liên Hợp Quốc”, “thành lập chính phủ chung thế giới”, “thành lập quân đội chung thế giới”, “thành lập đồng tiền chung thế giới”… Ông Long gọi các “chương trình toàn cầu” này là “phao cứu sinh cho nhân loại”, giúp nhân loại ngăn chặn cuộc chiến tranh thế giới thứ 3 sắp diễn ra [23].

Cũng trong năm 2014, Vũ Quang Thuận được trại tâm thần cấp giấy xác nhận khỏi bệnh và cho xuất viện. Thuận tiếp tục liên lạc và phối hợp hoạt động với Lê Thăng Long. Theo lời Thuận, thì vì “không có năng khiếu học và sử dụng máy tính”, Thuận đã nhờ Long đăng tải “hàng nghìn bài viết” lên trang Facebook cá nhân của Long [24]. Phía dưới các bài viết của mình, Thuận xưng là “doanh nhân yêu nước Vũ Quang Thuận, bí danh Võ Phù Đổng”, “lãnh đạo Phong trào Chấn hưng Nước Việt”.

Ngày 5 tháng 6 năm 2015, Lê Thăng Long hết hạn quản chế, liền ra Hà Nội để gặp Vũ Quang Thuận. Ngày 19 tháng 6 năm 2015, Long, Thuận và Nguyễn Văn Điển đã cùng gặp và trao đổi với một viên chức chính trị của Đại Sứ quán Mỹ tại Việt Nam [27]. Trong cuộc gặp, họ chụp với nhân viên sứ quán này một bức ảnh chung. Về sau, bức ảnh này được đăng đi đăng lại trong hàng trăm bài viết của Lê Thăng Long và Vũ Quang Thuận.

Trong vài tháng sau lần tái ngộ đó, Lê Thăng Long và Vũ Quang Thuận liên tục cùng nhau tung ra nhiều văn kiện chung, tuyên bố chung. Chẳng hạn, ngày 26 tháng 7 năm 2015, Thuận và Long tuyên bố “sẽ tiến hành khởi kiện Liên Hợp Quốc” vì tội “vô trách nhiệm” với “nhân dân Việt Nam và cộng đồng thế giới”. [28].

Nguyễn Văn Điển, người cùng Long và Thuận gặp viên chức chính trị của Đại Sứ quán Mỹ, vốn là cấp dưới thân tín nhất của Thuận trong giai đoạn ở Malaysia. Điển là một nông dân theo đạo Công giáo, sinh năm 1983, quê ở Hải Phương, Hải Hậu, Nam Định, đã học hết lớp 6. Từ nhỏ Điển sinh sống cùng gia đình tại tổ 16, phường Yên Thịnh đường Lương Văn Can, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái. Theo lời kể của Vũ Quang Thuận trong một clip, thì gia đình Nguyễn Văn Điển đã vay tiền để đưa ông sang xuất khẩu lao động ở Malaysia.

Năm 2009, sau khi vượt biên sang Malaysia, Vũ Quang Thuận bắt đầu tiếp cận các công nhân xuất khẩu lao động người Việt Nam ở đây, để kết nạp họ vào Phong trào Chấn hưng Nước Việt. Nguyễn Văn Điển gia nhập phong trào, và được Vũ Quang Thuận nhận làm “em kết nghĩa”. Theo lời kể của Thuận, thì dù có tài chính eo hẹp, Điển đã dùng “hàng trăm triệu đồng” mà ông kiếm được trong thời gian xuất khẩu lao động để tài trợ cho các hoạt động của Thuận ở Malaysia. Sau khi Thuận tự thiêu dưới chân tòa tháp đôi Petronas vào ngày 12 tháng 4 năm 2010, Thuận và Điển bị chính quyền Malaysia bắt vì tội “khủng bố”. Cả hai bị nhốt trong cùng một nhà tù ở Malaysia, cùng bị trục xuất về Việt Nam vào ngày 28 tháng 1 năm 2011, và cùng bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra vào ngày 7 tháng 2 năm 2011. Sau quá trình điều tra, Vũ Quang Thuận được đưa đi chữa trị ở Trại Tâm thần Đồng Nai (do được xác định là mắc bệnh tâm thần), còn Nguyễn Văn Điển được thả [17].

Ngày 17 tháng 4 năm 2016, Nguyễn Văn Điển bắt đầu thay thế Lê Thăng Long trong việc giúp Vũ Quang Thuận đăng bài. Kể từ đó, dưới mỗi bài viết của mình, Vũ Quang Thuận đều ký để lại chữ ký như sau:

“Được viết bởi doanh nhân yêu nước Vũ Quang Thuận (Võ Phù Đổng)”

“Được đăng bởi thư ký: Nông dân yêu nước Nguyễn Văn Điển (Điển Ái Quốc)”

Như vậy, ngay sau khi rời khỏi trại tâm thần vào năm 2014, Vũ Quang Thuận đã tái ngộ hai cộng sự quan trọng nhất của mình trong Phong trào Chấn hưng Nước Việt cũ, là Lê Thăng Long và Nguyễn Văn Điển. Chính Long và Điển đã đưa Phong trào Chấn hưng Nước Việt xích lại gần nhóm Bà Đầm Xòe và nhóm Mai Info.

01 - Chữ ký của Vũ Quang Thuận bên dưới bài viết đầu tiên mà ông nhờ Nguyễn Văn Điển đăng
Ảnh 01 – Chữ ký của Vũ Quang Thuận bên dưới bài viết đầu tiên mà ông nhờ Nguyễn Văn Điển đăng

 

IV. Phong trào Chấn hưng Nước Việt xích lại gần nhóm Bà Đầm Xòe và nhóm Mai Info

Ngày 4 tháng 7 năm 2014, Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam được thành lập, với nhân sự ban đầu gồm 42 thành viên. Trong số 5 thành viên của Ban Lãnh đạo đầu tiên, Lê Ngọc Thanh và Ngô Nhật Đăng thân nhóm Bà Đầm Xòe, còn Phạm Chí Dũng, Bùi Minh Quốc và Nguyễn Tường Thụy thân nhóm Diễn đàn Xã hội Dân sự. Vì Phạm Chí Dũng giữ chức Chủ tịch hội, có thể nói phe Diễn đàn Xã hội Dân sự chiếm thế mạnh hơn.

Tròn hai tuần sau ngày thành lập Hội Nhà báo Độc lập, ngày 19 tháng 7 năm 2014, Lê Thăng Long viết bài tố Phạm Chí Dũng là “người của an ninh cài vào để phá hoại phong trào dân chủ” [26]. Long viết rằng “một số nguồn tin” đã cho ông biết điều đó, và không công bố nguồn tin. Khó có thể biết động cơ thật của Lê Thăng Long khi tung ra tin đồn đó.

Hơn một tháng sau thời điểm đó, vào tháng 9 năm 2014, phe Diễn đàn Xã hội Dân sự và phe Bà Đầm Xòe đụng độ dự dội để tranh quyền kiếm soát Hội Nhà báo Độc lập mới ra đời. Cuộc đụng độ này kết thúc với việc Ngô Nhật Đăng bị khai trừ, trong khi Lê Ngọc Thanh và Phạm Thành rút khỏi hội [5][6]. Vì Lê Thăng Long là đồng minh của nhóm Bà Đầm Xòe trong cuộc chiến chống Phạm Chí Dũng, Long và nhóm Bà Đầm Xòe đã xích lại với nhau, ít nhất kể từ thời điểm này.

Sau đó, Lê Thăng Long và Vũ Quang Thuận tiếp tục sát cánh với phe Bà Đầm Xòe trong nhiều đợt đấu đá khác. Chẳng hạn, tháng 9 năm 2015, Long và Thuận cùng viết bài để tung tin rằng Nguyễn Tường Thụy và JB Nguyễn Hữu Vinh là “dân chủ rởm”, do an ninh cài vào phong trào dân chủ Việt Nam [29]. Như mục trên đã đề cập, cả Thụy và Vinh đều là thành viên Hội Nhà báo Độc lập, thân nhóm Diễn đàn Xã hội Dân sự và có mâu thuẫn với nhóm Bà Đầm Xòe.

Cũng trong một bài viết vào tháng 9 năm 2015, Phạm Thành, chủ blog Bà Đầm Xòe, đã vô tình tiết lộ rằng ông thường xuyên theo dõi các bài viết của Paul Nguyễn Hoàng Đức và Lê Thăng Long, đồng thời đang đợi Đức và Long lên tiếng trước một vấn đề thời sự [30].

Khoảng giữa năm 2016, Nguyễn Văn Điển thành lập một tổ chức mang tên “nhóm Yêu Biển”. Vào ngày Chủ nhật hằng tuần, các thành viên của nhóm này thường mặc đồng phục màu vàng cam, in các biểu ngữ khẳng định chủ quyền biển đảo hoặc phản đối tập đoàn Formosa gây ô nhiễm biển, để đi diễu hành bằng xe đạp. Họ chụp ảnh các cuộc diễu hành này để đăng lên các trang tin đối lập ở trong nước và nước ngoài. Do vào thời điểm đó, Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển đã trở thành đồng minh thân thiết của nhóm Bà Đầm Xòe và Mai Info, “nhóm Yêu Biển” tập hợp một số thành viên quen thuộc của Mai Info, như Phạm Duy Quân và Trần Phương Yến [31]. Sau này, chính Quân và Yến giúp Thuận chuẩn bị cây thánh giá trong cuộc biểu tình ngày 19 tháng 1 năm 2017. Trần Phương Yến cũng được Thuận “huấn luyện” để thành lập kênh phụ nữ đầu tiên của Chấn Hưng Nước Việt TV, và giữ vai trò quan trọng trong nhóm Chấn Hưng Nước Việt cho đến thời điểm hiện tại.

 

V. Vũ Quang Thuận + Trần Hoàng Phúc + thành viên Mai Info = Chấn Hưng Nước Việt TV

 

1. Nhóm Bà Đầm Xòe cấp vốn quan hệ cho Vũ Quang Thuận?

Khoảng tháng 8 năm 2016, vào thời điểm “nhóm Yêu Biển” của Nguyễn Văn Điển bắt đầu đẩy mạnh hoạt động, Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển bắt đầu cùng thuê nhà ở ngách 72, số 180A/3, phố Nguyễn Lương Bằng, phường Quang Trung, quận Đống Đa, Hà Nội [32]. Địa điểm này nằm ngay sau tu viện Thái Hà của Dòng Chúa Cứu Thế (DCCT) Hà Nội. Theo lời Lê Quốc Quân, một gương mặt chính trị đối lập người Công giáo rất gắn bó với DCCT, thì trước khi bị bắt, Vũ Quang Thuận đã học xong lớp giáo lý dự tòng ở nhà thờ Thái Hà [33].

Trước đó, từ tháng 4 năm 2016, Facebook bắt đầu mở tính năng Livestream (truyền hình trực tiếp). Nắm bắt cơ hội đó, từ khoảng tháng 8, tháng 9 năm 2016, Nguyễn Văn Điển lập một trang Facebook cá nhân cho Vũ Quang Thuận, và hướng dẫn Thuận tự đăng bài lên trang này. Từ khoảng tháng 10 năm 2016, Vũ Quang Thuận bắt đầu dùng Facebook để tự quay Livetream “hàng trăm” video clip có nội dung chính trị đối lập, trước khi ghi lại chúng và đăng lên Youtube.

Trong các clip đầu tiên, Vũ Quang Thuận chỉ độc thoại để nêu quan điểm của mình về các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội, pháp luật. Mỗi lần nói về một vấn đề, Thuận lại mở một “chuyên đề” dài nhiều kỳ, mỗi kỳ là một clip có thời lượng từ 20 đến 60 phút. Về mặt cấu trúc, nội dung và văn phong, các “chuyên đề” này rất giống “hàng nghìn” bài viết dài kỳ, mà Thuận từng nhờ Lê Thăng Long và Nguyễn Văn Điển đăng lên trang Facebook cá nhân.

Theo bản án hình sự sơ thẩm mà Tòa án Thành phố Hà Nội tuyên cho Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển [32], thì trong gần 5 tháng trước khi bị bắt, Thuận và Điển đã quay tổng cộng hơn 500 video clip. Như vậy, Vũ Quang Thuận sản xuất trung bình 2 clip mỗi ngày.

Để thể hiện rằng mình là một “doanh nhân yêu nước” như thường ký dưới mỗi bài viết, Vũ Quang Thuận tuyên bố rằng trong suốt thời gian làm các clip này, ông vẫn điều hành công ty. Tuy nhiên, theo thông tin từ Chi Cục Thuế quận Đống Đa, Hà Nội, thì Công Ty Cổ Phần Thương Mại và Truyền Thông Chuông Việt, mà Thuận nhận là Tổng Giám đốc, đã ngưng hoạt động từ tháng 10 năm 2015, tức khoảng 1 năm trước khi Thuận bắt đầu quay các clip [34].

Tuy nhiên, qua biểu đồ đo mức độ quan tâm của người sử dụng Google với cụm từ “Vũ Quang Thuận”, có thể thấy trong hai tháng đầu quay clip, hiệu quả truyền thông mà ông Thuận tạo được không cao. Biểu đồ cho thấy trong tháng 10 và tháng 11 năm 2016, các clip của ông thuận chỉ thu hút lượng chú ý tương đương với những bài viết đình đám nhất của ông trước đó. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy Thuận đã lôi kéo được một lượng khán giả đều đặn, thay vì chỉ tạo ra một đợt sóng truyền thông vừa nhỏ, vừa không kéo dài quá một tháng như những lần trước.

02 - Biểu đồ thể hiện mức độ quan tâm của người sử dụng Google với cụm từ Vũ Quang Thuận trong giai đoạn 2014 – 2018
Ảnh 02 – Biểu đồ thể hiện mức độ quan tâm của người sử dụng Google với cụm từ Vũ Quang Thuận trong giai đoạn 2014 – 2018

Vũ Quang Thuận chỉ thật sự nổi tiếng từ cuối tháng 12 năm 2016, khi ông bắt đầu thực hiện chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào”. Thay vì chỉ độc thoại như những lần Livestream trước đây, Thuận truyền hình trực tiếp cuộc phỏng vấn ông Đặng Văn Việt – cựu Trung tá Quân đội Nhân dân Việt Nam, người từng được mệnh danh là “Con hùm xám đường số 4” [36]. Vào thời điểm đó, ông Đặng Văn Việt đang được biết đến như một anh hùng chiến tranh bị lãng quên [34]. Bản thân ông Việt cũng có tiếng trong giới chính trị đối lập Việt Nam, vì đã quan hệ với CLB Dân chủ Việt Nam (tiền thân của đảng Dân chủ Nhân dân) từ năm 2005 [35]; và thường nhờ trang Bauxite Việt Nam đăng các thư ngỏ, kiến nghị từ năm 2011. Do đó, clip phỏng vấn Đặng Văn Việt thu hút được một lượng lớn sự chú ý, và giúp Vũ Quang Thuận trở thành người nổi tiếng từ tháng 12 năm 2016, như biểu đồ của Google đã chỉ ra.

Vũ Quang Thuận phỏng vấn Đặng Văn Việt trong 6 ngày liên tiếp, để làm 6 clip đầu tiên trong chuyên mục “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào”. Trong các phần tiếp theo của chuyên mục này, Thuận cũng phỏng vấn một số người nổi tiếng khác. Cụ thể:

_ Phần 9: phỏng vấn Phạm Thành, chủ blog Bà Đầm Xòe

_ Phần 16, 17, 18: phỏng vấn Bùi Phúc Hải, Mai Ngọc Hồng, Lê Trọng [37][38]. Bùi Phúc Hải là giám đốc nhà sách Tràng An và Trung tâm Văn hóa Tràng An, hai đơn vị từng xuất bản nhiều cuốn sách khẳng định chủ quyền của Việt Nam ở quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Mai Ngọc Hồng (nguyên Trưởng phòng Tư liệu và Thư viện Viện Hán Hôm) và Lê Trọng (giám đốc Trung tâm nghiên cứu Kinh tế và Xã hội CESR, cựu viện trưởng Viện Phát triển Quốc tế học, chủ nhiệm Bộ môn Quản lý kinh doanh – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) là hai người tham gia biên soạn cuốn sác “Hoàng Sa – Trường Sa máu thịt Việt Nam”, do nhà sách Tràng An xuất bản.

_ Phần 22 và một số phần kế tiếp: phỏng vấn Lê Thanh Bảo [39]. Lê Thanh Bảo là nhạc sĩ, người bảo tồn cồng chiêng Mường [40].

Trong những người vừa kể, Bùi Phúc Hải đã đồng ý để Vũ Quang Thuận phỏng vấn nhiều hơn một lần. Không những vậy, Hải còn mời một số bạn bè trong nhóm mình đến nhà sách Tràng An để Thuận quay clip phỏng vấn. Như vậy, Bùi Phúc Hải đã tự nguyện cộng tác với Vũ Quang Thuận, chứ không phải bị Thuận lừa và lợi dụng. Đây là một hiện tượng lạ, vì cho đến thời điểm đó, Bùi Phúc Hải giữ lý lịch khá “sạch”: không ký tên vào bất cứ kiến nghị nào của trang Bauxite Việt Nam, không tham gia Diễn dần Xã hội Dân sự, không đi biểu tình chống Trung Quốc…

Mặt khác, khả năng Bùi Phúc Hải xem các clip của Vũ Quang Thuận trên Facebook rồi bị Thuận thuyết phục là không cao. Cho đến thời điểm đó, Vũ Quang Thuận vẫn là một gương mặt đối lập không có nhiều tiếng tăm, thường bị người ở cả hai bên gọi là “thằng hoang tưởng chính trị”, và chưa từng có liên hệ với các nhóm nhân sĩ, trí thức lớn tuổi. Tương tự, Đặng Văn Việt cũng không thể gặp Thuận qua Facebook, vì dù ông Việt đã có trang Facebook cá nhân từ ngày 19 tháng 2 năm 2016, trang này không kết bạn với nhóm Thuận, Điển, và trên trang cũng không có bài đăng [41].

Như vậy, phải có một bên trung gian giới thiệu Vũ Quang Thuận với Đặng Văn Việt, Bùi Phúc Hải và Lê Thanh Bảo. Bên trung gian này phải có độ tin cậy hoặc thẩm quyền đủ lớn để thuyết phục Bùi Phúc Hải trả lời phỏng vấn nhiều lần ở nhà sách Tràng An, và giới thiệu nhiều người trong nhóm mình đến trả lời phỏng vấn.

Xem xét toàn bộ các mối quan hệ của Vũ Quang Thuận vào thời điểm đó, ta chỉ thấy có hai giả thuyết. Một, là nhóm Bà Đầm Xòe đã làm trung gian để giúp Điển tiếp cận những người vừa kể. Hai, là Lê Văn Dũng (tức Lê Dũng Vova), một người chơi thân với nhóm Mai Info, đã nhờ Nguyễn Xuân Diện giúp Thuận việc này.

Trong hai giả thuyết này, giả thuyết đầu tiên có khả năng xảy ra hơn. Nguyễn Xuân Diện, người rất lệ thuộc vào nhóm No-U thân Diễn đàn Xã hội Dân sự, sẽ không hỗ trợ Vũ Quang Thuận vào tháng 12 năm 2016, khi No-U đang tố Mai Info tham nhũng. Trong khi đó, như đã đề cập, nhóm Bà Đầm Xòe tỏ ra thân thiết với nhóm Lê Thăng Long – Vũ Quang Thuận từ năm 2015, và thường cùng Long, Thuận công kích No-U.

Ngoài ra, cũng có hai chi tiết khác ủng hộ giả thuyết đầu tiên.

Thứ nhất, friendlist Facebook của Đặng Văn Việt bao gồm 37 người, trong đó có nhà đạo thơ Phan Huyền Thư, nhưng lại không có thành viên nào của nhóm No-U Hà Nội. Như đã đề cập trong mục trước, mẹ của Phan Huyền Thư từng làm cùng Phạm Thành ở VOV, và nhóm Bà Đầm Xòe của Phạm Thành từng tham gia chiến dịch truyền thông bênh Phan Huyền Thư.

Thứ hai, vào cuối tháng 12 năm 2016, ba nhóm Phong trào Chấn hưng Nước Việt, Mai Info và Bà Đầm Xòe rất thân nhau. Sau khi Mai Info giải tán vào tháng 11 năm 2016, Phạm Duy Quân và Trần Phương Yến của nhóm này chuyển hẳn sang “nhóm Yêu Biển” của Nguyễn Văn Điển, còn Mai Xuân Dũng thì cùng Mai Tú Ân của nhóm Bà Đầm Xòe lập trang hỗ trợ “dân oan” mới. Ngày 31 tháng 12 năm 2016, một số thành viên của ba nhóm này cùng tổ chức một bữa tiệc tất niên:

03 – Tiệc tất niên chung ngày 31 tháng 12 năm 2016
Ảnh 03 – Tiệc tất niên chung ngày 31 tháng 12 năm 2016

Trong bức ảnh trên, Vũ Quang Thuận, Nguyễn Văn Điển là thành viên chính thức của nhóm Chấn Hưng Nước Việt. Lê Trọng Hùng là thành viên mới, sẽ gia nhập Chấn Hưng Nước Việt khoảng 10 ngày sau thời điểm đó. Phạm Duy Quân và Trần Phương Yến là thành viên chính thức của Mai Info. Lê Văn Dũng tham gia các hoạt động thiện nguyện của Mai Info, và thường bênh Mai Xuân Dũng mỗi khi ông này bị tố ngoại tình, tham nhũng. Phạm Thành là chủ nhóm Bà Đầm Xòe – một lực lượng luôn đứng cùng phe với Mai Info và Chấn hưng Nước Việt trong các cuộc đụng độ với Diễn đàn Xã hội Dân sự kể từ năm 2014 đến nay. Trịnh Bá Phương là con trai của bà Cấn Thị Thêu, thủ lĩnh nhóm dân oan Dương Nội từng nhận tiền của Mai Info.

Chính những người trong bức ảnh trên đã tạo thành hạt nhân cho nhóm “Chấn Hưng Nước Việt TV” trong năm 2017.

Tuy nhiên, vì hai bằng chứng nêu trên không rõ ràng, việc nhóm Bà Đầm Xòe cấp vốn quan hệ cho Vũ Quang Thuận, giúp Thuận vụt hóa thành người nổi tiếng trong tháng 12 năm 2016, vẫn chỉ là một trong các giả thuyết cần xem xét.

 

2. Trần Hoàng Phúc viết kịch bản chương trình và hỗ trợ kỹ thuật cho Vũ Quang Thuận

Trong những ngày đầu quay Livestream, Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển còn được hỗ trợ bởi một nhân vật khác, là sinh viên luật Trần Hoàng Phúc. Quá trình hoạt động phức tạp của Trần Hoàng Phúc trong giai đoạn 2014 – 2016 sẽ được chúng tôi thuật lại chi tiết trong một mục sau.

Theo bản án hình sự sơ thẩm mà Tòa án Thành phố Hà Nội tuyên cho Vũ Quang Thuận, Nguyễn Văn Điển và Trần Hoàng Phúc [32], thì vào tháng 1 năm 2017, Thuận và Điển chuyển đến thuê nhà tại số A18 khu tập thể Viện Thiết kế Bộ Giao thông Vận tải, thuộc số 9, phương Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa, Hà Nội. Trần Hoàng Phúc đã trọ cùng Thuận và Điển tại đây trong vòng 3 tuần. Trong thời gian này, “Phúc đã tham gia hướng dẫn Thuận, Điển về: Kỹ thuật quay, phát trực tiếp video clip trên Facebook đỡ bị rung, nhòe và ngược hình ảnh; cách lập tài khoản Youtube.com có tên “Vu Quang Thuan” để đăng tải video clip; cách copy, lưu trữ các video clip trong ổ cứng máy tính để chỉnh sửa và đăng tải lại trên trang Youtube. Ngoài ra, Phúc còn đi cùng với Nguyễn Văn Điển mua một số thiết bị như 02 máy tính xách tay, bộ loa máy tính phục vụ cho việc làm, đăng tải video clip và trực tiếp quay video clip cho Vũ Quang Thuận”.

Bên cạnh đó, Trần Hoàng Phúc còn soạn ba bản viết tay, là “Kịch bản nói chuyện với Bác”, “Quy trình khẩn cấp” và “Kế hoạch truyền thông thánh giá”. Trong ba văn bản này, “Kịch bản nói chuyện với Bác” là kịch bản của một “chuyên đề” trên kênh Livestream của Vũ Quang Thuận, trong đó ông Thuận giả vờ gọi hồn cố Chủ tịch Hồ Chí Minh để nói chuyện. “Kế hoạch truyền thông thánh giá” là kế hoạch diễn xuất của Vũ Quang Thuận trong cuộc biểu tình ngày 19 tháng 1 năm 2017, trong đó Thuận vác một cây thánh giá lớn bằng gỗ để thu hút sự chú ý.

Hai kịch bản vừa nêu có hai điểm chung.

Thứ nhất, chúng dựa trên sự độc diễn của Vũ Quang Thuận. Qua yếu tố này, cùng phạm vi quan hệ của Trần Hoàng Phúc (sẽ được đề cập đến trong một mục sau), có thể loại trừ khả năng Phúc giới thiệu Thuận với những nhân vật mà Thuận phỏng vấn trong chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào”.

Thứ hai, chúng sử dụng rất nhiều đạo cụ, hầu hết mang tính biểu tượng và tính tôn giáo. Những đạo cụ này mang tính cường điệu hoặc chế nhạo để thu hút sự chú ý của đám đông. Đây là một kỹ thuật tạo biểu tượng để ám thị đám đông, nhằm nuôi dưỡng phong trào biểu tình, mà nhiều cuộc “cách mạng đường phố” ở Đông Âu, Bắc Phi và Trung Đông đã sử dụng.

Trong suốt thời gian hợp tác với Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển, Trần Hoàng Phúc đã không công khai gia nhập Phong trào Chấn hưng Nước Việt, và tránh xuất hiện hoặc được nhắc đến trong các clip. Phúc cũng giấu thông tin về Hội Sinh viên Nhân quyền – một tổ chức mà Phúc đã bí mật thành lập và điều hành từ năm 2014. Như vậy, trong ba người bị truy tố trong vụ Vũ Quang Thuận, Trần Hoàng Phúc là người có nhiều tính toán và kế hoạch riêng hơn hẳn.

 

3. Kênh “Chấn Hưng Nước Việt TV” dần thành lập và thành danh

Cho đến đầu tháng 1 năm 2017, mỗi lần “lên sóng”, Vũ Quang Thuận vẫn chỉ giới thiệu rằng “đây là chương trình của Phong trào Chấn hưng Nước Việt”. Như vậy, có lẽ trong ba tháng phát sóng đầu tiên, Thuận chưa có ý định lập một “đài truyền hình” gồm nhiều kênh, để “cạnh tranh với đài VTV của Cộng sản”, như sau này ông tuyên bố. Ý tưởng này đã dần hình thành khi Phong trào Chấn hưng Nước Việt có đông người tham gia hơn.

Qua những thông tin mà mục trên đã đề cập, có thể thấy Phạm Duy Quân và Trần Phương Yến đã tham gia các hoạt động mà Nguyễn Văn Điển tổ chức từ trước tháng 8 năm 2016. Đến ngày 31 tháng 12 năm 2016, thì Lê Trọng Hùng và Lê Văn Dũng cũng đã ngồi cùng Phong trào Chấn hưng Nước Việt trong buổi tiệc tất niên. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Yến chưa mở kênh Livestream. Lê Văn Dũng đã mở kênh “Thông tấn xã Vỉa Hè”, còn Lê Trọng Hùng đã mở kênh “Trung dân – Việt thương”, nhưng cả hai kênh này đều đứng độc lập, thay vì trực thuộc Phong trào Chấn hưng Nước Việt.

Ngày 11 tháng 1 năm 2017, trong phần 34 của chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào”, Vũ Quang Thuận lần đầu lên sóng cùng Lê Trọng Hùng. Thuận cho biết Hùng, thành viên mới của Phong trào Chấn hưng Nước Việt, sắp mở “trường quay” số 2 của phong trào tại nhà riêng của mình.

Chỉ vài ngày sau, Lê Trọng Hùng lần đầu mời Vũ Mạnh Tuấn, tức Anton Tuấn, làm khách mời khi “lên sóng”. Vũ Mạnh Tuấn là người quen của Trịnh Du. Như mục trên đã đề cập, Trịnh Du là một thành viên ở hải ngoại của nhóm Mai Info, và từng dùng hoạt động của Mai Info để giúp Paul Nguyễn Hoàng Đức (thành viên nhóm Bà Đầm Xòe) rửa tiền trong vụ lừa tình. Dù con trai Vũ Mạnh Tuấn đã giúp ông lập tài khoản Facebook từ tháng 9 năm 2016, Tuấn chưa dùng tài khoản này để “lên tiếng” về các vấn đề chính trị cho đến khi được Lê Trọng Hùng rủ gia nhập. Khoảng một tuần sau ngày “lên sóng” cùng Hùng, Tuấn tự quay clip đầu tiên, để thông báo rằng sau Tết âm lịch, ông sẽ bắt đầu mở kênh Livestream để “lên tiếng”.

Ngày 19 tháng 1 năm 2017, Vũ Quang Thuận đi biểu tình ở vườn hoa Lý Thái Tổ bên hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội, để tưởng niệm các tử sĩ Việt Nam Cộng hòa đã hi sinh ở quần đảo Hoàng Sa [44]. Thuận vác theo một cây thập giá cao 2,8m, do Nguyễn Duy Quân và Trần Thị Yến chuẩn bị [45], để diễn theo “Kế hoạch truyền thông thánh giá” do Trần Hoàng Phúc viết [32]. Khi cuộc biểu tình đến hồi cao trào nhất, Vũ Quang Thuận một tay vác thập giá, một tay cầm micro, đứng nói một hồi dài trước máy quay. Thuận khiến nhóm No-U, đoàn thể tổ chức cuộc biểu tình này, cảm thấy họ bị cướp công, cướp quyền phát biểu, và quyền làm bộ mặt chính của sự kiện. Vì vậy, ngay sau sự kiện, nhiều thành viên nhóm No-U đã mắng Vũ Quang Thuận là “thánh hoang tưởng”, “thánh tự sướng”, “thánh cướp diễn đàn”… [46]. Đáp lại, ba thành viên của nhóm Bà Đầm Xòe, là Phạm Thành, Mai Tú Ân và Phạm Thanh Sơn đã viết liên tiếp ba bài để bênh Vũ Quang Thuận [46]. Trong bài, Phạm Thành ví rằng nếu Vũ Quang Thuận có bị “thần kinh hoang tưởng”, thì đó rất có thể là sự hoang tưởng tương tự các “vĩ nhân thế giới” như Mozart, Beethoven, Hitler, Einstein… Mai Tú Ân viết rằng “Phù Đổng đã về qua hình hài của Vũ Quang Thuận như ngôi sao sáng giữa trời đêm”, nhưng lại bị “bọn đầu sỏ đấu tranh rân trủ” đánh hội đồng vì “đố kỵ, ghen ghét”.

Khoảng 2 tuần sau thời điểm đó, lúc 5h chiều ngày 4 tháng 2 năm 2017, Lê Văn Dũng, Hoàng Thị Hồng Thái và Vũ Quang Thuận gặp nhau ở quán café. Tương tự Mai Xuân Dũng, Hoàng Thị Hồng Thái cũng là chủ của nhiều nhóm “thiện nguyện” chuyên làm trung gian giữa đảng Việt Tân ở hải ngoại và lực lượng “dân oan” trong nước. Cũng như Mai Xuân Dũng, Thái là nhân vật chính trong một số scandal lừa tình, lừa tiền [47]. Trong cuộc gặp này, Thái nhờ Lê Văn Dũng hỗ trợ mình trong các hoạt động thiện nguyện liên quan đến “dân oan” ở Hà Nội.

Khi kể về cuộc gặp trên trang Facebook cá nhân của mình, Lê Văn Dũng lần đầu bênh Vũ Quang Thuận sau vụ “cướp mic”. Dũng gọi một người công kích Thuận là “mọi hèn và ngáo ngơ”, “không giúp được gì cho thiên hạ mà đòi dạy đời”:

04 – Lê Văn Dũng, Hoàng Thị Hồng Thái và Vũ Quang Thuận gặp nhau chiều ngày 4 tháng 2 năm 2017
Ảnh 04 – Lê Văn Dũng, Hoàng Thị Hồng Thái và Vũ Quang Thuận gặp nhau chiều ngày 4 tháng 2 năm 2017

Cùng thời điểm đó, nhóm Bà Đầm Xòe mở một chiến dịch truyền thông mới để ca ngợi và quảng cáo Vũ Quang Thuận. Ngày 6 tháng 2 năm 2017, Mai Tú Ân viết bài khen Thuận là “hiện tượng sáng lòe bầu trời đêm của giới đấu tranh dân chủ”, là người “sắc sảo, thông minh, biến hóa khôn lường”, là “một người yêu nước trăm phần trăm” [46]. Nối tiếp Ân, Phạm Thành khen Vũ Quang Thuận là người “không sợ chết và dám chết cho lý tưởng”, “sẵn sàng lấy thân làm mồi lửa để toàn dân Việt Nam thức tỉnh, vùng lên đấu tranh giải thể cộng sản cầm quyền, thiết lập một thể chế Tam quyền phân lập như nước Mỹ ngay trong năm 2017”. Kế tiếp, Mai Tú Ân lại ví Vũ Quang Thuận là “Donald Trump của Việt Nam”… Chiến dịch truyền thông này của Lê Văn Dũng và nhóm Bà Đầm Xòe được thực hiện song song với một chiến dịch đánh phá của nhóm No-U, trong đó No-U vừa tiếp tục gọi Thuận là đồ “hoang tưởng”, “tâm thần”, vừa tung tin rằng Thuận là “an ninh cộng sản”.

Cuối tháng đó, vào ngày 21 tháng 2 năm 2017, Vũ Quang Thuận, Lê Trọng Hùng và Lê Văn Dũng lần đầu phát sóng chung [43]. Thuận thông báo rằng sau khi Hùng lập “trường quay số 2”, nhóm đang dự định hỗ trợ Lê Văn Dũng, thành viên mới của phong trào, lập “trường quay số 3” tại nhà riêng của Dũng. Sau khi thảo luận, họ thống nhất rằng mỗi người sẽ phụ trách một mảng nội dung khác nhau. Cụ thể, Lê Văn Dũng chuyên về vấn đề kỹ thuật, môi trường, trí thức Việt Nam; Lê Trọng Hùng chuyên về dân oan, xã hội và giáo dục; Vũ Quang Thuận chuyên về tư duy chính trị, an ninh, quân sự và luật pháp.

Có lẽ phải đến thời điểm này, nhóm Chấn Hưng Nước Việt mới chính thức tưởng tượng rằng họ sẽ lập một “đài truyền hình” chính trị đối lập, với nhiều “trường quay” khác nhau và nhiều “kênh” có nội dung khác nhau. Tuy nhiên, chỉ 10 ngày sau khi ý tưởng lớn này phát sinh, Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển bị bắt.

Trưa ngày 2 tháng 3 năm 2017, ngay trước khi bị bắt, Vũ Quang Thuận quay clip cuối cùng của mình. Trong clip này, Thuận công bố một loạt thông tin quan trọng. Theo lời Thuận, thì sau “nhiều tháng bàn bạc” mà không có kết quả, một nhóm 5 người – gồm Vũ Quang Thuận, Nguyễn Văn Điển, Lê Văn Dũng, Lê Trọng Hùng, và “một anh nhà báo 67 tuổi, học khóa 4 trường Sân khấu Điện ảnh” – đã lần đầu thống nhất về một kế hoạch hành động chung. Kế hoạch này bao gồm hai điểm:

Thứ nhất, đài truyền hình Chấn hưng Nước Việt, mà nhóm này quản lý, sẽ có nhiều “kênh” khác nhau. Mỗi “kênh” sẽ xoay quanh một lĩnh vực riêng – như Doanh nhân, Trí thức, Pháp luật, Phụ nữ, Dân oan, Nhân quyền, Báo chí… Mỗi thành viên Chấn hưng Nước Việt phụ trách một “kênh” trong số này.

Vũ Quang Thuận cũng cho biết ông “đang đào tạo một, hai phụ nữ”, để làm nòng cốt cho “kênh Phụ nữ” sắp thành lập.

Thứ hai, từ tuần lễ kế tiếp, Chấn hưng Nước Việt TV (từ đây gọi tắt là CHTV) sẽ phát sóng chương trình định kỳ đầu tiên. Sáng thứ 5 hằng tuần, nhóm 5 người vừa nêu sẽ gặp nhau để bàn bạc, thảo luận, trước khi cùng lên sóng trong một chương trình chung, được quay tại nhà của Vũ Quang Thuận. Chương trình này được phát cố định vào lúc 11h, và chỉ dài 1 tiếng, thay vì có thời điểm và thời lượng không cố định như mọi lần Livestream của nhóm trước đây. Chương trình của mỗi tuần sẽ mang một chủ đề riêng, là vấn đề thời sự nổi bật trong tuần, hoặc một nội dung “khai dân trí” nào đó.

Vì đây là ngày đầu tiên nhóm 5 người thống nhất kế hoạch hành động, Vũ Quang Thuận gọi ngày 2 tháng 3 năm 2017 là một “ngày trọng đại”. Để kỷ niệm “ngày trọng đại” này, Thuận trích 2,5 triệu đồng, trong khoản tiền 5 triệu mà Bùi Thanh Hiếu gửi cho Thuận vài ngày trước, để mời cả nhóm đi nhà hàng “liên hoan”. Thuận cũng cho biết ông là “chủ trì”, còn Lê Trọng Hùng là “phó chủ trì” của buổi liên hoan này.

Như vậy, vào thời điểm Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển bị bắt, nhóm Chấn hưng Nước Việt có đội ngũ như sau:

_ Sáng lập viên, không còn tham gia nhiều vào hoạt động của nhóm: Lê Thăng Long

_ Thành viên công khai, đã lập kênh CHTV: Vũ Quang Thuận, Lê Trọng Hùng. Trong đó Thuận là trưởng nhóm, Hùng là phó nhóm.

_ Thành viên công khai, làm công việc hậu trường hoặc đang được đào tạo: Nguyễn Văn Điển, Phạm Duy Quân, Trần Phương Yến, Vũ Mạnh Tuấn.

_ Thành viên chưa công khai tham gia CHTV: Trần Hoàng Phúc, Lê Văn Dũng và “anh nhà báo 67 tuổi”.

_ Thân hữu: nhóm Bà Đầm Xòe, nhóm Mai Info, nhóm “dân oan” Dương Nội, Hoàng Thị Hồng Thái.

Cần lưu ý rằng cả ba thành viên chưa công khai nêu trên đều có vai trò rất quan trọng với CHTV. Trong đó, Trần Hoàng Phúc đã giúp Thuận mua sắm máy móc, học kỹ thuật quay, và viết các kịch bản truyền thông cho Thuận. Lê Văn Dũng và “anh nhà báo 67 tuổi” chiếm hai ghế trong hội đồng 5 người khai sinh CHTV, dù cả hai chưa từng công khai tham gia nhóm Chấn hưng Nước Việt cho đến thời điểm đó.

Trong clip cuối cùng, Vũ Quang Thuận cũng cho biết rằng vào thời điểm đó, trung bình nhóm “sản xuất” được từ 5 đến 7 clip mỗi ngày. Phía cơ quan điều tra cho biết cho đến thời điểm đó, kênh Youtube của nhóm đã đăng hơn 500 video, trong đó có 17 video mang nội dung “tuyên truyền chống nhà nước”. Các clip “chống nhà nước” này “thu hút hơn 47 nghìn lượt truy cập, 790 lượt phản hồi” [49]. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng số lượt xem và phản hồi của các clip nguyên bản, được truyền hình trực tiếp trên Facebook, còn vượt xa con số đó. Chẳng hạn, riêng clip cuối cùng mà Vũ Quang Thuận quay trước khi bị bắt đã có 29 nghìn lượt xem, 256 lượt bình luận, và 150 lượt đăng lại trên Facebook [48].

Trong vài tuần trước và sau ngày Vũ Quang Thuận bị bắt, nhóm CHTV tiếp tục xung đột phe phái một cách gay gắt với nhóm No-U. Cụ thể, vào thời điểm đó, linh mục Nguyễn Văn Lý đang phát động một “phong trào biểu tình toàn quốc”, bắt đầu từ ngày 5 tháng 3 năm 2017, để chống các nhà máy gây ô nhiễm biển của tập đoàn Formosa [50]. Theo nhiều trang chính trị đối lập, thì Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển bị bắt vì đã làm 7 clip “hướng dẫn biểu tình hợp pháp”, trong đó Thuận kêu gọi người dân tham gia phong trào biểu tình này. Trong khi đó, một số thành viên của nhóm No-U, như Nguyễn Lân Thắng, lại tẩy chay lời kêu gọi biểu tình của ông Lý. Khi trả lời phỏng vấn đài BBC, Thắng tuyên bố không ủng hộ cuộc biểu tình, vì những người thật sự phát động cuộc biểu tình này đã ẩn danh, không đứng ra chịu trách nhiệm, và không đưa ra kế hoạch rõ ràng. Thắng cũng tuyên bố rằng Tập hợp Quốc dân Việt, nhóm “ẩn danh” phát động biểu tình, đã “mượn miệng” ông Nguyễn Văn Lý để phát biểu, và định “lợi dụng phong trào đấu tranh” để tư lợi [50]. Đáp lại, Vũ Quang Thuận gọi Nguyễn Lân Thắng là “tên lạc loài của dòng họ Nguyễn Lân, là kẻ phá hoại phong trào đấu tranh dân chủ, một kẻ dơ bẩn trong lối sống cũng gây hại cho cả đối lập lẫn chính quyền”. Những lời này của Thuận được Mai Tú Ân nhắc lại trong một bài viết công kích Thắng, đăng không lâu sau khi Thuận bị bắt [51].

 

IV. Lê Văn Dũng thiết lập quyền lực thật

Ngay sau khi Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển bị bắt, Lê Trọng Hùng tự quay clip, công bố di trúc của mình, và tuyên bố “quyết không khuất phục bạo quyền” [52]. Một tuần sau, ngày 9 tháng 3 năm 2017, Hùng tuyên bố rằng trong thời gian Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển “mất tích”, ông sẽ làm người phát ngôn chính thức của Phong trào Chấn hưng Nước Việt (PTCHNV) [53].

Trong tháng đó, PTCHNV có thêm sự tham gia của Phan Vân Bách, một là thành viên Hội Anh em Dân chủ hành nghề lái xe taxi.

Cuối tháng đó, trong ba ngày 26, 27 và 28 tháng 3 năm 2017, CHTV liên tục thiết lập thêm ba “trường quay” mới. Cụ thể, ngày 26 tháng 3, họ thiết lập “trường quay số 3” ở nhà Phan Vân Bách. Ngày 27 tháng 3, họ thiết lập “trường quay số 4” ở nhà Lê Văn Dũng. Ngày 28 tháng 3, họ thiết lập “trường quay số 5” ở nhà Vũ Mạnh Tuấn.

Như vậy, từ cuối tháng 3 năm 2017, CHTV đã bắt đầu hoạt động với 5 kênh khởi đầu như dự định, dù “anh nhà báo 67 tuổi” không còn tham gia nhóm.

Ba “trường quay” mới lập có cùng một cấu trúc với hai “trường quay” cũ ở nhà Vũ Quang Thuận và Lê Trọng Hùng. Phát thanh viên ngồi sau một cái bàn, trước một bức tường dán logo của PTCHNV, có hình mặt trống đồng lớn màu da cam. Một bên phát thanh viên là một lá cờ truyền thống nhiều màu, thường gặp trong các đền chùa ở vùng quê Việt Nam. Bên còn lại là một quả địa cầu, bản đồ thế giới hoặc các tranh ảnh khác. Trước bàn là hai công cụ quay phim, có thể là điện thoại di động, máy ảnh hoặc máy quay phim chuyên nghiệp. Trong đó, một máy quay được dùng để phát sóng trực tiếp trên Facebook, máy còn lại quay bản để lưu trữ trên Youtube, phòng trường hợp clip trong máy 1 hỏng vì trục trặc kỹ thuật hoặc lỗi đường truyền.

Trong clip khai trương trường quay số 4 tại nhà mình, Lê Văn Dũng đưa ra một tuyên bố quan trọng, đánh dấu bước ngoặt của PTCHNV. Theo đó, thì bất cứ ai cũng có thể gia nhập PTCHNV nếu tự mở trường quay tại gia, với logo của phong trào ở sau lưng. Người mới lập “kênh” sẽ tự quay clip, để chia sẻ những thông tin và kinh nghiệm trong các lĩnh vực chuyên môn của mình.

Tuyên bố này của Lê Văn Dũng đã đánh dấu một sự thay đổi lớn của PTCHNV so với thời Vũ Quang Thuận. Vào thời Thuận, PTCHNV là một tổ chức tập quyền, trong đó Vũ Quang Thuận là người định hướng, ra các quyết định lớn, làm gương mặt của tổ chức, giữ quyền kết nạp và bổ nhiệm các thành viên… Trong khi đó, theo tuyên bố của Lê Văn Dũng, thì PTCHNV gần như là một mạng lưới không có người lãnh đạo, mà ai cũng có thể gia nhập bằng cách bắt chước theo mẫu chung của nhóm. Trong khi mô hình này không giống PTCHNV thời ở Malaysia, hoặc thời Vũ Quang Thuận chưa kết nạp Lê Văn Dũng, nó lại khá giống với các “câu lạc bộ” lỏng lẻo mà Dũng từng tham gia, như No-U hay Mai Info.

Có lẽ sự chuyển đổi theo hướng “tản quyền hóa” này không chỉ đến từ Lê Văn Dũng. Nó còn đến từ nhiều thực tế khác – như việc sau khi Thuận đi tù, PTCHNV không còn lãnh đạo đủ uy tín nào để ra mệnh lệnh trong tổ chức; và việc một loạt các thành viên mới gia nhập khác, như Trần Phương Yến, Phạm Duy Quân và Phan Vân Bách, đều đã quen với tổ chức kiểu mạng lưới hơn là tổ chức có trung ương.

Do quyền lực trung ương trong PTCHNV không còn nữa, vai trò “người phát ngôn chính thức” của Lê Trọng Hùng có lẽ chỉ mang tính tượng trưng, chứ không gắn với bất cứ quyền lực nào trong thực tế.

Trong khi đó, Lê Văn Dũng lại dần thiết lập quyền lực thật của mình trong CHTV. Về mặt kết quả công việc, các clip của Lê Văn Dũng đạt lượng xem và chia sẻ lớn hơn của mọi thành viên CHTV khác. Về mặt uy tín, Dũng được cộng đồng mạng coi là gương mặt đại diện của CHTV. Về mặt đối ngoại, Dũng được người của các nhóm khác, như Hoàng Thị Hồng Thái, chọn làm đại diện của CHTV khi cần đề nghị hợp tác. Về mặt phương tiện, Dũng dần sắm được hai máy quay phim, trong đó có một máy chuyên nghiệp, trong khi những người còn lại trong nhóm vẫn quay bằng điện thoại di động và máy ảnh. Dũng cũng không cần Livestream để xin khán giả hỗ trợ tiền và máy, như Lê Trọng Hùng, Vũ Mạnh Tuấn và Ngô Văn Dũng từng làm [56]. Về mặt ra quyết định, Dũng là người hai lần chọn logo mới cho nhóm, do một người mang nick Tô Hoài Nam thiết kế [72]. Nếu ban đầu, logo mới vẫn còn mặt trống đầu màu cam quen thuộc của Vũ Quang Thuận, thì sau đó, mặt trống này bị đổi thành quả địa cầu màu cam (trong khi quả địa cầu là một đạo cụ quen thuộc trong trường quay CHTV4 của Dũng). Dũng cũng rút ngắn tên “Chấn hưng Nước Việt TV” thành “Chấn hưng TV”.

Có ba lý do khiến Lê Văn Dũng nhanh chóng thiết lập được quyền lực thật trong nhóm CHTV.

Thứ nhất, Dũng có trình độ học vấn cao hơn những thành viên còn lại của nhóm này. Lê Văn Dũng là một kỹ sư, từng có kinh nghiệm công tác. Trong khi đó, Lê Trọng Hùng là một cựu giáo viên trường câm điếc, giờ chuyển sang xay thuốc thuê; Phan Vân Bách là một lái xe taxi; Vũ Mạnh Tuấn làm nghề xe ôm; Trần Phương Yến là một gái mại dâm thất nghiệp; Trần Thị Cát Linh bỏ đi “làm cách mạng” sau khi học hết lớp 12… Khi Lê Văn Dũng có học vấn cao hơn và một lý lịch sạch sẽ hơn phần còn lại của CHTV, Dũng đương nhiên được chọn làm bộ mặt của nhóm, và ý kiến của Dũng đương nhiên có ảnh hưởng đến phần còn lại của nhóm.

Thứ hai, ngay từ thời Vũ Quang Thuận, Lê Văn Dũng đã là thành viên có vốn quan hệ lớn nhất trong CHTV. Sau khi Thuận đi tù, thì Dũng còn đồng thời là người có thâm niên hoạt động nhất trong nhóm.

Thứ ba, so với các thành viên còn lại, thì Dũng phải chịu ít sức ép tài chính hơn. Dũng vừa có gia thế không nhỏ, vừa đã tích lũy tài sản trong nhiều năm, vừa có đủ uy tín và vốn quan hệ trong giới chính trị đối lập Việt Nam để xin những khoản tiền lớn.

Tóm lại, vì có nền tảng học vấn, gia đình, tài chính, kinh nghiệm, quan hệ và uy tín cao hơn tất cả những thành viên còn lại trong nhóm CHTV, Lê Văn Dũng đã trở thành người nắm thực quyền trong nhóm này một cách tự nhiên.

Tuy nhiên, nếu xem lại toàn bộ tiến trình, ta sẽ thấy Lê Văn Dũng đã gia nhập PTCHNV sau khá nhiều do dự. Theo lời Vũ Quang Thuận, thì Dũng thuộc nhóm 5 người khai sinh CHTV, và đã thảo luận với Thuận “suốt nhiều tháng”. Tuyên bố này có thể gần với sự thật, vì ảnh chụp cho thấy Lê Văn Dũng đã ăn tất niên với PTCHNV từ ngày 31 tháng 12 năm 2016. Vào thời điểm đó, Dũng đã sở hữu kênh Livestream “Thông tấn xã Vỉa Hè”, với khá đông người xem. Tuy nhiên, trong khi Lê Trọng Hùng đã mở “kênh 2” của CHTV từ ngày 11 tháng 1 năm 2017, Dũng không gia nhập CHTV, mà vẫn giữ kênh “Thông tấn xã Vỉa Hè” của mình, cho đến khi Vũ Quang Thuận bị bắt. Dũng thậm chí không công khai việc mình có quan hệ với Vũ Quang Thuận cho đến ngày 5 tháng 2 năm 2017, và không lên sóng CHTV cho đến ngày 21 tháng 2. Và dù Phan Vân Bách chỉ gia nhập PTCHNV từ tháng 3 năm 2017, sau khi Lê Văn Dũng lần đầu lên sóng CHTV ít nhất một tuần, Dũng đã đẩy cho Bách lập “kênh số 3” trước mình, còn mình chỉ lập “kênh số 4”.

Vậy đâu là động cơ thật của Lê Văn Dũng khi gia nhập PTCHNV, và vì sao Dũng rất thận trọng trong quá trình gia nhập tổ chức này?

Trong các cuộc đụng độ phe phái giữa Mai Info và No-U Hà Nội, Lê Văn Dũng đều lên tiếng bênh Mai Info. Tuy nhiên, Dũng thường chỉ lên tiếng một cách tế nhị, nhũn nhặn, và khuyên hai bên “dĩ hòa vi quý”. Như vậy, có thể phỏng đoán rằng trong giai đoạn 2014 – 2016, Lê Văn Dũng vừa gắn bó về mặt lợi ích với Mai Info, vừa muốn giữ quan hệ tốt với bên No-U, để khai thác cả hai bên.

Tháng 11 năm 2016, No-U và Mai Info cùng làm thiện nguyện, đi cứu lũ ở miền Trung. Sau đợt thiện nguyện này, No-U tố Mai Info tham nhũng 54 triệu đồng quỹ từ thiện chỉ trong 9 ngày cứu lũ [12]. Khi đó, Lê Văn Dũng lần đầu gay gắt với No-U, và dứt khoát về phe Mai Info. Trong một clip trên kênh “Thông tấn xã Vỉa Hè” của mình, Lê Văn Dũng gọi những người tố giác vụ tham nhũng của Mai Info là “vô văn hóa”, “bỉ ổi, bần tiện, bẩn thỉu”, “xông vào chửi nhau vì vài đồng bạc” [57].

Sau vụ làm mếch lòng này, Lê Văn Dũng đương nhiên phải gắn bó với các hoạt động của Mai Info hơn các hoạt động của nhóm No-U. Và như các mục trên đã chỉ ra, ba nhóm Mai Info, Bà Đầm Xòe và PTCHNV là một phe gắn kết.

Album ảnh trên Facebook của Lê Văn Dũng cũng ủng hộ giả thuyết vừa trình bày. Nó cho thấy trước tháng 11 năm 2016, Dũng rất gắn bó với các hoạt động của nhóm No-U Hà Nội. Trong suốt tháng 11 năm 2016, Dũng tất bật với chiến dịch thiện nguyện chung của No-U và Mai Info. Tuy nhiên, sau tháng 11, biểu tượng No-U vắng hẳn đi trên Facebook của Dũng. Và đến ngày 31 tháng 12 năm 2016, thì ảnh chụp cho thấy Lê Văn Dũng ngồi cùng PTCHNV trong một buổi tiệc tất niên.

Nhưng vì sao Lê Văn Dũng rất thận trọng trong việc gia nhập PTCHNV, ngay cả sau thời điểm này? Dũng lần đầu công khai quan hệ với Vũ Quang Thuận sau ngày 4 tháng 2 năm 2017, khi Hoàng Thị Hồng Thái mang đến cho Thuận và Dũng một nguồn tài chính.

Như vậy, có lẽ Lê Văn Dũng xem CHTV là một hoạt động mới; mang lại cho ông cơ hội để duy trì danh tiếng, tầm ảnh hưởng và thu nhập của bản thân; sau khi ông tách khỏi No-U, còn Mai Info thì không thể phục hồi.

 

VII. Lời nhờ vả của Hoàng Thị Hồng Thái và mối liên hệ với đảng Việt Tân

Trong tuần đầu điều hành “kênh số 4” của CHTV, Lê Văn Dũng chủ yếu khai thác những nguồn kiến thức, kinh nghiệm và quan hệ mà ông sẵn có. Chẳng hạn, ông dùng kiến thức về kỹ thuật của mình để công kích chính quyền trong vụ Formosa. Ngày 5 tháng 4 năm 2017, Dũng mời nhóm “dân oan” Dương Nội, một đồng minh của nhóm Mai Info cũ, làm khách mời đầu tiên trên kênh truyền hình mới của mình [58]. Clip này có 38 nghìn lượt xem và 577 lượt chia sẻ trên Facebook – lớn hơn clip cuối cùng mà Vũ Quang Thuận quay trước khi bị bắt khoảng 9 nghìn lượt xem. Qua đó, có thể thấy Lê Văn Dũng có xuất phát điểm thuận lợi hơn những thành viên CHTV khác rất nhiều.

Ngày 7 tháng 4 năm 2017, chỉ 10 ngày sau khi Lê Văn Dũng chính thức gia nhập CHTV, Hoàng Thị Hồng Thái từ TP.HCM ra Hà Nội, để đem đến cho Dũng một cơ hội mới.

Hoàng Thị Hồng Thái vốn là một bà mẹ đơn thân, nuôi 4 con nhỏ, sống ở TP.HCM. Năm 2013, Thái mở công ty Đức Thái, chuyên kinh doanh thực phẩm trên mạng xã hội, và bắt đầu lập các quỹ từ thiện nhân danh công ty Đức Thái. Từ năm 2015, Thái bắt đầu đăng lại bài viết trên các trang chính trị đối lập, trong đó có các trang của đảng Việt Tân, lên Facebook cá nhân. Sau đó, bà Thái bắt đầu tổ chức các hoạt động từ thiện liên quan đến phong trào chính trị đối lập – như quyên tiền để nuôi các nhóm “dân oan” đi kiện, hoặc nuôi các nhân vật đối lập có hoàn cảnh khó khăn [47].

Tháng 2 năm 2017, không lâu sau khi gặp Lê Văn Dũng ở Hà Nội, Hoàng Thị hồng Thái trở thành nhân vật chính trong một scandal lớn. Ba người, gồm Nguyễn Viết Dũng (tức Dũng Phi Hổ), Thái Vi Lan và Phùng Kim Oanh, liên tục tố giác rằng Thái đã lợi dụng các hoạt động thiện nguyện để lừa tình, lừa tiền nhiều người trong phong trào chính trị đối lập Việt Nam. Trong ba người tố giác, thì Nguyễn Viết Dũng là cộng sự của Thái trong một số đợt thiện nguyện, còn Phùng Kim Oanh là một người ủng hộ tiền.

Ba người vừa kể đưa ra một loạt các bằng chứng, giúp khẳng định rằng Thái đã phạm hai tội [47]:

_ Lập công ty giả, để tạo cho mình cái mác “giám đốc doanh nghiệp làm từ thiện”

_ Dùng hoạt động từ thiện để tiếp cận, gạ tình nhiều người trong phong trào đối lập, kể cả đàn ông đã lập gia đình, rồi vòi tiền họ

Trong những bằng chứng mà ba người tố giác đưa ra, có cả một số clip thoát y mà Thái đã quay khi chat sex với chồng của Phùng Kim Oanh.

Ngay sau vụ scandal, đảng Việt Tân đã cho dựng một clip để bênh vực, ca ngợi Hoàng Thị Hồng Thái, đồng thời đả kích những người tố giác Thái lừa tình, lừa tiền [47]. Phương thức lợi dụng các hoạt động thiện nguyện để lừa tình, lừa tiền của Hoàng Thị Hồng Thái cũng rất giống phương thức mà nhiều đảng viên Việt Tân đã sử dụng từ ngày đảng này thành lập cho đến nay. Vì vậy, sau scandal, đã có dư luận rằng Hoàng Thị Hồng Thái là một đảng viên hoặc cảm tình viên của Việt Tân, chuyên dùng hoạt động thiện nguyện để giúp Việt Tân tiếp cận lực lượng “dân oan” trong nước. Nếu luồng dư luận này nói đúng, thì lời đề nghị mà Thái gửi đến Lê Văn Dũng, cả vào ngày 4 tháng 2 lẫn ngày 7 tháng 4 năm 2017, đều ít nhiều là lời đề nghị cộng tác của đảng Việt Tân.

Chương trình CHTV ngày 7 tháng 4 năm 2017, trong đó Hoàng Thị Hồng Thái là khách mời của Lê Văn Dũng, có thể chia làm hai phần [58].

Trong phần đầu chương trình, Thái than phiền rằng vào thời điểm đó, các nhóm “dân oan” ở miền Bắc không còn được cộng đồng và truyền thông chú ý như trước. Trong khi đó, Thái không thể hỗ trợ truyền thông cho “dân oan” ở miền Bắc, vì bà sống ở TP.HCM. Vì vậy, Thái nhờ Phong trào Chấn hưng Nước Việt thay bà đảm nhiệm phần việc này.

Đáp lời Thái, Lê Dũng đồng ý rằng “trong vài tháng trở lại đây”, lực lượng “dân oan” không còn được cộng đồng quan tâm, hỗ trợ nhiều như “một hai năm trước”. Dũng kể tên Thảo Teresa, con gái Mai Xuân Dũng, như một trong những nhà hoạt động cuối cùng còn tích cực giúp đỡ “dân oan”. Vì vậy, Dũng thay mặt nhóm Chấn Hưng Nước Việt hứa giúp Thái hỗ trợ truyền thông cho những nhóm dân oan “có địa chỉ rõ ràng”.

Phần còn lại của chương trình, chiếm phần lớn thời lượng, xoay quanh vụ scandal hồi tháng 2 của Hoàng Thị Hồng Thái. Trong phần này, Dũng và Thái không hề đả động đến cốt truyện chính, rằng Thái đã chủ động lừa tình nhiều người đàn ông đã có chồng, để lấy của mỗi người hàng nghìn USD. Thay vào đó, cả hai chỉ kể một chi tiết nhỏ, không quá quan trọng trong vụ việc, rằng những người tố giác Thái đã công bố clip khỏa thân của bà này. Như vậy, bằng cách chỉ cung cấp một phần sự thật có lợi cho mình, Lê Văn Dũng và Hoàng Thị Hồng Thái đã đổi trắng thay đen, biến Thái từ hung thủ thành người bị hại.

Để khán giả không nhận ra rằng mình chỉ cung cấp một phần sự thật, Lê Văn Dũng không kể một mạch toàn bộ câu truyện, mà kể truyện bằng một đoạn “tâm sự” dài 30 phút giữa Dũng và Thái. Trong lúc “tâm sự”, Thái tỏ ra cần được bảo vệ, còn Dũng tỏ ra phẫn nộ trước hành vi “vi phạm quyền riêng tư”, khi đăng clip khỏa thân. Khi xem clip, khán giả hoàn toàn quên mất cốt truyện chính, mà chỉ theo dõi những cảm xúc mà hai người này thể hiện. Vì vậy, họ bị đánh lạc hướng, và chuyển sang thương hại Thái.

Hai kỹ thuật thôi miên nêu trên – tức “một nửa sự thật” và “tâm sự” – được Lê Văn Dũng sử dụng lặp đi lặp lại trong mọi lần Livestream của ông.

Lời nhờ vả của Hoàng Thị Hồng Thái đem lại một cơ hội lớn cho Lê Văn Dũng.

Thứ nhất, nó biến Dũng thành “nhà thầu” truyền thông quan trọng nhất của các nhóm “dân oan” miền Bắc. Các nhóm này vẫn thường đi khiếu kiện ở Trụ sở Tiếp dân của Trung ương Đảng & Nhà nước, nằm ở số 1 Ngô Thì Nhậm, Hà Đông, Hà Nội, cách không xa nhà Dũng là bao. Nhờ thế, một mặt, kênh CHTV4 của Dũng không thiếu khách mời và khán giả cho các chương trình. Mặt khác, Dũng sẽ có vị thế nhất định trong các hoạt động thiện nguyện hướng đến “dân oan”, và có thể hưởng lợi từ các hoạt động đó.

Thứ hai, như đã đề cập, lời nhờ vả của Hoàng Thị Hồng Thái cũng là lời nhờ vả của đảng Việt Tân. Vì “dân oan” là một mặt trận quan trọng của Việt Tân, họ luôn cần người làm truyền thông trong mảng đó. Từ năm 2006, họ đã thuê Trần Khải Thanh Thủy viết bài về nông dân khiếu kiện [13]. Sẽ không đáng ngạc nhiên, nếu họ tiếp tục thuê Lê Văn Dũng làm việc đó.

Trong khi đó, cơ chế hoạt động của CHTV lại cho phép Việt Tân thuê Lê Văn Dũng một cách hợp pháp. Sau khi Vũ Quang Thuận đi tù, CHTV không có quỹ chung để hoạt động. Thay vào đó, mỗi thành viên kênh này tự kêu gọi khán giả ủng hộ tài chính cho cá nhân mình, để giúp mình trang trải cuộc sống và mua máy móc tốt hơn [56]. Như vậy, nếu đảng Việt Tân trả tiền cho Lê Văn Dũng theo lượng clip về “dân oan” mà Dũng quay, nhưng lại gửi tiền theo PayPal theo chương trình quyên góp chung này, thì tiền trả sẽ được tính là tiền thiện nguyện, và hoàn toàn hợp pháp.

Lượng tiền mà Lê Văn Dũng quyên được chắc chắn không hề nhỏ. Chẳng hạn, vào ngày 27 tháng 12 năm 2016, kênh “Thông tấn xã Vỉa Hè” của Dũng chỉ được trang bị hai điện thoại di động và một máy ảnh kỹ thuật số:

05 - Trang bị của Lê Văn Dũng vào ngày 27 tháng 12 năm 2017
Ảnh 05 – Trang bị của Lê Văn Dũng vào ngày 27 tháng 12 năm 2017

Ngày 5 tháng 4 năm 2017, khi mới mở “trường quay” CHTV tại gia, Lê Văn Dũng đã có một máy quay phim không chuyên và một bộ đèn trường quay:

12 - Trường quay tại nhà Lê Văn Dũng vào ngày 5 tháng 4 năm 2017
Ảnh 12 – Trường quay tại nhà Lê Văn Dũng vào ngày 5 tháng 4 năm 2017

Tròn một năm sau, ngày 4 tháng 4 năm 2018, Dũng đã chuyển sang dùng ở hữu một máy quay phim chuyên nghiệp:

06 - Trang bị của CHTV vào ngày 4 tháng 4 năm 2018
Ảnh 06 – Trang bị của CHTV vào ngày 4 tháng 4 năm 2018

Ngoài ra, cũng có bằng chứng cho thấy PTCHNV đã có quan hệ hợp tác với Việt Tân. Ngày 16 tháng 10 năm 2017, đảng Việt Tân đã cùng 5 tổ chức chính trị đối lập người Việt Nam khác – là Hội Anh em Dân chủ, Hội Bầu bí Tương thân, Phong trào Lao động Việt, Defend the Defenders và Phong trào Chấn hưng Nước Việt – phát động một chiến dịch vận động quốc tế kéo dài, mang tên “Ngưng Ngay Đàn Áp” [59]. Ngoài PTCHNV, cả 4 tổ chức còn lại đều hợp tác chặt chẽ với đảng Việt Tân từ nhiều năm nay.

Tất nhiên, những tình tiết vừa nêu chỉ cho phép chúng ta đặt nghi vấn rằng Lê Văn Dũng đã nhận tiền của Việt Tân, chứ chưa chứng minh điều đó.

Khoảng một tuần sau khi nhận đề nghị của Hoàng Thị Hồng Thái, Lê Văn Dũng liên tiếp mời nhiều nhóm “dân oan” ở miền Bắc làm khách mời trên kênh CHTV4 của ông. Chẳng hạn, Dũng mời gia đình ông Phạm Tuấn Hanh ở Hải Dương vào ngày 15 tháng 4 [60]; mời nhóm dân ở Thủy Nguyên, Hải Phòng vào ngày 16 tháng 5 [61]; mời nhóm dân ở Quỳnh Phụ, Thái Bình vào ngày 25 tháng 5 [62]; mời nhóm dân ở Bình Định vào ngày 1 tháng 6 [63];… Trong suốt mùa hè năm 2017, Lê Văn Dũng phỏng vấn các nhóm “dân oan” khoảng 1 tuần 1 lần. Ngoài Dũng, hầu hết các thành viên còn lại của CHTV, như Lê Trọng Hùng, Phan Vân Bách, Vũ Mạnh Tuấn, Trần Phương Yến và Ngô Văn Dũng, cũng thường xuyên mời “dân oan” lên sóng. Nếu nhóm “dân oan” mà Lê Văn Dũng phỏng vấn không phải là tâm điểm của dư luận, clip thường chỉ được từ 10 đến 25 nghìn lượt xem, và từ 100 đến 250 lượt chia sẻ trên Facebook. Trong khi đó, một clip có tính thời sự hơn, là clip phỏng vấn tiểu thương ở Đồng Đăng, Lạng Sơn về việc chính quyền thu hồi đất của khu chợ truyền thống, lại được đến 48 nghìn lượt xem và 618 lượt chia sẻ trên Facebook.

Hầu hết các đại diện “dân oan” mà Lê Văn Dũng phỏng vấn là những người đang đi khiếu kiện ở Văn phòng Tiếp dân, số 1 Ngô Thì Nhậm, Hà Đông, Hà Nội. Ông Dũng mời họ đến nhà và trả lời phỏng vấn trong trường quay tại gia. Đôi khi ông mời họ ăn cơm ngay tại trường quay cùng mình và nhóm CHTV, như ảnh dưới cho thấy. Trong một số trường hợp cá biệt, như lần phỏng vấn ông Phạm Tuấn Hanh ở Hải Dương, Dũng đến tận nhà ông này để phỏng vấn.

07 – Lê Văn Dũng ăn cơm cùng dân oan tại trường quay vào ngày 17 tháng 6 năm 2017
Ảnh 07 – Lê Văn Dũng ăn cơm cùng dân oan tại trường quay vào ngày 17 tháng 6 năm 2017

Trong các nhóm “dân oan” mà Lê Văn Dũng đã hợp tác, nổi tiếng nhất có lẽ là nhóm ở Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội. Vào ngày 17 tháng 4 năm 2017, chỉ hai ngày sau khi vụ bạo loạn ở Đồng Tâm nổ ra, Lê Văn Dũng đăng một bức ảnh cho thấy dân Đồng Tâm đã chủ động nhắn tin cho ông để nhờ ông “tư vấn”. Vào thời điểm đó, nhóm luật sư Trần Thu Nam đã công khai nhận trợ giúp pháp lý cho dân Đồng Tâm thông qua mạng xã hội, nhưng nhóm dân này vẫn chủ động liên lạc với ông Dũng trước ông Nam. Chi tiết này cho thấy vào thời điểm đó, Lê Văn Dũng đã khá nổi tiếng trong giới nông dân khiếu kiện.

08 – Dân Đồng Tâm chủ động liên lạc với Lê Văn Dũng vào ngày 17 tháng 4 năm 2017
Ảnh 08 – Dân Đồng Tâm chủ động liên lạc với Lê Văn Dũng vào ngày 17 tháng 4 năm 2017

Sau đó, ngày 18 tháng 4 năm 2017, khi ông Lê Đình Kình bị gãy xương hông trong lúc xô xát, con gái ông Kình cũng chủ động gọi điện cho Lê Văn Dũng để báo tin [73]. Hai hôm sau, ngày 20 tháng 4 năm 2017, Lê Văn Dũng đích thân đến Đồng Tâm cùng Mai Phương Thảo (nick Thảo Teresa), con gái Mai Xuân Dũng [74].

Qua biểu đồ thể hiện mức độ quan tâm tương đối mà người sử dụng Google dành cho ba cụm từ “Vũ Quang Thuận”, “Le Dung Vova” và “Chấn hưng Nước Việt”, có thể thấy “vụ Đồng Tâm”, khởi đầu từ tháng 4 năm 2017, đã tạo ra sóng truyền thông lớn nhất trong hai năm làm Livestream của ông Dũng.

09 – Biểu đồ thể hiện mức quan tâm của người sử dụng Google với các cụm từ Vũ Quang Thuận và Le Dung Vova và Chấn hưng Nước Việt
Ảnh 09 – Biểu đồ thể hiện mức quan tâm của người sử dụng Google với các cụm từ “Vũ Quang Thuận”, “Le Dung Vova” và “Chấn hưng Nước Việt”

Biểu đồ này còn cho thấy một thực tế khác: Vũ Quang Thuận không còn là thủ lĩnh, và cũng không quá quan trọng với Phong trào Chấn hưng Nước Việt. Đúng như lời nhận xét của Bùi Thanh Hiếu trong bài viết ngày 5 tháng 6 năm 2017, Vũ Quang Thuận đã bị lãng quên [65]. Thuận đã tạo được một sóng truyền thông khổng lồ từ tháng 12 năm 2017, khi ông được Trần Hoàng Phúc giúp cải thiện công nghệ, sân khấu, kịch bản, và được nhóm Bà Đầm Xòe giới thiệu những người nổi tiếng để phỏng vấn trên kênh của mình. Tuy nhiên, sau khi ông bị bắt, tên của ông không còn được nhắc đến nhiều, trừ trong đợt bắt Trần Hoàng Phúc và trong phiên tòa sơ thẩm xử cả nhóm. Dù các thành viên còn lại của PTCHNV cũng vận động đòi thả ông, họ chỉ làm việc này một cách chiếu lệ. Và cuộc vận động của họ quá nhỏ, nếu đem so với những chiến dịch của Hội Anh em Dân chủ để đòi thả Nguyễn Văn Đài, hoặc chiến dịch của Tập hợp Thanh niên Dân chủ để đòi thả Nguyễn Tiến Trung. Các chi tiết này ủng hộ giả thuyết đã nêu ở mục trước, rằng PTCHNV đã chuyển từ một tổ chức có đầu não thành một mạng lưới, và Lê Văn Dũng đang nắm thực quyền trong mạng lưới này.

 

VIII. Tăng số người, số kênh, số phương tiện

Từ tháng 4 năm 2017 cho đến thời điểm hiện tại, CHTV đã tăng đều đăn về cả số người, số kênh lẫn số phương tiện.

Cụ thể, không lâu sau khi Vũ Mạnh Tuấn thiết lập trường quay số 5 tại nhà, Trần Phương Yến (nick Nam Phương) cũng thiết lập trường quay số 6. Sau này, kênh CHTV6 của Yến đổi tên thành EvaTV1, là kênh phụ nữ đầu tiên của Phong trào Chấn hưng Nước Việt. Sau Yến, đã có hai phụ nữ khác mở kênh EvaTV số 2 và số 3.

Ngày 22 tháng 7 năm 2017, Ngô Văn Dũng (nick Biển Mặn) thiết lập trường quay số 7, mở kênh CHTV7 [66]. Vì Ngô Văn Dũng sống ở thôn 1 xã Ea Tu, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc, việc Dũng gia nhập khiến CHTV vươn ra khỏi địa phận miền Bắc Việt Nam.

Ngày 5 tháng 9 năm 2017, tại “trường quay số 4” ở nhà mình, Lê Văn Dũng quay chương trình đầu tiên của kênh Tiếng Dân TV (TDTV) [67]. Đây là kênh chuyên phỏng vấn những người dân có bức xúc với chính quyền địa phương, bao gồm những “dân oan” khiếu kiện mà Dũng đưa lên kênh CHTV4 trước đó.

Ngày 1 tháng 10 năm 2017, Trần Thị Mỹ Linh (nick Cát Linh) ra mắt kênh Giới Trẻ TV (GTTV) trực thuộc PTCHNV [70]. Linh sinh ngày 8 tháng 12 năm 1998 ở Hà Tĩnh, theo đạo Công giáo, thường tham gia các hoạt động cộng đồng của thanh niên trong Giáo phận Vinh. Kênh Giới Trẻ TV của mình, Linh thường than phiền về những vấn đề của giới trẻ, như chuyện giáo dục hoặc chuyện mưu sinh. Các khách mời đầu tiên trên kênh của Linh cũng thường là thanh niên Công giáo.

Ngày 4 tháng 4 năm 2018, kênh Tiếng Dân TV mở một chương trình phát sóng đặc biệt, trong đó họ tuyên bố ra mắt kênh Nông Dân TV [68]. Chương trình này được thực hiện bởi ba nông dân Dương Nội, là nhóm “dân oan” thân với Mai Info từ trước. Trong chương trình, người nói chính là bà Nguyễn Thị Tâm, sinh ngày 28 tháng 9 năm 1972 [69].

Ở phần đầu clip, dòng chữ “Trong thời đại @ và Facebook, nông dân cũng có thể lập đài truyền hình của riêng mình” hiện lên, trong lúc nhóm nông dân vừa hát một bài hát đấu tranh vừa vỗ tay. Sau khi hát xong bài hát dài, những người lập kênh tuyên bố rằng họ là “những người nông dân bị chế độ Cộng sản cướp đất”. Tuy vậy, họ cho biết họ chỉ lập kênh này để “đòi quyền lợi của bản thân”, chứ không phải để “lật đổ chế độ Cộng sản”, như một số người nhắn tin “xui”.

Trong hầu hết thời lượng còn lại của clip dài 4 tiếng, ba nông dân tiếp tục vỗ tay và hát nhiều bài hát kêu gọi đấu tranh khác.

Chấn hưng TV không chỉ tăng về lượng người và lượng kênh, mà còn tăng về lượng phương tiện. Đầu tháng 4 năm 2018, CHTV quay một “phóng sự về môi trường”, trong đó có cảnh Trần Thị Mỹ Linh phỏng vấn người qua đường ở hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội. Qua clip hậu trường được quay bởi Phan Vân Bách, có thể thấy họ cùng lúc quay bằng một máy quay cỡ lớn do Lê Văn Dũng điều khiển, một máy ảnh lớn do Anton Tuấn điều khiển, và một điện thoại di động do Lê Trọng Hùng điều khiển, cả ba đều có giá đỡ. Trần Phương Yến cũng quay bằng một điện thoại di động không có giá đỡ. Trong khi đó, như một mục trên đã đề cập, khi CHTV vừa ra mắt, Lê Văn Dũng chỉ có một máy ảnh kỹ thuật số loại nhỏ và hai smartphone.

Trong suốt quá trình hoạt động, mỗi thành viên CHTV tự kêu gọi khán giả gửi tiền cho cá nhân mình, để nâng cấp phương tiện và nuôi sống bản thân, như một mục sau sẽ trình bày rõ.

 

Chú thích:

[1] “Bà Đầm Xòe là ai” – Blog Gió lành, 2016

http://www.giolanh.org/2016/03/ba-am-xoe-la-ai.html

[2] “Công an Hà Nội bắt đầu chiến dịch săn Phạm Thành và thân nhân Phạm Thành” – Blog Bà Đầm Xòe, 2014

https://badamxoevietnam2.wordpress.com/2014/10/01/ca-hn-bat-dau-chien-dich-san-pham-thanh-va-than-nhan-pham-thanh/

[3] “Ai là người triệt để chống Cộng sản cầm quyền?” – Phạm Thành viết tặng Mai Tú Ân, 2017

https://badamxoevietnam2.wordpress.com/2017/04/28/ai-la-nguoi-triet-de-chong-cong-san-cam-quyen-than-tang-nha-van-mai-tu-an/

[4] “Nhà văn Phạm Thành – Con khủng long còn sót lại” – Mai Tú Ân viết tặng, 2018

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=340792229735950&set=pb.100014155274577.-2207520000.1525977180.&type=3&theater

[5] “Việt tân bó tay với nội chiến trong Hội nhà báo độc lập?” – Mai Phương Nga

https://www.facebook.com/DonghanhvoiNoU/photos/a.1385156688371743.1073741827.1385154778371934/1400088240211921/

[6] “Phạm Thành tháo chạy khỏi Hội Nhà báo Độc lập” –  Blog Tre làng, 2014

http://www.trelangblog.com/2014/09/pham-thanh-thao-chay-khoi-hoi-nha-bao.html#.WvW8YTMxXIU

[7] “Vài lời với Mai Tú Ân: Tấn công lẫn nhau hay đòi hỏi sự minh bạch?” – JB Nguyễn Hữu Vinh, 2016

http://www.rfavietnam.com/node/3560

[8] “Lược thuật hiện tượng Vũ Quang Thuận (Võ Phủ Đổng) chống cộng sản đang phá nổ tưng bừng trên mạng truyền thông xã hội” – Phạm Thành, 2017

https://badamxoevietnam2.wordpress.com/2017/02/08/luoc-thuat-hien-tuong-vu-quang-thuan-vo-phu-dong-chong-cong-san-dang-pha-no-tung-bung-tren-mang-truyen-thong-xa-hoi/

[9] “Nguyễn Hoàng Đức – kẻ mộng du giữa đời thường” – Sương Nguyệt Minh

http://www.chungta.com/nd/tu-lieu-tra-cuu/nguyen-hoang-duc-ke-mong-du-giua-doi-thuong.html

[10] “Mai Tú Ân cổ vũ việc đạo thơ” – An Chiến, 2015

https://giaidocthongtindongthap.blogspot.com/2015/10/mai-tu-co-vu-viec-ao-tho.html

[11] “Hội Cứu lấy Dân oan” – Blog Lịch sử Xã hội Dân sự

https://lichsuxahoidansuvietnam.wordpress.com/2018/05/17/hoi-cuu-lay-dan-oan/

[12] “Nhóm Mai Info” – Blog Lịch sử Xã hội Dân sự

https://lichsuxahoidansuvietnam.wordpress.com/2018/05/17/nhom-mai-information/

[13] “Hồ sơ Trần Khải Thanh Thủy” – Blog Lịch sử Xã hội Dân sự

https://lichsuxahoidansuvietnam.wordpress.com/2018/02/20/ho-so-tran-khai-thanh-thuy/

[14] “Nhóm Cứu lấy Dân oan tan rã” – An Chiến, 2016

http://www.vnnew.net/2016/02/nhom-cuu-lay-dan-oan-tan-ra.html

[15] “Hãy Giúp Dân Oan – tổ chức ma của Mai Xuân Dũng” – Bạn Đường, 2016

http://www.giolanh.org/2016/12/hay-giup-dan-oan-to-chuc-ma-cua-mai.html

[16] “Phong trào Chấn hưng Nước Việt” – Blog Lịch sử Xã hội Dân sự

https://lichsuxahoidansuvietnam.wordpress.com/2017/12/05/phong-trao-chan-hung-nuoc-viet/

[17] “Nguyễn Văn Điển – Nhân vật bí ẩn trong làng dân chủ” – Việt Nam Thời luận, 2017

http://vietnamthoiluan.com/2017/11/3953/nguyen-van-dien-nhn-vat-b-trong-lng-dn-chu.vntl

[18] “Người chủ xướng Phong trào Chấn Hưng Nước Việt bị bắt ở Malaysia” – RFA, 2010

https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/A-vietnamese-dissident-detained-in-malaysia-told-his-case-10022010150151.html

[19] “Lê Thăng Long nói về Con đường Việt Nam” – BBC tiếng Việt

http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam/2012/06/120612_lethanglong_released

[20] “Con đường Việt Nam bị nghi ngờ” – BBC tiếng Việt, 2012

http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam/2012/06/120616_lethanglong_opinions

[21] “Băn khoăn về Con đường Việt Nam” – Phạm Thị Hoài, 2012

http://www.bbc.com/vietnamese/forum/2012/06/120620_phamthihoai_vn_path

[22] “Lê Thăng Long: Con người, tổ chức và dư luận” – Vũ Đông Hà, 2015

https://danlambaovn.blogspot.com/2013/12/le-thang-long-con-nguoi-to-chuc-va-du.html

[23] “Phao cứu sinh nhân loại: Cà phê Diên Hồng” – Lê Thăng Long, 2015

http://www.tintuchangngayonline.com/2015/11/le-thang-long-phao-cuu-sinh-nhan-loai.html

[24] “Nghiên cứu phản biện pháp luật Việt Nam (kỳ 1)” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=206580913057988&set=pb.100011182423634.-2207520000.1525892230.&type=3&theater

[25] “Lê Công Định: Tôi không đổi lý tưởng” – BBC tiếng Việt, 2013

http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam/2014/02/140202_lecongdinh_interview.shtml

[26] “Phạm Chí Dũng là vàng thật hay là vàng dỏm?!” – Lê Thăng Long, 2014

http://tcvonline.blogspot.com/2014/07/le-thang-long-pham-chi-dung-la-vang.html

[27] “Thư đề nghị được hiến kế phát triển Việt Nam thêm giàu mạnh” – Lê Thăng Long và Vũ Quang Thuận, 2015

https://www.facebook.com/notes/691762020967255/?pnref=story

[28] “Chúng tôi sẽ kiện Liên Hợp Quốc” – Lê Thăng Long và Vũ Quang Thuận, 2015

https://www.facebook.com/notes/l%C3%AA-th%C4%83ng-long/chu%CC%81ng-t%C3%B4i-se%CC%83-ki%E1%BB%87n-li%C3%AAn-h%C6%A1%CC%A3p-qu%C3%B4%CC%81c/707636322713158/

[29] “Lê Thăng Long “nghi ngờ” JB Nguyễn Hữu Vinh và Nguyễn Tường Thụy là “dân chủ dỏm” – Blog Mõ Làng, 2015

http://www.molang0205.com/2015/09/le-thang-long-nghi-ngo-jb-nguyen-huu.html

[30] “Trọng ơi, sao mày cứt thế?” – Bà Đầm Xòe, 2015

https://www.facebook.com/permalink.php?id=1685320571687549&story_fbid=1705412719678334

[31] “Bùi Kim Oanh tham gia nhóm Yêu Biển để làm gì?” – Bạn Đường, 2016

http://www.giolanh.org/2016/10/bui-kim-oanh-tham-gia-yeu-bien-e-lam-gi.html

[32] “Bản án hình sự sơ thẩm vụ án “Chấn hưng nước Việt” của Toà án Hà Nội ngày 31/01/2018” – Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội

https://hoisinhviennhanquyen.org/2018/03/02/ban-an-so-tham-vu-an-chan-hung-nuoc-viet-cua-toa-an-ha-noi-ngay-31-01-2018/

[33] “Anh em Thuận và Điển bị bắt vì hướng dẫn biểu tình đúng luật” – Viendongdaily.com, 2017

http://viendongdaily.com/anh-em-thuan-va-dien-bi-bat-vi-34huong-dan-bieu-tinh-dung-luat34-0lJ6C9de.html

[34] “Thông tin về Công Ty Cổ Phần Thương Mại và Truyền Thông Chuông Việt” – Ha-noi.congtydoanhnghiep.com

https://ha-noi.congtydoanhnghiep.com/cong-ty-co-phan-thuong-mai-va-truyen-thong-chuong-viet

[34] “Người anh hùng không được phong tặng” – Báo Tuổi Trẻ Online, 2016

https://tuoitre.vn/nguoi-anh-hung-khong-duoc-phong-tang-1165705.htm

[35] “Nói chuyện với lính già Đặng Văn Việt” – Trần Bình Nam, 2005

http://www.tranbinhnam.com/binhluan/Noi_Chuyen_Voi_Linh_Gia_Dang_Van_Viet.html

[36] Phần 1 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.youtube.com/watch?v=xiK_79VeF7U

[37] Phần 16 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/354880411561370/?type=3

[38] Phần 18 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/354968404885904/?type=3

[39] Phần 22 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/355387958177282/?type=3

[40] “Nhạc sĩ Lê Thanh Bảo và bộ nhạc khí Bách Việt” – Mai Thục, 2014

http://newvietart.com/index3.5594.html

[41] Trang Facebook cá nhân của Đặng Văn Việt

https://www.facebook.com/profile.php?id=100011375710331

[42] Phần 34 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2017

https://www.facebook.com/thuan.vuquang.142/videos/vb.100013538287822/218488358612439/?type=2&video_source=user_video_tab

[43] Phần 37 chuyên đề “Giải quyết hậu quả Formosa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2017

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/379351619114249/?type=3

[44] Phần 80 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2017

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/360157464366998/?type=3

[45] Phần 100 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2017

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/362094497506628/?type=3

[46] “Lược thuật hiện tượng Vũ Quang Thuận (Võ Phủ Đổng) chống cộng sản đang phá nổ tưng bừng trên mạng truyền thông xã hội” – Bà Đầm Xòe, 2017

https://badamxoevietnam2.wordpress.com/2017/02/08/luoc-thuat-hien-tuong-vu-quang-thuan-vo-phu-dong-chong-cong-san-dang-pha-no-tung-bung-tren-mang-truyen-thong-xa-hoi/

[47] Chuyên đề 4 kỳ của Blog Loa Phường về Hoàng Thị Hồng Thái:

Kỳ 1. Con đường từ thiện gắn với dân chủ của Hồng Thái Hoàng

http://www.loaphuong.org/2017/02/lam-ban-ve-scandal-cua-hong-thai-hoang.html

Kỳ 2. Các chiêu thức hành nghề từ thiện dân chủ cộng cờ vàng

http://www.loaphuong.org/2017/02/ky-2-cac-chieu-thuc-hanh-nghe-tu-thien.html

Kỳ 3. Tai nạn nghề nghiệp của Hồng Thái Hoàng: Lạm bàn về các nhà dâm chủ

http://www.loaphuong.org/2017/02/ky-3-tai-nan-nghe-nghiep-cua-hong-thai.html

Kỳ 4. Hồng Thái Hoàng là sản phẩm nhào nặn của Việt tân?

http://www.loaphuong.org/2017/03/ky-4-hong-thai-hoang-la-san-pham-nhao.html

https://video.genfk.com/10155363133055620

[48] Phần 7 chuyên mục “Hướng dẫn biểu tình đúng luật” – Vũ Quang Thuận, 2017

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/382969615419116/?type=3

[49] “Cảnh giác với phong tràoChấn hưng nước Việt” – Báo Quảng Bình Online, 2017

http://www.baoquangbinh.vn/phap-luat/201710/canh-giac-voi-phong-traochan-hung-nuoc-viet-2150556/

[50] “Biểu tình hôm 5/3 ‘không như mong đợi” – BBC tiếng Việt, 2017

http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-39152175

[51] “Vũ Quang Thuận đã kết tội gì Nguyễn Lân Thắng trước khi bị bắt” – Mai Tú Ân, 2017

http://www.tintuchangngayonline.com/2017/03/vu-quang-thuan-ket-toi-gi-nguyen-lan.html

[52] “Trung Dân Việt Thương công bố di chúc, quyết không khuất phục bạo quyền” – Lê Trọng Hùng, 2017

https://haedc.org/2017/03/04/thanh-vien-phong-trao-chan-hung-nuoc-viet-cong-bo-di-chuc-quyet-khong-khuat-phuc-bao-quyen/

[53] Phần 12 chuyên mục “Kết nối triệu trái tim Việt” – Lê Trọng Hùng, 2017

https://www.facebook.com/danlatatca/videos/vb.100003218117281/1194634373987155/?type=2&video_source=user_video_tab

[54] “Thực chất của Phong trào chấn hưng nước Việt” – Kiến lửa, 2017

http://www.giolanh.org/2017/07/thuc-chat-cua-phong-trao-chan-hung-nuoc.html

[55] “Sắp tới phong trào chấn hưng nước Việt sẽ đánh sập đài VTV của Đảng cộng sản VN” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.youtube.com/watch?v=q7rTUupWvJE

[56] “Chấn Hưng nước Việt cần sự giúp đỡ của bà con cô bác trong và ngoài nước” – Lê Trọng Hùng, 2017

https://www.youtube.com/watch?v=F6w98BBzP6k

[57] “Bênh vực Dũng Mai, Phan Anh, Lê Dũng Vova bị đập tời bời” – Loa Phường, 2016

https://giaidocthongtindongthap.blogspot.com/2016/11/benh-vuc-dung-mai-phan-anh-le-dung-vova.html

[58] “Kết nối, chia sẻ, chung tay thúc đẩy một xã hội tôn trọng quyền con người, tôn trọng sự khác biệt” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/AlfonsoVova/videos/vb.100003375183258/1261722380616923/?type=3

[59] “Ngưng ngay đàn áp tại Việt Nam” – Đảng Việt Tân, 2017

http://viettan.org/ngung-ngay-dan-ap-tai-viet-nam/

[60] “Liệt sỹ ở Kim Tân, Kim Thành Hải Dương trở về sau 38 năm, mệt mỏi đòi quyền lợi” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/AlfonsoVova/videos/vb.100003375183258/1270700586385769/?type=3

[61] “Tham nhũng đất đai tại Thủy Nguyên Hải Phòng – Kết luận Thanh tra 4 năm chưa thực thi” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/AlfonsoVova/videos/vb.100003375183258/1311424328980061/?type=3

[62] “Tiếp dân Quỳnh Phụ Thái Bình” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/AlfonsoVova/videos/vb.100003375183258/1319844411471386/?type=3

[63] “Bình Định – Nhiều Dân oan khiếu nại đất đai nhiều năm” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/AlfonsoVova/videos/vb.100003375183258/1326613640794463/?type=3

[64] “Pv bà con chợ Đồng Đăng đang khiếu nại tại trụ sở tiếp dân Nhà nước Ngô Thì Nhậm” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/AlfonsoVova/videos/vb.100003375183258/1340704619385365/?type=3

[65] “Vũ Quang Thuận” – Bùi Thanh Hiếu, 2017

http://nguoibuongio1972.blogspot.com/2017/06/vu-quang-thuan.html

[66] “Khai trương kênh 7 Chấn hưng Nước Việt TV” – Ngô Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/man.bien.dvn/videos/vb.100017606374240/134975757099303/?type=2&video_source=user_video_tab

[67] “Tiếng dân TV – Bản tin 5.9.2017” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/100004866858280/videos/vb.100004866858280/785346108304277/?type=2&video_source=user_video_tab

[68] “Chương trình đặc biệt: Ra mắt Truyền hình Nông Dân TV” – Tiếng Dân TV, 2018

https://www.facebook.com/tiengdantv/videos/182235865832191/

[69] Trang Facebook cá nhân của bà Nguyễn Thị Tâm, “dân oan” Dương Nội

https://www.facebook.com/nguyenthitam280972

[70] “Truyền hình của bạn – GTTV” – Trần Thị Mỹ Linh, 2017

https://www.facebook.com/100006451470344/videos/vb.100006451470344/2375047159386977/?type=2&video_source=user_video_tab

[71] “Hậu trường phóng sự về môi trường của CHTV” – Phan Vân Bách, 2018

https://www.facebook.com/pvb.chnv/videos/vb.100006320741357/2019167148303957/?type=2&video_source=user_video_tab

[72] Logo mới của Chấn hưng Nước Việt TV, do Tô Hoài Nam thiết kế hồi tháng 4 năm 2017

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1277556565700171&set=pb.100003375183258.-2207520000.1525873248.&type=3&theater

[73] “Tin cũng rắc rối : Cụ Kình vỡ xương hông !” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1273682946087533&set=pb.100003375183258.-2207520000.1525873248.&type=3&theater

[74] Ảnh chụp Lê Văn Dũng và Mai Phương Thảo tại Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội vào ngày 20 tháng 4 năm 2017

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1278102308978930&set=pb.100003375183258.-2207520000.1525873244.&type=3&theater

 


 

B. Nhân sự

Blog Lịch sử Xã hội Dân sự đã cung cấp tiểu sử của Vũ Quang Thuận [1] và Trần Hoàng Phúc [2]. Mục A của bài này đã cung cấp tiểu sử của Nguyễn Văn Điển.

Trong mục này, chúng tôi sẽ cung cấp thông tin về một số thành viên quan trọng khác của Chấn hưng Nước Việt TV (CHTV) – như Lê Trọng Hùng, Trần Phương Yến, Lê Văn Dũng, Vũ Mạnh Tuấn, Phan Vân Bách, Ngô Văn Dũng, Trần Thị Mỹ Linh.

 

I. Lê Trọng Hùng (nick Trung Dân Việt Thương)

Lê Trọng Hùng sinh ngày 19 tháng 3 năm 1979. Từ ngày 1 tháng 9 năm 2000, ông Hùng là một giáo viên chuyên giảng dạy cho người khuyết tật ở Hà Nội. Vợ Hùng cũng là một người khiếm thị, mà ông làm quen thông qua một tờ báo của trường PTCS Nguyễn Đình Chiểu, nơi tập trung nhiều học sinh khiếm thị và khiếm thính.

Năm 2015, Lê Trọng Hùng đang giảng dạy cho trẻ khiếm thính tại trường PTCS Xã Đàn, Hà Nội. Ngày 10 tháng 10, Nhân dịp trường mở Đại hội Cán bộ Công nhân Viên chức, Hùng gửi hiệu trưởng một bản kiến nghị gồm 4 điểm. Theo đó, Hùng đề nghị trường “nâng lương giáo viên”, “quan tâm dạy dỗ học sinh khiếm thính”, “sửa sang trường”, và “cải tiến phương pháp giáo dục” bằng cách dạy, học theo các chuyên đề, thay vì theo phương pháp truyền thống như hiện nay [3].

Trong buổi họp chiều hôm đó, hiệu trưởng trường Xã Đàn trả lời công khai rằng trong 4 điểm kiến nghị của Hùng, có một số điểm trường thực hiện được, còn một số khác thì không. Hiệu trưởng từ chối nâng mức lương chung cho giáo viên, vì cho rằng kiến nghị này xuất phát từ nhu cầu tài chính cá nhân của Hùng, chứ không phải từ nhu cầu chung của các giáo viên khác. Trong lúc tranh luận, hiệu trưởng nói với Hùng rằng “Đừng có tham, sân, si quá”.

Câu nói này của hiệu trưởng khiến Lê Trọng Hùng nổi giận. Đáp lại, ông Hùng tuyên bố “tuyệt thực, ngừng hợp tác với hiệu trưởng”, cho đến khi hiệu trưởng chịu đáp ứng cả 4 điểm kiến nghị của ông.

Tuy nhiên, vì vợ Hùng phản đối việc ông tuyệt thực, từ 11h đêm hôm đó ông ăn cơm trở lại như bình thường.

Ngày hôm sau, Hùng gửi đơn cho nhà trường, để xin “bỏ nghề” dạy học. Trong đơn gửi Sở Giáo dục – Đào tạo Hà Nội, Hùng viết rằng ông xin “bỏ nghề” vì không được đáp ứng mức lương mong muốn. Sau này, khi thuật lại sự việc, Hùng giải thích rằng ông chỉ viết thế để “tạo điều kiện” cho hiệu trưởng, nhằm thuyết phục hiệu trưởng thông qua 4 đề nghị cải cách của ông [3].

Ngoài ra, trong các clip sau này, Lê Trọng Hùng cũng xưng rằng ông đã bỏ việc ở trường câm điếc Xã Đàn vì “chống tham nhũng”, dù hiệu trưởng và các cán bộ, giáo viên khác của trường này không hề có dấu hiệu tham nhũng.

Sau khi bỏ việc, Lê Trọng Hùng chuyển sang “hành nghề tự do”, như làm xe ôm hoặc xay thuốc thuê. Ông Hùng đặt cho mình một “cái tên chính trị” là “Trung Dân Việt Thương”, nghĩa là “trung thành với nhân dân và yêu thương dân tộc Việt” [4]. Sau đó, ông tiếp cận rồi sùng bái phương pháp “đấu tranh bất bạo động” theo khẩu hiệu “chấp trì chân lý” của Gandhi. Biết đến việc Gandhi kết nối hàng triệu người Ấn Độ để chống thực dân Anh, Lê Trọng Hùng học tập Gandhi, đưa ra chương trình “kết nối triệu tâm hồn Việt”. Trong chương trình này, ông Hùng đặt tham vọng “kết nối hàng triệu, hàng chục triệu, hàng trăm triệu tâm hồn Việt để cùng xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn”.

Sau đó, ông Hùng quen Vũ Quang Thuận thông qua kênh Livestream của Facebook, và đồng ý gia nhập Phong trào Chấn hưng Nước Việt (PTCHNV) của Thuận.

Trước khi Vũ Quang Thuận bị bắt vào năm 2017, các clip tự quay của Lê Trọng Hùng đều mở đầu bằng đoạn “Thưa đồng bào cả nước và đồng bào ở nước ngoài…”, tương tự Vũ Quang Thuận. Sau này, khi CHTV thay đổi dưới tác động của Lê Văn Dũng, Hùng mới chuyển sang dùng một đoạn mở đầu khiêm tốn hơn, là “Thưa quý vị khán giả kênh truyền hình Chấn hưng Nước Việt…”.

Đầu tháng 3 năm 2017, khi Vũ Quang Thuận bị bắt, Lê Trọng Hùng quay clip công bố di trúc của mình, và tuyên bố “quyết không khuất phục bạo quyền” [5]. Sau đó, ông Hùng nhận là “người phát ngôn chính thức” của PTCHNV trong thời gian Vũ Quang Thuận thi hành án.

 

II. Trần Phương Yến (nick Nam Phương)

Trần Phương Yến sinh ngày 15 tháng 8 năm 1985 ở Hoàng Xá, Thanh Thủy, Phú Thọ. Bà Yến theo đạo Công giáo, từng học đến lớp 5. Bà lấy chồng vào năm 2004, khi 19 tuổi. Sau 1 năm, chồng bà đâm đơn ly dị vì bà thiếu chung thủy và nghiện ma túy [6].

Trước năm 2008, Trần Phương Yến là gái mại dâm trong ổ của bà Bùi Kim Oanh, chị gái ông Bùi Thanh Hiếu (tức blogger Người Buôn Gió) [7]. Tháng 3 năm 2009, sau khi công an triệt phá ổ mại dân của bà Bùi Kim Oanh, Trần Phương Yến bị “bắt và đưa đi cai nghiện bắt buộc tại Trung tâm lao động xã hội số 2 (Yên Bài – Ba Vì), theo Quyết định số 625/QĐ-UBND ngày 8/4/2008 của UBND quận Ba Đình, thời hạn 24 tháng; quản lý sau cai 12 tháng”.

10 - Bản kiểm điểm của Trần Phương Yến tại trại cai nghiện
Ảnh 10 – Bản kiểm điểm của Trần Phương Yến tại trại cai nghiện

Sau khi ra tù, bà Bùi Kim Oanh được Bùi Thanh Hiếu, khi đó đã là một gương mặt đối lập nổi tiếng, rủ tham gia phong trào biểu tình ở Hà Nội. Vì là chỗ quen biết cũ, bà Oanh cũng rủ Trần Phương Yến tham gia. Năm 2016, Trần Phương Yến tham gia “nhóm Yêu Biển” của Nguyễn Văn Điển, và rủ Bùi Kim Oanh gia nhập.

Vào thời điểm đó, bà Yến và một thành viên khác của “nhóm Yêu Biển”, là Phạm Duy Quân, đã là thành viên nhóm Mai Info của Mai Xuân Dũng.

Ngày 19 tháng 1 năm 2017, Phạm Duy Quân và Trần Phương Yến đã giúp Vũ Quang Thuận chuẩn bị cây thánh giá lớn, mà ông Thuận đem đến cuộc biểu tình ngày hôm đó ở vườn hoa Lý Thái Tổ. Sau đó, bà Yến là một trong những phụ nữ được ông Thuận “huấn luyện”, để “mở kênh phụ nữ của Chấn Hưng Nước Việt TV”.

Sau khi “đài truyền hình” Chấn Hưng Nước Việt TV được thành lập, bà Yến tham gia đài này dưới nick Nam Phương. Bà mở kênh 6 của CHTV, sau đổi tên thành EvaTV1, là kênh phụ nữ đầu tiên của PTCHNV.

 

III. Lê Văn Dũng (nick Le Dung Vova)

Lê Văn Dũng sinh năm 1970, thường trú tại số 54B Hà Trì 3, Hà Cầu, Hà Đông, Hà Nội. Sau khi tham gia các cuộc biểu tình “chống Trung Quốc” trong mùa hè năm 2011, ông Dũng dùng nick “Le Dung Vova” để sinh hoạt trong nhóm No-U, một mạng lưới tập hợp những người thường xuyên biểu tình ở Hà Nội.

 

Từ thời điểm đó đến nay, Lê Văn Dũng đã tham gia nhiều hoạt động nửa thiện nguyện, nửa chính trị mà No-U và các hội đoàn đối lập khác phối hợp thực hiện. Chẳng hạn, qua các ảnh chụp trên Facebook, có thể thấy trong hai tháng 10 và 11 năm 2016, Dũng hoàn toàn tập trung vào đợt thiện nguyện ở miền Trung, mà cả No-U lẫn Mai Info đều tham gia. Trong chiến dịch đó, Dũng đã được nhiều người tin tưởng, nhờ chuyển những khoản tiền khá lớn.

11 - Khoản tiền thiện nguyện mà Lê Văn Dũng nhận chuyển vào ngày 20 tháng 10 năm 2016
Ảnh 11 – Khoản tiền thiện nguyện mà Lê Văn Dũng nhận chuyển vào ngày 20 tháng 10 năm 2016)

Trong quá trình làm thiện nguyện cùng nhau, Lê Văn Dũng thường lên tiếng bênh vực Mai Xuân Dũng, người đứng đầu nhóm Mai Info, mỗi lần ông này bị nhóm No-U thân Diễn đàn Xã hội Dân sự tố tham nhũng tiền công quỹ. Sau đợt thiện nguyện tháng 11 năm 2016 vừa kể, Mai Xuân Dũng bị tố tham nhũng 54 triệu VNĐ chỉ trong 9 ngày cứu lũ ở miền Trung. Đáp lại, Lê Văn Dũng lớn tiếng gọi những người tố giác là “vô văn hóa”, “bần tiện,   [8][9]. Vụ việc này khiến Lê Văn Dũng tách dần khỏi các hoạt động của No-U, và xích lại gần những nhóm thân Mai Xuân Dũng, như Phong trào Chấn hưng Nước Việt của Vũ Quang Thuận.

Từ đầu tháng 12 năm 2017, Lê Văn Dũng tập trung phát triển kênh Livestream của cá nhân mình, là “Thông tấn xã Vỉa Hè”. Lê Văn Dũng giữ kênh này thay vì gia nhập Chấn hưng Nước Việt TV của Vũ Quang Thuận, cho đến ngày 27 tháng 3 năm 2017, khi ông đồng loạt mở “trường quay” tại gia cùng Phan Vân Bách và Vũ Mạnh Tuấn.

Lê Văn Dũng là người thiết kế đoạn phim mở đầu các chương trình của CHTV, trong đó có cảnh tên lửa bắn nổ lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Ba Đình, Hà Nội. Ngày 27 tháng 3 năm 2017, trong clip khai trương “trường quay” tại gia của mình, Dũng cũng tuyên bố rằng “sắp tới, Phong trào Chấn hưng Nước Việt sẽ đánh sập đài truyền hình VTV của đảng Cộng sản Việt Nam”.

 

IV. Vũ Mạnh Tuấn (nick Anton Tuấn)

Vũ Mạnh Tuấn sinh năm 1962, theo đạo Công giáo, sống ở Hà Nội.

13
Ảnh 13

 

Ngày 22 tháng 9 năm 2016, Tuấn lập trang cá nhân dưới sự hướng dẫn của con trai. Trong những lần Livestream đầu tiên, ông chủ yếu quay cảnh mình hát Karaoke các bài hát Công giáo. Phan Vân Bách, một người Công giáo khác trong nhóm CHTV, cũng có chung đặc điểm này.

Sau này, trong tất cả các lần phát sóng ở “trường quay” tại gia, Vũ Mạnh Tuấn cũng đều mở một bài hát Công giáo dài trước khi bắt đầu nói.

Vài ngày trước Tết âm lịch năm 2017, ông Tuấn lần đầu Livestream để nói về chính trị. Trong clip, ông giải thích rằng đời người rất ngắn, ông thấy mình không còn sống được bao lâu nữa, mà chưa đóng góp được gì cho xã hội và đất nước. Vì vậy, kể từ sau Tết âm lịch, ông sẽ bắt đầu “đóng góp” bằng cách “lên tiếng” về các vấn đề chính trị, xã hội.

Như hẹn, Vũ Mạnh Tuấn quay clip “lên tiếng” đầu tiên vào ngày 1 tháng 2 năm 2017, tức mùng 5 Tết âm lịch. Trong clip này, Tuấn cho biết ông quan tâm nhất đến hai chủ đề, là “tự do tôn giáo” và “chủ quyền quốc gia”. Ông Tuấn cũng nói về tình trạng chia rẽ của người Việt Nam. Qua nội dung clip, có thể thấy ông chịu nhiều ảnh hưởng từ các bài giảng trong những “lễ cầu nguyện vì công lý và hòa bình” của Dòng Chúa Cứu Thế (DCCT) Thái Hà, Hà Nội.

Lần Livestream đầu tiên của Vũ Mạnh Tuấn không có mấy người xem, trừ vài bạn bè thân thiết của ông. Trong clip, Tuấn tag hai người, là Lê Trọng Hùng và Trịnh Tú. Lê Trọng Hùng chủ động hướng dẫn Tuấn về mặt kỹ thuật trong quá trình quay clip.

Trong khi đó, Trịnh Du là một người Việt hải ngoại theo đạo Công giáo, sinh ngày 2 tháng 11 năm 1962 ở miền Nam Việt Nam, hiện làm bình luận viên thể thao của kênh Viet Radio 1560 AM ở Houston, Texas. Như mục trên đã đề cập, Trịnh Du từng là thành viên hải ngoại trong nhóm Mai Info của Mai Xuân Dũng. Năm 2016, Du từng giúp Paul Nguyễn Hoàng Đức, thành viên nhóm Bà Đầm Xòe, dùng hoạt động của Mai Info để hợp thức hóa khoản tiền 1000 USD nhận của tình nhân [11]. Chi tiết này cho thấy trước khi tham gia CHTV, Vũ Mạnh Tuấn có thể có liên hệ với những hoạt động của nhóm Mai Xuân Dũng.

Từ ngày 11 tháng 1 năm 2017, Lê Trọng Hùng đã gia nhập PTCHNV và mở “trường quay” tại gia. Trên kênh của mình, Hùng thực hiện một loạt chương trình mang tên “Kết nối triệu tâm hồn Việt”. Không lâu sau khi Vũ Mạnh Tuấn mở kênh, khoảng giữa tháng 2 năm 2017, Hùng mời Tuấn làm khách mời trong chương trình “Kết nối triệu tâm hồn Việt” số 3. Trong chương trình, Tuấn kêu gọi thành lập “Hội những người yêu đất nước và con người Việt Nam”, tập hợp mọi “anh tài”, không phân biệt tổ chức và phe nhóm. Sau những lần lên sóng cùng Lê Trọng Hùng, Tuấn bắt đầu thu hút được nhiều khán giả hơn.

Sau này, khi “đài truyền hình Chấn hưng TV” dần hình thành, Tuấn tích cực làm các chương trình trong mảng “dân oan”, chủ quyền quốc gia và tự do tôn giáo.

 

V. Phan Vân Bách

Phan Vân Bách sinh ngày 10 tháng 3 năm 1975, hiện cư trú tại số nhà 412 A2, tập thể Khương Thượng, phường Trung Tự, quận Đống Đa, Hà Nội. Ông từng làm lái xe taxi của hãng Mai Linh, sau chuyển thành lái xe tự do.

14 - Phan Vân Bách khoác cờ VNCH lên sóng
Ảnh 14 – Phan Vân Bách khoác cờ Việt Nam Cộng hòa khi lên sóng

Trước khi tham gia PTCHNV, Phan Vân Bách là thành viên của Hội Anh em Dân chủ. Ông Bách từng ứng cử làm đại biểu Quốc hội trong cuộc bầu cử năm 2016, nhưng thất bại [12].

Cũng như Vũ Mạnh Tuấn, Phan Vân Bách theo đạo Công giáo và chịu nhiều ảnh hưởng của DCCT Thái Hà. Cũng như ông Tuấn, ông Bách dành những lần Livestream đầu tiên của mình để hát Karaoke các bài hát Công giáo.

Trong năm 2017, kênh CHTV3 của ông Bách từng phố biến các clip được cho là “xúc phạm chủ tịch Hồ Chí Minh”. Sau vụ việc này, Hội Cựu Chiến binh thành phố Hà Nội đã tổ chức cho người đến nhà ông Bách để “giáo dục” ông, buộc ông “nhận lỗi” và “hứa không tái phạm [13].

 

VI. Ngô Văn Dũng (nick Biển Mặn)

Ngô Văn Dũng sinh năm 1969, sống ở Thôn 1, xã Ea Tu, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc.

Khi trả lời phỏng vấn báo CaliToday hồi tháng 5 năm 2018, Dũng cho biết ông tham gia phong trào đối lập vì lý do như sau [14]:

“Sau thời gian làm ăn thất bại thua lỗ, nhà cửa bị ngân hàng tịch thu đâm chán nản rồi đi xin việc làm nhưng bị phía chính quyền gây ít nhiều khó khăn về vấn đề chứng nhận giấy tờ, bực bội nên ông không đi xin việc làm nữa. Rảnh rỗi ông Dũng lên mạng chơi thì thấy những cảnh trái ngang, cướp đất cướp đai của người dân nên lên tiếng chủ yếu là bằng hình thức Livestream Facebook”.

Trong cùng cuộc phỏng vấn, Ngô Văn Dũng cho biết sau một thời gian thực hiện kênh Livestream cá nhân của mình, ông được các thành viên CHTV mời gia nhập. Sau đó, ông mở trường quay tại gia, phát kênh CHTV7. Trong các clip mà ông Dũng từng làm, có một số clip lên án các doanh nghiệp hoặc dự án “phá rừng” ở địa phương của ông.

 

VII. Trần Thị Mỹ Linh (nick Cát Linh)

Trần Thị Mỹ Linh sinh ngày 8 tháng 12 năm 1998 trong một gia đình theo đạo Công giáo ở giáo xứ Hòa Thắng, Hà Tĩnh.

Sau khi học hết lớp 12 tại trường THPT Nguyễn Trung Thiên, Linh bắt đầu tham gia các hoạt động cộng đồng của thanh niên Công giáo.

Ngày 1 tháng 10 năm 2017, Linh đăng clip khai trương kênh Giới trẻ TV (GTTV), chuyên “nói về các vấn đề của giới trẻ”, và tag Lê Trọng Hùng, Lê Văn Dũng vào clip này [15]. Trong những lần Livestream đầu tiên, Linh thường mời một số thanh niên Công giáo cùng lên sóng. Sau này, kênh của Linh thường nói về các vấn đề giáo dục.

 

Chú thích:

[1] “Phong trào Chấn hưng Nước Việt” – Blog Lịch sử Xã hội Dân sự, 2018

https://lichsuxahoidansuvietnam.wordpress.com/2017/12/05/phong-trao-chan-hung-nuoc-viet/

[2] “Hồ sơ Trần Hoàng Phúc” – Blog Lịch sử Xã hội Dân sự, 2018

https://lichsuxahoidansuvietnam.wordpress.com/2018/05/17/ho-so-tran-hoang-phuc/

[3] “Thông báo kết quả đấu tranh tại trường câm điếc Xã Đàn” – Lê Trọng Hùng, 2016

https://www.facebook.com/danlatatca/videos/vb.100003218117281/1027667417350519/?type=2&video_source=user_video_tab

[4] “Thầy giáo đốt bằng Đại Học thách thức ông Bộ Trưởng Giáo Dục” – Lê Trọng Hùng, 2016

http://thuocphukhoa.site/thay-giao-dot-bang-dai-hoc-thach-thuc-ong-bo-truong-giao-duc_TA6LCMjtvRcs.html

[5] “Trung Dân Việt Thương công bố di chúc, quyết không khuất phục bạo quyền” – Lê Trọng Hùng, 2017

https://haedc.org/2017/03/04/thanh-vien-phong-trao-chan-hung-nuoc-viet-cong-bo-di-chuc-quyet-khong-khuat-phuc-bao-quyen/

[6] “Điều tra về nhóm “Yêu Biển” (bài 2): KHÔNG NGHE CAVE KỂ CHUYỆN – KHÔNG NGHE CON NGHIỆN TRÌNH BÀY” – Ban Đường, 2016

http://www.giolanh.org/2016/10/ieu-tra-ve-nhom-yeu-bien-bai-2-khong.html

[7] “Điều tra về nhóm “Yêu Biển” (bài 3): BÙI KIM OANH THAM GIA “YÊU BIỂN” ĐỂ LÀM GÌ?” – Ban Đường, 2016

http://www.giolanh.org/2016/10/bui-kim-oanh-tham-gia-yeu-bien-e-lam-gi.html

[8] “Vụ Dũng Mai rút ruột tiền cứu trợ – đồng đảng Zân chủ nói gì” – Loa Phường, 2016

http://www.loaphuong.org/2016/11/vu-dung-mai-rut-ruot-tien-cuu-tro-ong.html

[9] “Bênh vực Dũng Mai, Phan Anh, Lê Dũng Vova bị đập tơi bời” – Loa Phường, 2016

https://giaidocthongtindongthap.blogspot.com/2016/11/benh-vuc-dung-mai-phan-anh-le-dung-vova.html

[10] Lần Livestream đầu tiên của Vũ Mạnh Tuấn, ngày 1 tháng 2 năm 2017

https://www.facebook.com/100013420510886/videos/vb.100013420510886/237830153341000/?type=2&video_source=user_video_tab

[11] “Trùm dân oan Mai Xuân Dũng và Trịnh Du gặp nạn” – Trùng Dương, 2016

http://nhaladanchu.blogspot.com/2016/02/trum-dan-oan-mai-xuan-dung-va-trinh-du.html

[12] “Ứng viên độc lập cáo buộc vi phạm” – BBC tiếng Việt, 2016

http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam/2016/03/160331_independent_candidate_update

[13] “Phan Vân Bách là ai?” – Viet News, 2017

http://vietnews.org/phan-van-bach-la-ai/

[14] “Đắk Lắk: Thành viên kênh Chấn Hưng Tivi bị an ninh PA88 mời làm việc” – CaliToday, 2018

https://www.baocalitoday.com/tieng-noi-tu-trong-nuoc/dak-lak-thanh-vien-kenh-chan-hung-tivi-bi-ninh-pa88-moi-lam-viec.html

[15] Clip Livestream đầu tiên của Trần Thị Mỹ Linh

https://www.facebook.com/100006451470344/videos/vb.100006451470344/2375047159386977/?type=2&video_source=user_video_tab

 


 

C. Cách thức hoạt động

 

I. Quy trình sản xuất một clip

Quy trình sản xuất clip của kênh Chấn hưng Nước Việt TV (CHTV) có lẽ đã được xây dựng bởi Vũ Quang Thuận và Trần Hoàng Phúc.

Khi một người mới gia nhập “đài truyền hình” CHTV, người đó phải chuẩn bị một “trường quay” tại nhà mình. “Trường quay” gồm một bàn làm việc đặt trước một bức tường, trên tường có dán logo của Phong trào Chấn hưng Nước Việt (PTCHNV). Xung quanh bàn là nhiều vật trang trí – như cờ ngũ sắc thường gặp ở các đền, chùa truyền thống, quả địa cầu, bản đồ thế giới hoặc tranh ảnh. Trong các trường quay của “đài” CHTV, trường quay của Vũ Quang Thuận có độ đồng bóng cao nhất, khi chứa một loạt các đồ vật có tính tôn giáo như mặt trống đồng, cờ ngũ sắc, mõ và tràng hạt Phật giáo, thánh giá lớn các loại, tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh…

Trong trường quay, chủ kênh bố trí đèn chiếu sáng và hai máy quay. Một là smartphone, máy tính bảng hoặc webcam, để phát trực tiếp bằng chức năng Livestream của Facebook. Hai là một smartphone khác, hoặc một máy quay hay máy ảnh kỹ thuật số, để đề phòng clip trong máy 1 bị hỏng do lỗi đường truyền. Các máy này có thể đặt trên giá đỡ hoặc không, tùy điều kiện của chủ kênh.

Khi bắt đầu truyền hình trực tiếp, chủ kênh sẽ kêu gọi khán giả trên Facebook vào xem chương trình. Khi có đủ người theo dõi và đường truyền ổn định, chủ kênh mới mắt đầu nói.

Trong các chương trình dạng độc thoại, chủ kênh sẽ nói tự do, hoặc nói theo một kịch bản soạn sẵn, để trình bày quan điểm cá nhân của mình.

Trong trường hợp khác, chủ kênh sẽ giữ vai trò MC, và mời một hoặc nhiều người khác lên sóng cùng, với vai trò “khách mời” hoặc “diễn giả”. Tùy từng vụ việc, chủ kênh sẽ mời “diễn giả” đến trường quay của mình, hoặc đặt trường quay lưu động tại nhà riêng “diễn giả”. Nhìn chung, các chương trình thường được quay tại nhà riêng, để tránh bị gián đoạn do những người ngăn cản.

Nếu trước chương trình, chủ kênh và “diễn giả” chưa quen nhau, thì hai bên có thể tìm đến với nhau theo ba phương thức.

Một, là được người quen giới thiệu. Chẳng hạn, một người hoặc nhóm nào đó, nhiều khả năng là Bà Đầm Xòe, đã giúp Vũ Quang Thuận mời các “nhân sĩ, trí thức” như anh hùng chiến tranh Đặng Văn Việt, nhạc sĩ Lê Thanh Hải, nhóm Bùi Phúc Hải,… làm “diễn giả” trong những chương trình của Thuận

Hai, là “diễn giả” này giới thiệu “diễn giả” khác cho chủ kênh. Chẳng hạn, sau khi phỏng vấn ông Đặng Văn Việt trong 6 phần đầu tiên của chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào”, Vũ Quang Thuận đã mời Đại úy Bạch Quốc Bảo lên sóng trong phần 7 [1]. Bạch Quốc Bảo là học trò của thầy thuốc Đông y Chử Văn Lượng, một người chuyên chữa xương khớp bằng cách đắp lá thuốc [2]. Không lâu sau đó, trong phần 7 của “chuyên đề” nêu trên, Vũ Quang Thuận đã mời ông Chử Văn Lượng làm diễn giả, có lẽ qua sự giới thiệu của Bảo, dù ông Lượng không hề có chuyên môn liên quan đến chuyện “lấy lại Hoàng Sa…”.

Ba, là mời một khán giả bất kỳ làm “diễn giả”. Trong mọi chương trình của “đài” CHTV, chủ kênh luôn cung cấp số điện thoại của mình để khán giả tiện liên hệ. Nếu làm chủ kênh hứng thú, khán giả sẽ được mời làm “diễn giả” trong chương trình tiếp theo. Chẳng hạn, trong phần 14 của chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào”, Thuận đã chọn một người hành nghề sửa xe làm diễn giả của chương trình, chỉ vì ông ta sáng tác một bài hát yêu nước và gửi đến cho Thuận khi Thuận đang lên sóng vài chục phút trước đó [4].

Vì Vũ Quang Thuận chọn “diễn giả” bằng những phương thức bừa bãi như vậy, sau khi dùng hết nhóm “nhân sĩ, trí thức” mà người quen giới thiệu, Thuận chỉ tìm được những “diễn giả” không có đủ kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn để nói về những vấn đề chính trị. Vì chương trình của Thuận thiếu khách mời chuyên gia, nó không đưa ra được phân tích, nhận định hay giải pháp có giá trị nào, mà chỉ còn là một không gian để đám đông biểu tình và bày tỏ bức xúc.

Tương tự kênh của Thuận, các kênh CHTV khác sau này cũng chỉ thu hút những người có cùng một mức trình độ thấp, và cùng một quan điểm chính trị, lên sóng để nói cho nhau nghe. Vì vậy, càng xem và tham gia vào chương trình truyền hình của CHTV, khán giả càng ít được tiếp cận với những kiến thức, thông tin mà họ không có, và những góc nhìn đa dạng trong xã hội. Kết quả là họ ngày càng bị cuốn sâu hơn vào định kiến chung sẵn có của các thành viên CHTV và của họ, tới mức dần trở nên ảo tưởng.

Dù những ảo tưởng này gây hại cho khán giả, chúng lại có lợi cho phong trào chính trị đối lập ở Việt Nam. Chúng khiến một bộ phận người dân tin rằng phong trào này là giải pháp cho mọi vấn đề chính trị, xã hội ở Việt Nam, và phong trào này đã đủ tiềm lực để lật đổ chế độ trong một thời gian ngắn. Vì vậy, dù kênh CHTV không phải là một phương tiện tốt để tiếp cận thông tin trung thực, đầy đủ, khách quan, nó lại là một phương tiện hiệu quả để phát động biểu tình.

Để thấy độ ảo tưởng của các “diễn giả” trong chương trình của Vũ Quang Thuận, có thể nhìn thầy thuốc Đông y Chử Văn Lượng, “diễn giả” trong phần 12 của chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa…” [7]. Trong chương trình, Chử Văn Lượng tuyên bố rằng ông trong số “những người tài còn ẩn dật trong nhân dân”, vì “không có bằng cấp”. Để biện minh cho việc mình không có bằng cấp, Lượng nói như sau:

“Theo tôi thì tấm bằng đầu tiên trên thế giới được cấp bởi một người không có bằng, bởi lúc đầu trên thế giới không ai có bằng. Còn bằng của tôi không phải do nhà nước Việt Nam cấp, mà do nhân dân Việt Nam cấp”.

Trong chương trình, Chử Văn Lượng tuyên bố rằng ông sẽ tình nguyện ra Hoàng Sa, Trường Sa chữa bệnh miễn phí, để “an dân”. Lượng cũng nhận định rằng nếu giữ được biển Đông, dân Việt Nam sẽ rất giàu, vì khi đó dân “chỉ cần sống bằng biển Đông, đất liền thả trâu bò cho ăn thoải mái, không cần làm việc”. Để chứng minh, Lượng kể rằng nhà ông có 7 sào ao, 3 sào đất, thì tiền thu được từ 7 sào ao đã “ăn không hết”, 3 sào đất để không cũng không sao.

Trong khi đó, từ năm 2006, đã có nhiều bài báo khẳng định rằng Chử Văn Lượng là một lang băm [8]. Theo các bài này, thì trong thời gian đi bộ đội, ông Lượng đã học được một bài thuốc cổ truyền của người miền núi. Từ khoảng năm 2004, ông Lượng chữa bệnh miễn phí tại nhà riêng, mỗi ngày chữa cho từ 40 đến 100 người. Hầu hết bệnh nhân của ông là người từ vùng khác đổ về, phần vì ông Lượng chữa bệnh miễn phí, phần vì có tin đồn rằng cao dán của ông chữa được “bách bệnh”. Mỗi bệnh nhân nộp một khoản tiền “tùy tâm” cho ông Lượng, thường từ 5000 đến 10.000 VNĐ cho mỗi miếng cao. Theo các bài báo vào khoảng thời gian này, thì bác sĩ có chuyên môn đã đến kiểm tra, và khẳng định rằng thuốc của ông Lượng không có tác dụng chữa bệnh.

Dường như thầy thuốc Chử Văn Lượng có phương thức hoạt động khá giống CHTV. Cả hai bên đều sử dụng các biểu tượng “cổ truyền”, đều tỏ ra “chữa bách bệnh”, đều mở phủ tại nhà, và đều để khách hàng tùy tâm chi trả.

Tương tự khách mời, các MC của CHTV cũng khá ảo tưởng. Chẳng hạn, trong phần 13 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa…”, Vũ Quang Thuận tuyên bố rằng ông đang “lập mưu kế” để lấy lại toàn bộ biển Đông trong năm 2017 hoặc 2018, thông qua con đường thương thuyết với Trung Quốc [9]. Cụ thể, Thuận và Điển sẽ tổ chức các chương trình phát triển du lịch, phát triển kinh tế ở khu vực Hoàng Sa – Trường Sa, và vận động người Việt Nam ra đó làm ăn. Thuận cho rằng nếu Trung Quốc can thiệp, thì Mỹ sẽ can thiệp, buộc Trung Quốc phải đàm phán để trả lại đảo. Còn nếu không được, Việt Nam sẽ kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế, rồi cùng quốc tế chế tài Trung Quốc bằng nhiều biện pháp, kể cả quân sự…

Ngay cả Lê Văn Dũng, người duy nhất có trình độ, gia thế và độ tỉnh táo cao nhất trong nhóm CHTV, cũng thường xuyên khai thác các ảo tưởng của độc giả để câu khách. Chẳng hạn, Dũng từng giật các title như “Lê Trọng Hùng lên sàn hạ gục Bộ trưởng Bộ Giáo dục”, hoặc “Sắp tới phong trào Chấn hưng Nước Việt sẽ đánh sập đài VTV của Đảng Cộng sản Việt Nam”…

Trong clip quay ngày 27 tháng 3 năm 2017, ghi lại buổi khai trương trường quay ở nhà Lê Văn Dũng, Lê Trọng Hùng tự hào tuyên bố rằng các clip của CHTV được truyền hình trực tiếp trên Facebook, rồi lưu lại nguyên văn mà “không qua biên tập”. Vì vậy, các clip này “chỉ phản ánh sự thật”, thay vì bị “chỉnh sửa, cắt xén” như chương trình của đài truyền hình VTV. Lê Trọng Hùng không hiểu một thực tế, rằng nếu các đài truyền hình có thể dùng khâu biên tập để cắt xén sự thật, thì họ cũng có thể dùng nó để bảo vệ sự thật. Một biên tập viên giỏi có thể loại bớt những thông tin thiếu kiểm chứng, hoặc những cái nhìn thiên kiến của phóng viên, phát thanh viên, để đảm bảo bài vở, bản tin có tính chính xác, đầy đủ, công bằng.

Ngoài ra, cũng vì thiếu khâu biên tập, các clip của “đài truyền hình” CHTV chứa rất nhiều lỗi. Trong clip, các “diễn giả” và MC thường nói ấp úng, dài dòng, quên nội dung mình đang trình bày, hoặc dành hàng chục phút để nói lặp đi lặp lại một ý. Đôi lúc, chương trình của CHTV còn chứa những cảnh bất nhã, như cảnh Bạch Quốc Bảo, học trò của ông Chử Văn Lượng, tụt quần anh hùng Đặng Văn Việt để đắp thuốc ngay trước máy quay:

16 - Bạch Quốc Bảo vạch quần ông Đặng Văn Việt để đắp thuốc ngay trước máy quay (1)
Ảnh 16 – Bạch Quốc Bảo vạch quần ông Đặng Văn Việt để đắp thuốc ngay trước máy quay

 

II. Nguồn tài chính

Ngày 6 tháng 9 năm 2017, Lê Trọng Hùng, Vũ Mạnh Tuấn và Ngô Văn Dũng cùng quay một clip mang tên “Chấn Hưng nước Việt cần sự giúp đỡ của bà con cô bác trong và ngoài nước” [6]. Để thực hiện clip này, Ngô Văn Dũng đã phải di chuyển từ Đắc Lắc ra Hà Nội, để cùng “lên sóng” với hai người kia tại “trường quay số 5” trong nhà Vũ Mạnh Tuấn.

Trong clip, Vũ Mạnh Tuấn nói rằng để có “những thông tin chính xác”, “giúp người dân nhận thức được đâu là tốt đẹp, đâu là văn minh”, thì xã hội rất cần có những nhà báo độc lập như ông. Sau đó, Tuấn kể lể một loạt “khó khăn” mà các “nhà báo độc lập” đang gặp phải – như việc ông Ngô Văn Dũng phải “làm việc với một cái máy rất là kém, một cái máy iPhone 5 xộc xệch”; hay việc nhóm ông rất muốn giúp đỡ “dân oan”, nhưng “bản thân anh em chúng tôi lại rất khó khăn về kinh tế”… Tiếp lời Tuấn, Lê Trọng Hùng cũng kể một tràng dài về việc nhóm ông “dùng toàn điện thoại cũ và hỏng hóc thường xuyên”. Hùng cũng than phiền rằng “cuộc sống mưu sinh rất khó khăn”, khiến đôi lúc ông đang bận Livestream thì bị sếp bắt làm việc…

Sau gần 20 phút than phiền, Lê Trọng Hùng đề nghị khán giả giúp đỡ các thành viên Phong trào Chấn hưng Nước Việt bằng một trong hai phương thức:

_ Mua thẻ 3G, rồi gửi số series cho họ để họ nạp tiền

_ Tặng Ngô Văn Dũng một chiếc iPhone 6 hoặc iPhone 6S

Như vậy, có thể phỏng đoán rằng vào thời điểm đó, Phong trào Chấn Hưng Nước Việt không có tài chính chung. Mỗi thành viên dùng kênh truyền hình online của riêng mình để tự vận động tài chính từ khán giả. Ta rút ra phỏng đoán này từ ba chi tiết:

_ Trang thiết bị của các thành viên trong nhóm không đồng nhất với nhau

_ Các thành viên cung cấp các số điện thoại riêng, để vận động khán giả ủng hộ tài chính cho cá nhân mình, thay vì cung cấp một số điện thoại chung để vận động ủng hộ cho Chấn Hưng Nước Việt.

_ Lê Văn Dũng, một thành viên tương đối khá giả, đã vừa không xuất hiện trong clip xin tiền của Lê Trọng Hùng, Vũ Mạnh Tuấn và Ngô Văn Dũng.

Ngoài ra, chủ của các kênh CHTV còn thu được tiền quảng cáo trên Youtube. Kênh Youtube có 10.000 lượt xem trở lên sẽ được đặt quảng cáo trên các video, số lượt xem càng nhiều thì số tiền quảng cáo thu được càng lớn. Youtube thường trả từ 0,5 đến 1 USD cho 1000 lượt xem video. Có lẽ đây là lý do khiến Lê Văn Dũng ghi lại các đoạn Livestream của nhiều người khác, kể cả những người không tham gia CHTV, rồi đăng lên kênh Youtube của mình.

 

III. Cách thức phối hợp giữa các thành viên CHTV

Từ cuối tháng 3 năm 2017 – khi Vũ Quang Thuận đã đi tù, và Phan Vân Bách, Lê Văn Dũng, Vũ Mạnh Tuấn lần lượt mở các kênh CHTV số 3, 4 và 5 – CHTV hoạt động theo mô hình mạng lưới không có người lãnh đạo.

Các thành viên CHTV, nhất là Lê Trọng Hùng, sẽ thường xuyên theo dõi mạng xã hội Facebook, để phát hiện những người Livestream có khuynh hướng và phong cách chính trị giống họ. Sau đó, họ sẽ mời những người này gia nhập CHTV. Để gia nhập CHTV, thành viên mới phải mở một trường quay tại gia theo hướng dẫn của những thành viên cũ.

Mỗi thành viên CHTV tự quyết định nội dung các chương trình trên kênh của mình, và tự kêu gọi khán giả tài trợ cho kênh.

Các thành viên CHTV sẽ thảo luận để phối hợp hành động trong một số trường hợp – như khi phân công mảng đề tài chính cho mỗi kênh, hoặc khi làm các chương trình chung.

Cho đến thời điểm này, giữa các thành viên CHTV vẫn chưa nổ ra một vụ mâu thuẫn công khai nào. Có lẽ họ ít mâu thuẫn với nhau vì các kênh CHTV độc lập về mặt tài chính, nội dung, và chỉ hợp tác với nhau trong từng chương trình cụ thể. Trong khi đó, vì các chủ kênh đều hưởng lợi từ cùng một kiểu môi trường chính trị và truyền thông, họ cảm thấy nên “dĩ hòa vi quý” và hợp tác với nhau để lan tỏa môi trường này, nhằm cùng hưởng lợi.

 

IV. Cách thức phối hợp giữa nhân sự của CHTV và các nhóm đối lập khác

Từ khi Vũ Quang Thuận quay những đoạn Livestream đầu tiên, nhóm Bà Đầm Xòe đã thường xuyên giúp Thuận quảng cáo, đánh bóng tên tuổi. Phạm Thành, chủ trang Bà Đầm Xòe, đã làm “diễn giả” trong một số chương trình của Thuận. Có lẽ Thành cũng giới thiệu một số “nhân sĩ, trí thức”, để Thuận mời tham gia chương trình. Sau khi Vũ Quang Thuận bị bắt, Phạm Thành tiếp tục phối hợp và quan hệ tốt với các thành viên khác của “đài truyền hình” CHTV, đồng thời tích cực kêu gọi trả tự do cho Thuận.

“Đài truyền hình” CHTV hợp tác chặt chẽ với nhiều nhóm dân khiếu kiện lâu ngày, thường gọi là “dân oan”. Một số nhóm, như “dân oan Dương Nội”, đã hợp tác với các thành viên CHTV từ thời họ làm trong nhóm Mai Info của Mai Xuân Dũng. Số khác tìm đến qua sự giới thiệu của Hoàng Thị Hồng Thái – một người thường dùng các hoạt động “thiện nguyện” để giúp đảng Việt Tân tiếp cận “dân oan”. Khi CHTV mời “dân oan” làm “diễn giả” trong chương trình, CHTV giúp “dân oan” kêu oan, còn “dân oan” giúp CHTV lên án chế độ.

Vì mỗi chủ kênh CHTV tự quyên tiền của khán giả để nuôi mình, đảng Việt Tân hoàn toàn có thể thuê họ tiếp cận “dân oan”, quay clip về “dân oan”, phát triển phong trào “dân oan”… bằng hình thức gửi tiền quyên góp.

Ngoài ra, PTCHNV và đảng Việt Tân đã công khai phối hợp với nhau trong chiến dịch “Ngưng ngay đàn áp”, do Việt Tân phát động.

PTCHNV thường xuyên xung đột với nhóm No-U thân Diễn đàn Xã hội Dân sự. Xung đột này đến từ hai lý do. Một, là những mâu thuẫn cũ giữa liên minh Bà Đầm Xòe – Mai Info – PTCHNV với Diễn đàn Xã hội Dân sự. Hai, là việc tranh tiền tài trợ, như lời thú nhận của Phạm Duy Quân:

17 - Phạm Duy Quân thú nhận rằng PTCHNV và No-U xung đột do tranh tiền tài trợ
Ảnh 17 – Phạm Duy Quân thú nhận rằng PTCHNV và No-U xung đột do tranh tiền tài trợ

 

Chú thích:

[1] Phần 1 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/353947234988021/?type=3

[2] Phần 51 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/358137667902311/?type=3

[3] Phần 12 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/354372141612197/?type=3

[4] Phần 14 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/354505084932236/?type=3

[5] “Sắp tới phong trào chấn hưng nước Việt sẽ đánh sập đài VTV của Đảng cộng sản VN” – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.youtube.com/watch?v=q7rTUupWvJE

[6] “Chấn Hưng nước Việt cần sự giúp đỡ của bà con cô bác trong và ngoài nước”

https://youtu.be/F6w98BBzP6k

[7] Phần 12 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/354372141612197/?type=3

[8] “Thầy lang băng dính” – Báo Tiếp thị Gia đình, 2006

https://ngoisao.net/tin-tuc/thoi-cuoc/24h/thay-lang-bang-dinh-2474609.html

[9] Phần 13 chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2016

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/354408614941883/?type=3

 


 

D. Thông điệp và phương thức tuyên truyền chủ đạo

Thông điệp và phương thức tuyên truyền chủ đạo của kênh Chấn hưng TV (CHTV) trong thời Vũ Quang Thuận không giống trong thời Lê Văn Dũng.

 

I. Thời Vũ Quang Thuận

Trong một bài viết ca ngợi Vũ Quang Thuận, ông Phạm Thành, chủ blog Bà Đầm Xòe, đã viết rằng “từ trước đến nay, kể cả ở ngoài nước, chưa có ai từng lên án cộng sản vừa công khai, vừa mạnh liệt, vừa nhiều như Vũ Quang Thuận” [1]. Theo lời Phạm Thành, thì Vũ Quang Thuận đã làm hàng trăm clip, tập trung vào những thông điệp tuyên truyền sau:

_ Công kích chủ nghĩa Xã hội và chủ nghĩa Cộng sản

_ Đòi “phi chính trị hóa” các lực lượng vũ trang, với quan điểm rằng quân đội và công an chỉ được trung thành với đất nước, không được “trung thành với đảng Cộng sản”.

_ Nhục mạ các lãnh tụ, lãnh đạo của chế độ và của đảng Cộng sản Việt Nam, như cố Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

_ Quy kết rằng chính quyền Việt Nam đang “bán nước” cho Trung Quốc

_ Công kích chính quyền về nạn tham nhũng

Để chứng minh lòng can đảm của Vũ Quang Thuận, Phạm Thành viết:

“Ông Thuận còn công khai thể hiện thái độ khinh bỉ của mình, khi gọi hàng chục lần Nguyễn Phú Trọng là thằng Trọng: “Tôi chính thức gọi Nguyễn Phú Trọng là thằng Trọng” (Video clips số 9 chủ đề “Lấy lại Hoàng Sa và Trường Sa cho Việt Nam”); nhấn đi nhấn lại “Cha già dân tộc” là “lão Hồ”: “Lão Hồ này, công xá gì. Tôi khinh. Ông ta chỉ là một kẻ lừa dối, lưu manh đại tài…” (Video clips số 23 về chủ đề Hồ Chí Minh)”.

Tóm lại, theo lời Phạm Thành, thì Vũ Quang Thuận thu hút đám đông nhờ “lên án Cộng sản” một cách “công khai”, “nhiều” và “mãnh liệt”. Tuy nhiên, như các dữ kiện ở mục trước đã chỉ ra, Vũ Quang Thuận còn ăn khách nhờ hai phương thức truyền thông khác. Đó là việc Thuận mời các “nhân sĩ, trí thức” nổi tiếng, mà nhóm Bà Đầm Xòe giới thiệu, làm khách mời trong chương trình; và việc Thuận xây dựng hình ảnh của mình theo những kịch bản giàu tính biểu tượng, tính chế nhạo mà Trần Hoàng Phúc soạn ra.

Các biểu đồ trong mục trước cũng chỉ ra rằng dù Vũ Quang Thuận đã công khai “lên án Cộng sản” từ năm 2014, Thuận đã không nổi tiếng cho đến khi được nhóm Bà Đầm Xòe cung cấp quan hệ, và được Trần Hoàng Phúc giúp viết kịch bản.

Nhìn chung, khi PTCHNV nằm dưới quyền Vũ Quang Thuận, các clip của phong trào này có rất nhiều yếu tố vi phạm luật pháp hiện hành của Việt Nam. Chẳng hạn, trong phần 37 của chuyên đề “Giải quyết hậu quả Formosa bằng cách nào” [3], Vũ Quang Thuận đã kêu gọi “vứt bỏ điều 4 Hiến pháp”, “tổng biểu tình trên toàn quốc” để đòi thay đổi chế độ bầu cử và thể chế chính trị ở Việt Nam; “dùng bạo lực của nhân dân đứng lên đập” chính quyền; “mời Mỹ vào chế tài các vi phạm nhân quyền Việt Nam bằng giải pháp quân sự”… Trong cùng clip đó, Lê Văn Dũng cũng mạnh dạn đặt giả thuyết rằng chính quyền “đang cố tình tiếp tay cho các thế lực thù địch phá hoại đất nước, xâm lược mềm lãnh thổ Việt Nam, thôn tính quốc gia”; “là lực lượng phản động, con hoang, cố tình tiếp tay cho các thế lực nước ngoài”, để “bán lãnh thổ Việt Nam” cho ngoại quốc.

 

II. Thời Lê Văn Dũng

Sau khi Vũ Quang Thuận đi tù, Lê Văn Dũng trở thành người nắm thực quyền trong “đài truyền hình” CHTV. Từ tháng 4 năm 2017, Dũng hướng CHTV theo những thông điệp và phương thức truyền thông hoàn toàn mới.

Về mặt thông điệp, Lê Văn Dũng áp dụng một chính sách “treo đầu dê, bán thịt chó”. Mọi clip trên kênh CHTV4 của Dũng đều được giật những cái title cực đoan, không khác gì clip của Vũ Quang Thuận. Tuy nhiên, các title này và nội dung của clip lại không liên quan đến nhau. Trong clip, khi phải phát ngôn bằng chính gương mặt của mình, Lê Văn Dũng tuyệt đối tránh công kích ý thức hệ Cộng sản, công kích thể chế, công kích lãnh tụ Hồ Chí Minh, hay kêu gọi biểu tình, bạo động như Thuận.

18 - Trang Youtube của Lê Văn Dũng
Ảnh 18 – Trang Youtube của Lê Văn Dũng

Thay vào đó, Lê Văn Dũng tập trung khai thác các biểu hiện vi phạm pháp luật của quan chức địa phương. Dũng khai thác cả các scandal tầm cỡ quốc gia – như vụ nhà máy Formosa xả thải, lẫn những vụ khiếu nại lẻ tẻ của người dân – như các nhóm “dân oan” mà Hoàng Thị Hồng Thái giới thiệu cho Dũng. Ngay cả khi bênh vực các gương mặt chống Cộng bị bắt, Dũng cũng chỉ lên án các sai phạm của nhân viên thi hành công vụ, thay vì lên án chính sách an ninh chung của quốc gia.

Trong các lần lên sóng, Lê Văn Dũng đều lặp đi lặp lại một quy trình phát ngôn gồm 3 bước:

_ Bước 1: Thuật lại một vụ việc, trong đó quan chức địa phương hoặc nhân viên thi hành công vụ có dấu hiệu vi phạm pháp luật, vi phạm các nguyên tắc nghiệp vụ

_ Bước 2: Phân tích các sai phạm, và chỉ ra người phải chịu trách nhiệm, dựa trên kiến lức luật có phần hạn chế của Dũng

_ Bước 3: Lớn tiếng đòi một lãnh đạo cấp Bộ trở lên – như “anh Phúc”, “anh Quang”, “chị Ngân” – truy tố hoặc kỷ luật những người chịu trách nhiệm.

Mỗi lần làm xong ba bước này, Dũng thường tuyên bố rằng ông là một “nhà báo độc lập”, đang “phản ánh những oan sai của người dân”, để “giúp lãnh đạo các bộ ngành chống tham nhũng”.

Trong các thành viên của Phong trào Chấn hưng Nước Việt (PTCHNV), Lê Văn Dũng là người tuân thủ triệt để nhất chiến lược truyền thông khôn khéo này. Dũng luôn nhường cho những thành viên mạnh miệng hơn – như Lê Trọng Hùng, Phan Vân Bách và Vũ Mạnh Tuấn – phát biểu về các chủ đề nhạy cảm như “Việt Nam Cộng hòa”, hoặc về các chủ trương chung của PTCHNV. Ngoài ra, Dũng cũng nhường Lê Trọng Hùng giữ chức “người phát ngôn” của PTCHNV, và nhường Phan Vân Bách thành lập kênh CHTV3 trước mình, dù Dũng tham gia nhóm sớm hơn. Vì vậy, nếu chỉ xem từng clip đơn lẻ, khán giả sẽ không nhận ra các động cơ và tính toán chính trị lâu dài của Lê Văn Dũng.

Trong khi đó, khi quay mỗi clip của mình, Lê Văn Dũng đều định hướng dư luận bằng hai phương thức.

Một, là phương thức đưa một lượng lớn tin không đầy đủ, không kiểm chứng, tin một chiều. Mỗi lần “lên sóng”, Dũng chỉ cung cấp một phần rất nhỏ của sự thật, và là phần có lợi cho khuynh hướng chính trị của Dũng. Chẳng hạn, khi đưa tin về các khiếu nại của “dân oan”, Dũng lập tức kết luận dựa trên lời của người khiếu nại, mà không hề tra cứu sâu luật pháp hoặc xác minh thông tin. Theo nguyên tắc nghiệp vụ báo chí, thì đưa tin không đầy đủ, không kiểm chứng cũng chẳng khác gì đưa tin dối trá.

Mỗi clip đưa tin một chiều chỉ là một lời nói dối nhỏ, không thể định hướng dư luận. Tuy vậy, một kênh video chứa 2.700 lời nói dối nhỏ sẽ tạo thành một lời nói dối lớn, bẫy khán giả vào ảo tưởng về tình hình xã hội Việt Nam.

Hai, là đưa tin bằng ngôn từ biểu cảm và kích động. Theo nguyên tắc nghiệp vụ báo chí, thì nhà báo phải thuật lại sự kiện một cách trung thực, bằng ngôn ngữ bình tĩnh và khách quan, trước khi đưa ra ý kiến cá nhân về sự kiện. Trong khi đó, Lê Văn Dũng thường xuyên vừa kể sự kiện, vừa chêm vào các bình luận cá nhân. Dũng cũng luôn thuật lại sự kiện bằng ngôn từ biểu cảm và kích động. Trong nhiều clip, như clip về ông Phạm Tuấn Hanh ở Hải Dương, Lê Văn Dũng còn liên tục lớn tiếng kích động người được phỏng vấn, để người được phỏng vấn nói theo ý mình [2].

Bằng hai phương thức vừa nêu, kênh CHTV của Lê Văn Dũng định hướng dư luận, khiến khán giả có cảm tưởng rằng xã hội Việt Nam chỉ là một chiến trường giữa người dân và giới quan chức. Các tiêu đề cực đoan làm nốt phần việc cuối, khi khiến khán giả nghĩ rằng mọi vấn đề của xã hội đều do thể chế chính trị gây ra.

Clip phỏng vấn Hoàng Thị Hồng Thái, mà mục trước đã đề cập, là một ví dụ tiêu biểu cho phương thức định hướng dư luận của Lê Văn Dũng. Bằng cách đưa tin một chiều, đưa tin không đầy đủ, Dũng đã mô tả Thái như nạn nhân của một vụ tung clip sex, do những người “vi phạm nhân quyền”, “thiếu hiểu biết về pháp luật” gây ra. Trong khi đó, các bản tưởng thuật đầy đủ cho thấy Thái đã lợi dụng vỏ bọc “thiện nguyện” để lừa tình, lừa tiền nhiều gương mặt đối lập trong và ngoài nước, và chỉ bị tung clip sex để chứng minh hành vi lừa tình.

 

Chú thích:

[1] “Viết tiếp theo nhà văn Mai Tú Ân: Vì Sao Vũ Quang Thuận (Võ Phù Đổng) Dám Nói?” – Phạm Thành, 2017

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=637233959806071&id=100005584186799

[2] Clip phỏng vấn gia đình ông Phạm Tuấn Hanh ở Hải Dương – Lê Văn Dũng, 2017

https://www.facebook.com/AlfonsoVova/videos/vb.100003375183258/1270700586385769/?type=3

[3] Phần 37 chuyên đề “Giải quyết hậu quả Formosa bằng cách nào” – Vũ Quang Thuận, 2017

https://www.facebook.com/100011182423634/videos/vb.100011182423634/379351619114249/?type=3

 


 

E. Độ tương tác

 

I. Lượng khán giả

Các kênh Chấn hưng TV (CHTV) khác nhau có lượng khán giả khác nhau. Cụ thể, vào thời điểm hiện tại (tháng 5 năm 2018), nếu chỉ tính riêng trên mạng xã hội Facebook, thì độ tương tác trung bình của mỗi kênh như sau:

_ Lê Trọng Hùng (CHTV2): khoảng 100 lượt shares, khoảng 1000 lượt views mỗi clip

_ Phan Vân Bách (CHTV3): khoảng 100 lượt shares, từ 1000 đến 5000 lượt views mỗi clip

_ Lê Văn Dũng (CHTV4): khoảng vài nghìn lượt shares, từ 20.000 đến 50.000 lượt views mỗi clip

_ Vũ Mạnh Tuấn (CHTV5): khoảng 100 lượt shares, từ 1000 đến 5000 lượt views mỗi clip

_ Trần Phương Yến (CHTV6 – EvaTV): từ 100 đến 300 lượt shares, từ 5000 đến 15.000 lượt views mỗi clip

_ Ngô Văn Dũng (CHTV7): khoảng 100 lượt shares, từ 1000 đến 5000 lượt views mỗi clip

_ Trần Thị Mỹ Linh: khoảng 1000 lượt shares, khoảng 10.000 lượt views mỗi clip

Nhìn vào các số liệu, có thể thấy Lê Văn Dũng có lượng khán giả đông nhất, vượt hẳn những người còn lại. Lê Trọng Hùng có lượng khán giả thấp nhất, cũng cách một khoảng khá xa so với những người còn lại. Ba thành viên nam mờ nhạt, là Phan Vân Bách, Vũ Mạnh Tuấn và Ngô Văn Dũng, có lượng khán giả ổn định và ngang bằng nhau. Hai thành viên nữ, là Trần Phương Yến và Trần Thị Mỹ Linh, có lượng xem trung bình ngang nhau, trong đó lượng xem của Linh khá ổn định, còn lượng xem của Yến dao động theo phổ rất rộng. Lượng shares của Linh lớn hơn hẳn, cho thấy Linh có nhiều khán giả trung thành hơn.

Các số liệu kể trên chưa bao gồm lượng xem trên Youtube, là môi trường phức tạp hơn Facebook.

 

II. Khách mời trong chương trình

Vào thời điểm hiện tại, khách mời trong các chương trình của CHTV chủ yếu gồm 3 thành phần:

_ Các nhóm dân khiếu kiện lâu ngày (thường gọi là “dân oan”)

_ Những người Công giáo chịu ảnh hưởng bởi Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam và một số lực lượng trong giáo phận Vinh. Đây là những nhóm Công giáo thù hận chế độ.

_ Các cựu tù nhân chính trị, hoặc gia đình, bạn bè của tù nhân đang thi hành án

Vào thời điểm hiện tại, sau khi nhóm Mai Info đã giải tán, còn Hội Anh em Dân chủ gần như suy sụp, thì CHTV là nhóm đối lập có ảnh hưởng nhất trong mặt trận “dân oan” ở miền Bắc Việt Nam.

Sau thời Vũ Quang Thuận, CHTV cũng không còn khách mời thuộc diện “nhân sĩ, trí thức” nữa.

Giả Nhân

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author