Điểm tin lề trái số 17 (23/09/2018): Đấu tranh dân chủ theo định hướng của sấm Trạng Trình

Điểm tin lề trái số 17 (23/09/2018): Đấu tranh dân chủ theo định hướng của sấm Trạng Trình

Chào các bạn. Đây là chương trình Điểm tin Lề trái số 17, soạn vào ngày Chủ nhật, 23 tháng 9 năm 2018. Như thông lệ, chúng tôi sẽ điểm lại những sóng truyền thông lề trái gây chấn động não trong tuần này. Với mỗi sóng, chúng tôi sẽ chỉ ra những sự thật thú vị mà các bạn chưa chú ý.

Sóng truyền thông số 1:
70 nghìn Views hồi sinh phong trào phản đối Luật An ninh Mạng

Trong tuần qua, hướng tuyên truyền này chủ yếu khai thác 3 chủ đề. Một, là tìm cách khôi phục phong trào phản đối Luật An ninh Mạng, sau khi Facebook tuyên bố trước Thượng viện Mỹ rằng họ sẽ “không bao giờ cung cấp thông tin cho chính phủ Việt Nam”. Hai, là phàn nàn về thái độ thật của Facebook với Luật An ninh Mạng. Ba, là tung tin đồn rằng một phụ huynh đã bị công an xã mời làm việc “vì vi phạm Luật An ninh Mạng”, sau khi đăng tin về buổi họp phụ huynh lên Facebook cá nhân.
Trong chủ đề đầu tiên, đầu tháng 09/2018, công ty Facebook đã lần đầu bày tỏ quan điểm về Luật An ninh Mạng của Việt Nam. Khi trả lời thượng nghị sĩ Marco Rubio trong phiên điều trần ngày 05/09 tại Uỷ ban Tình báo của Thượng viện Mỹ, bà bà Sheryl Sandberg, đại diện của Facebook, đã trả lời rằng công ty này “không có máy chủ ở Việt Nam”, và “không bao giờ cung cấp thông tin cho chính phủ Việt Nam”, “trừ những ngoại lệ ít ỏi, khi xảy ra những mối đe dọa nghiêm trọng”. Ngày 14/09, đài RFA tiếng Việt, Luật khoa Tạp chí và Hate Change đồng loạt đăng tải tin này. Trong đó, clip của nhóm Hate Change có 70.000 lượt xem, khiến họ cho rằng cộng đồng vẫn quan tâm đến việc phản đối Luật An ninh Mạng. Bị kích động trước “tin vui”, 3 nhóm Luật khoa Tạp chí, Hate Change và Việt Tân bắt đầu kêu gọi cộng đồng khôi phục phong trào phản đối Luật An ninh Mạng, mà họ đã phát động và duy trì trong suốt tháng 06 và tháng 07/2018.
Trong tháng 9, nhóm Hate Change đã có hoạt động cụ thể để khôi phục phong trào, với sự hỗ trợ của Luật khoa Tạp chí. Ngày 09/09, Hate Change công khai hóa một group Facebook mang tên Save NET, mà admin Nguyễn Vi Yên đã lập ra từ ngày 27/07/2018. Theo lời giới thiệu và nội quy nhóm, được soạn vào ngày 09/09, thì đây là group để trao đổi “về Luật An ninh Mạng và công cuộc bảo vệ tự do trên mạng” [1]. Ngoài Nguyễn Vi Yên, còn có Ngọc Diệp (sinh ngày 26/11/1993) công khai dùng danh nghĩa thành viên Hate Change để kêu gọi cộng đồng góp bài cho group.
Ngày 18/09/2018, Hate Change kêu gọi các thành viên group Save NET dịch bài vở cho chiến dịch phản đối Luật An ninh Mạng [2]. Cùng ngày, họ kêu gọi cộng đồng ký kiến nghị yêu cầu Quốc hội hoãn thông qua Luật An ninh Mạng, để có thời gian sửa luật [3]. Họ tuyên bố rằng kiến nghị này được soạn bởi “nhóm Save NET”, một nhóm do Hate Change “bảo trợ truyền thông” [4]. Có 12 tổ chức đồng ký tên vào kiến nghị, là “nhóm Save Net”, Hate Change, Nhà xuất bản Giấy Vụn, Sinh viên Nói vì Sinh viên, Tinh Thần Khai Minh, “LEA – Nhóm Hoạt động về Giáo dục Bình đẳng”, “Wequal – Nhóm Hoạt động Mở vì Công lý Giới và Tự do Lựa chọn”, Nghiệp đoàn Sinh viên Việt Nam, Cộng đồng LGBT Đồng Nai, Green Trees, Phong trào Lao động Việt, và Mạng lưới Lãnh đạo Trẻ Miền Nam. Hiện kiến nghị này mới thu được 1800 chữ ký, một lượng khá nhỏ so với 2 đợt ký kiến nghị mà Hate Change từng phát động trong tháng 06/2018.
Trong chủ đề thứ hai, lúc 21h ngày 14/09/2018, Vietnamnet đăng bài viết mang tên “Lãnh đạo Facebook cam kết hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam” [5]. Bài này tường thuật cuộc gặp giữa Phó Chủ tịch Facebook Simon Milner và Bộ trưởng Bộ Thông tin – Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng vào sáng 14/09. Trong bài, ông Hùng ví Facebook như “con dâu về nhà chồng”, vì thế cần phải “tiếp nhận và thích nghi với văn hóa, nếp sống hàng ngày của gia đình nhà chồng”. Đáp lại, ông Milner cam kết sẽ lập nhóm làm việc chung để “hợp tác chặt chẽ” với Chính phủ Việt Nam; đồng thời nói rằng “ở một số nước chúng tôi chỉ là một trong các nàng dâu, nhưng ở đây chúng tôi là nàng dâu trưởng”. Vì RFA tiếng Việt, Luật khoa Tạp chí và Hate Change đưa tin về thái độ của Facebook từ buổi chiều cùng ngày, họ đã bỏ lỡ những diễn biến vừa nêu.
Hôm sau, BBC tiếng Việt đưa tin rằng phát biểu của Facebook trước Thượng viện Mỹ và trước Chính phủ Việt Nam đang “mâu thuẫn” nhau [6]. Ngày 19/09, Mạnh Kim viết một bài dài, trích dẫn nhiều số liệu từ báo nước ngoài, để khẳng định rằng Facebook đang “đi đêm” với nhiều chính phủ vì ham lợi nhuận [7]. Bài báo cho biết từ tháng 07 đến tháng 12/2017, Facebook đã “chặn khoảng 55.000 bài tại chừng 20 quốc gia”. Mạnh Kim cũng liệt kê một loạt các nick người Việt mới bị Facebook khóa gần đây, như Lê Nguyễn Hương Trà, Nguyễn Anh Tuấn, Trịnh Anh Tuấn, Nguyễn Ngọc Chu, Trần Quốc Quân, Trương Châu Hữu Danh… Sau khi đăng bài vừa nêu khoảng một ngày, nick Mạnh Kim bị Facebook khóa.
Việc Facebook khóa nick Mạnh Kim khiến nhiều cây bút phi chính thống tức giận. Tuấn Khanh đăng lại bài của Mạnh Kim để phê phán Facebook “vi phạm quyền tự do ngôn luận”, đồng thời để quảng bá cho mạng xã hội Minds mà ông hậu thuẫn từ cuối tháng 06/2018 [8]. Lê Hoài Anh chế ra cụm từ “dân oan Facebook” để gọi những trường hợp như Mạnh Kim. Nguyễn Hoàng Anh phàn nàn rằng “có cảm tưởng Facebook như giao thông Hà Nội, chỉ người tử tế bị tóm, còn bọn bán hàng online, đưa tin scandal, bọn du côn ngang nhiên tạt đầu xe người khác, vượt đèn đỏ… thì cứ bình chân như vại” [9].
Tuần trước, khi Facebook hứa với Thượng viện Mỹ rằng họ sẽ không tuân thủ Luật An ninh Mạng của Việt Nam, giới chống Cộng đã khẩn trương hồi sinh phong trào phản đối luật này bằng nhiều hoạt động truyền thông rầm rộ. Tuần này, khi Facebook hứa với các quan chức Việt Nam rằng họ sẽ tuân thủ Luật An ninh Mạng, phong trào phản đối luật đã vụt tắt trong những lời chê trách tập đoàn Facebook. Qua vụ việc này, có thể thấy giới chống Cộng rất thiếu viễn kiến, sự tự chủ, và những kế hoạch lâu dài. Thay vào đó, họ chỉ phản ứng một cách bị động trước phát ngôn nhất thời của các quan chức, chính phủ hoặc các tập đoàn nước ngoài; để tạo các sóng truyền thông nối tiếp nhau, rồi duy trì hoạt động của mình bằng cách khai thác các sóng đó.
Chủ đồ thứ ba là tin đồn rằng một phụ huynh đã bị công an xã mời làm việc, “vì vi phạm Luật An ninh Mạng”, sau khi đăng tin về buổi họp phụ huynh lên Facebook cá nhân. Cụ thể, khoảng 15h45′ ngày 15/09/2018, bà Lê Thị Mai, sống ở huyện Thường Xuân, Thanh Hóa, đã viết bài về buổi họp phụ huynh mà mình mới dự, rồi đăng lên Facebook cá nhân [10]. Mai cho biết trường mầm non, nơi con bà theo học, đã hỏi ý kiến các phụ huynh về việc mua TV mới để phục vụ giảng dạy. Nhà trường đề nghị mua TV Panasonic 43 inch giá 9 triệu VNĐ, trong đó nhà trường trả một nửa, còn mỗi phụ huynh góp 220 nghìn VNĐ. Đáp lại, một phụ huynh chuyên bán TV nói ông sẽ giúp trường mua một TV 43 inch với giá 6 triệu VNĐ, theo đó trường chỉ phải trả 3 triệu VNĐ, còn mỗi phụ huynh chỉ phải góp 110 nghìn VNĐ. Tuy nhiên, cô hiệu trưởng nói nếu phụ huynh chọn phương án này, thì họ phải tự trả tiền mua TV, nhà trường không hỗ trợ; đồng thời học sinh sẽ bị cắt tiền mua quà lưu niệm cuối năm học.
Trước đó, bà Lê Thị Mai và chồng là ông Lê Hữu Vinh đã đăng nhiều bài vở có nội dung chống Đảng, chống Nhà nước trên trang Facebook cá nhân. Vì vậy, ngày 18/09/2018, công an xã Thọ Thanh, huyện Thường Xuân đã mời họ lên để trao đổi về những nội dung đó. Theo giấy mời, thì buổi làm việc sẽ xoay quanh “một số nội dung liên quan đến an ninh mạng, an ninh thông tin”.
Sau khi nhận giấy mời, bà Lê Thị Mai có mặt tại buổi làm việc với công an xã vào lúc 8h sáng ngày 19/09, trong khi ông Lê Hữu Vinh vắng mặt. Trong buổi họp, công an chỉ trao đổi với bà Mai về các bài viết có nội dung chống Đảng, chống Nhà nước, bao gồm một bài share từ nick Bill Nguyễn, chứ không đề cập đến bài viết về buổi họp phụ huynh. Trong khi đó, do không biết việc này, ông Lê Hữu Vinh đã viết trên Facebook cá nhân rằng bà Mai bị mời làm việc “vì vi phạm an ninh mạng”, do đã đăng bài viết về buổi họp phụ huynh ở trường mầm non [11]. Vinh cũng đưa tin rằng bà hiệu trưởng trường này là vợ của Bí thư Huyện. Các tổ chức và cá nhân chống đối nhanh chóng đăng lại bài viết của Lê Hữu Vinh, để tuyên truyền rằng bà Mai đã bị công an mời làm việc vì bà chống tiêu cực trong giáo dục; và rằng công an đã áp dụng Luật An ninh Mạng khi luật chưa có hiệu lực. Nhóm Hate Change lập tức dùng bài này cho chiến dịch phản đối Luật An ninh Mạng mà họ phát động 1 ngày trước đó. Trong giới báo chí chính thống, báo Người Lao Động giật title “Đăng thông tin họp phụ huynh đầu năm lên Facebook, bị công an mời làm việc”, khiến độc giả có ấn tượng sai [13].
Cùng lúc đó, cũng có những bài viết phản bác sóng truyền thông mà ông Lê Hữu Vinh tạo ra. Lúc 09h15′ ngày 19/09, nick Facebook Bão Lửa, một người ủng hộ Đảng và Nhà nước, đã viết rằng công an xã Thọ Thanh đang dùng từ không chính xác [12]. Bão Lửa cho rằng người soạn giấy mời không nên đề cập đến vấn đề “an ninh mạng, an ninh thông tin”, vì công an xã không đảm nhiệm những chức năng này, và Luật An ninh Mạng chưa có hiệu lực. Trong trường hợp Lê Thị Mai, cụm từ chính xác là “làm việc liên quan đến vấn đề đăng tải thông tin trên mạng, theo Nghị định số 72/2013/NĐ-CP, quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin mạng”.

01

Cùng ngày 19/09, nhiều tờ báo chính thống đưa tin rằng công an chỉ trao đổi với bà Mai về những bài viết chống Đảng, Nhà nước, chứ không đề cập đến bài viết của bà về buổi họp phụ huynh. Báo Người Lao Động đã sửa lại title bài sau đó. Khi trả lời phỏng vấn BBC tiếng Việt vào ngày 20/09, Lê Thị Mai cũng xác nhận chuyện này [14]. Tuy nhiên, các bài viết rằng Lê Thị Mai “bị công an mời làm việc vì vi phạm Luật An ninh Mạng, do đưa tin về buổi họp phụ huynh” vẫn tiếp tục xuất hiện sau thời điểm đó.
Vụ việc này cho thấy giới báo chí, cả chính thống lẫn phi chính thống, đang sẵn sàng khai thác các thông tin giả hình thành từ sự nhầm lẫn của người trong cuộc. Vì vậy, bạn đọc và các cơ quan công quyền nên thận trọng, để không tiếp tay phát tán các tin tức giả vào xã hội.

Sóng truyền thông số 2:
Kêu gọi thay đổi phương hướng đấu tranh

Trong tuần qua, một số tổ chức, cá nhân đã đề nghị “xét lại” phương hướng, quan điểm của các hoạt động chống chế độ. Việc “xét lại” này diễn ra theo 3 hướng. Một, là thay đổi cái nhìn về Chiến tranh Việt Nam, nhân thất bại của chế độ Việt Nam Cộng hòa. Hai, là tăng tính gần dân của các phong trào chống đối, nhân việc Hội Anh em Dân chủ bị bắt và truy tố đồng loạt. Ba, là phản đối khuynh hướng bạo động, nhân việc khuynh hướng này làm phong trào biểu tình trong mùa hè năm 2018 bị thất bại.
Hướng “xét lại” đầu tiên được thực hiện bởi cặp vợ chồng Lê Thị Thu Vân và Lacy Wright. Lê Thị Thu Vân vốn là vợ của giáo sư Nguyễn Văn Bông – người bị Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ám sát vào năm 1971, khi sắp được chế độ Việt Nam Cộng hòa bổ nhiệm làm thủ tướng. Sau năm 1975, Lê Thị Thu Vân lấy chồng mới là nhà ngoại giao Mỹ Lacy Wright, nên đổi tên thành Jackie Bông Wright. Jackie Bông Wright từng giữ nhiều trọng trách trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt – như sáng lập tổ chức hỗ trợ người tị nạn mang tên IRSS vào năm 1979, làm chủ tịch Hiệp Hội cử tri ngưòi Mỹ gốc Việt vào năm 1999. Hiện nay, Jackie Bông Wright đang làm thành viên Ban Chấp hành, kiêm đại diện tại Mỹ của nhóm Lao Động Việt.
Ngày 01/06/2018, cặp vợ chồng Jackie Bông Wright và Lacy Wright bắt đầu kêu gọi người Mỹ gốc Việt đăng ký tham dự hội nghị chuyên đề mang tên “Nhìn lại cuộc chiến Việt Nam” [15]. Hội nghị này được đồng tổ chức bởi nhóm “Tập hợp vì Dân chủ cho Việt Nam” (ADVN), do Jackie Bông Wright đứng đầu, và Cơ quan Văn khố Quốc gia Mỹ (NARA). Hội nghị diễn ra từ 9h30′ đến 19h ngày 14/09/2018, tại rạp McGowan của NARA, với phí vào cửa là 75 USD/người. Các nội dung trong hội nghị được trình bày bởi 12 diễn giả, bao gồm cả người gốc Việt lẫn người Mỹ.
Hội nghị được tường thuật trực tiếp trên kênh Youtube của NARA [16]. Sau đó, ngày 19/09/2018, đài VOA tiếng Việt đã viết bài tường thuật hội nghị [17]. Họ dẫn lời các diễn giả, để kết luận rằng miền Bắc Việt Nam đã “lợi dụng lòng dân” để thắng trong chiến tranh. Cụ thể, các diễn giả cho rằng vì “biết cách thao túng lịch sử” và tuyên truyền giỏi, miền Bắc đã khiến người dân trong nước, các chính phủ quốc tế và phong trào phản chiến ở Mỹ ủng hộ mình, khi cho rằng họ đang tiến hành một cuộc chiến tranh vệ quốc. Trong khi đó, miền Nam đã mất chính nghĩa trong mắt người dân và nước ngoài, do tham nhũng tràn lan và để lính Mỹ trực tiếp tham gia chiến tranh. Tuy nhiên, vì miền Nam có “dân chủ”, tự do ngôn luận và kinh tế thị trường, còn miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội, các diễn giả vẫn cho rằng thực ra miền Nam có nhiều tính chính nghĩa hơn miền Bắc. Vì vậy, hội nghị đi đến kết luận rằng miền Bắc đã lợi dụng khẩu hiệu độc lập dân tộc để thắng chiến tranh, nhằm thiết lập chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Các diễn giả cũng nhận định rằng ngày nay, Nhà nước Việt Nam vẫn đang dùng ngọn cờ độc lập dân tộc để tuyên truyền, khiến giới trẻ tin rằng Chiến tranh Việt Nam là cuộc chiến chống Pháp, chống Mỹ để bảo vệ đất nước.
Vì trước hội nghị này, tổ chức “Tập hợp vì Dân chủ cho Việt Nam” chưa từng xuất hiện trên Internet, có thể nói đây chỉ là một danh xưng của Jackie Bông Wright.
Theo lời ban tổ chức, thì ngoài việc nhìn lại quá khứ, hội nghị này còn giúp vạch ra đường hướng cho tương lai. Vì hội nghị được nhiều nhân vật cộm cán trong giới chống Cộng hải ngoại đến dự, và được đồng tổ chức bởi một nhóm mang tên “Tập hợp vì Dân chủ cho Việt Nam”, có thể thấy nó sẽ tác động đến cách hoạt động, tuyên truyền của giới chống Cộng. Chẳng hạn, nó có thể thúc đẩy giới chống Cộng đầu tư nhiều hơn cho các hoạt động “thao túng lịch sử”, nhằm ca ngợi những thế mạnh của chế độ Việt Nam Cộng hòa, đồng thời phủ nhận tính chính nghĩa của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong cuộc chiến bảo vệ đất nước, giải phóng dân tộc.
Công bằng mà nói, thì một số kết luận của hội nghị này khá tiến bộ so với quan điểm chung của giới chống Cộng lưu vong. Chẳng hạn, hội nghị đã thừa nhận rằng vì chế độ Việt Nam Cộng hòa có quá nhiều tham nhũng, và đã mời lính Mỹ vào bắn giết người Việt Nam, nó đã mất tính chính đáng trong mắt người dân 2 miền và quốc tế. Tuy nhiên, hội nghị có một sai lầm quan trọng: nó cho rằng chế độ miền Bắc chỉ “lợi dụng” ngọn cờ độc lập dân tộc để được người dân ủng hộ, nhằm thắng trong chiến tranh. Nó không nhận ra một thực tế rằng Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thật sự đấu tranh vì độc lập dân tộc, và đã giải quyết được nhu cầu độc lập của dân chúng.
Hướng “xét lại” thứ 2 được thực hiện bởi một đảng viên Việt Tân dùng bút danh Vũ Thạch. Ngày 05/04/2018, khi một loạt các lãnh đạo Hội Anh em Dân chủ bị tuyên án 12 năm tù giam, Thạch đã viết bài để phân tích tình hình và đề xuất phương hướng hoạt động mới [18]. Trong bài, Thạch cho rằng khi Nhà nước đang “gia tăng đàn áp”, thì giới chống đối “không thể đấu tranh ôn hòa công khai”. Thay vào đó, giới chống đối nên bí mật thâm nhập vào các nhóm quần chúng bất mãn tại địa phương, để huấn luyện các nhóm đó làm truyền thông và đấu tranh có tổ chức. Thạch cho rằng chỉ khi “phong trào đòi quyền sống của dân chúng nổi lên khắp nơi”, và Nhà nước phải “đối phó với nhiều đám cháy cùng lúc”, thì giới chống đối mới thoát khỏi vòng kiềm tỏa.
Trong tuần qua, sau khi Nguyễn Trung Trực và Nguyễn Văn Túc bị tuyên y án 12, 13 năm tù, Vũ Thạch tiếp tục viết bài kêu gọi đổi hướng đấu tranh, đăng trên Dân Luận vào ngày 17/09/2018 [19]. Trong bài, Thạch liệt kê 5 nhóm quần chúng cần thâm nhập – là người làm từ thiện, công nhân đòi quyền, nông dân mất đất, dân địa phương bức xúc vì ô nhiễm môi trường, và người muốn trả lời phỏng vấn đài, báo nước ngoài về bức xúc của bản thân. Thạch viết rằng giới chống đối chỉ nên cung cấp tiền, kiến thức và kế hoạch hành động cho các nhóm quần chúng vừa nêu, để họ tự đấu tranh vì vấn đề dân sinh của họ, chứ không nên kêu gọi quần chúng đấu tranh “vì dân chủ” với mình. Bằng cách này, giới chống đối sẽ vừa bảo toàn được lực lượng nòng cốt, vừa tăng được lượng quần chúng ủng hộ, do xâm nhập và tạo ra phong trào biểu tình ở nhiều địa phương trên cả nước.
Đáng chú ý, Vũ Thạch tuyên bố rằng bài viết vừa nêu “là suy nghĩ và đề nghị của một nhóm anh chị em đang hoạt động trong nhiều lãnh vực”, Thạch chỉ là người đứng tên.
Các bài viết của Vũ Thạch khiến độc giả nhìn rõ 3 đặc điểm của đảng Việt Tân.
Thứ nhất, họ sẵn sàng lợi dụng những thường dân bức xúc về vấn đề dân sinh thuần túy, trong những cuộc xung đột ở địa phương, để phục vụ mục đích lật đổ chế độ.
Thứ hai, họ có tư duy khủng bố, khi muốn tạo ra “nhiều đám cháy” trên cả nước để đẩy xã hội vào tình trạng hỗn loạn, khiến chính phủ không kịp ứng phó. Đây là một lối suy nghĩ độc ác, vì tình trạng hỗn loạn đó có thể gây hại cho tính mạng và tài sản của nhiều người vô tội, đồng thời đe dọa nền độc lập của Việt Nam.
Thứ ba, họ thật sự phát tiền và soạn kế hoạch cho những người biểu tình.
Với tư duy khủng bố, vụ lợi theo kiểu Vũ Thạch, đảng Việt Tân chỉ góp phần phá hoại các hoạt động xã hội dân sự và sinh hoạt dân chủ ở Việt Nam, chứ không giúp ích gì cho những việc đó.
Hướng “xét lại” thứ ba được thực hiện bởi Phạm Đoan Trang. Trong một bài dài đăng ngày 18/09/2018, Trang phản ánh rằng trong thời gian gần đây, các clip kêu gọi bạo động của ông Đào Minh Quân, người tự xưng là Thủ tướng “Chính phủ Quốc gia Việt Nam Lâm thời”, đã có hàng vạn lượt xem trên Facebook [20]. Hưởng ứng các clip đó, “hàng trăm người nhiệt huyết” đã tiến hành các cuộc đánh bom bạo động, khiến họ bị đi tù, và khiến “phong trào đấu tranh vì tự do, dân chủ” bị “mất tính chính danh” trong mắt quốc tế và người dân. Trước tình hình đó, Trang nói rõ rằng “chính phủ Đào Minh Quân” không được Mỹ công nhận như khán giả của Quân lầm tưởng. Trang kêu gọi số khán giả này không theo Quân tiến hành bạo động, để họ không phải đi tù trong khi Quân được tại ngoại, và để không ảnh hưởng đến thường dân.
Bài viết vừa nêu có thể là một phản ứng của Phạm Đoan Trang sau khi phong trào biểu tình mùa hè năm 2018 bị thất bại vì khuynh hướng bạo động.
Nếu chỉ đọc tựa đề của bài viết, độc giả có thể lầm tưởng rằng Đoan Trang đang phản đối nhóm Đào Minh Quân để bảo vệ các nguyên tắc đấu tranh bất bạo động, tinh thần thượng tôn pháp luật và thái độ ôn hòa. Tuy nhiên, có 2 chi tiết trong bài cho thấy Đoan Trang không coi trọng những điều đó.
Thứ nhất, Đoan Trang phản đối hành vi bạo động không phải bởi nó phạm pháp và gây hại cho xã hội. Thay vào đó, Trang chỉ phàn nàn rằng các hành vi bạo động, khủng bố đang khiến phong trào chống Cộng “mất tính chính danh” trong mắt quốc tế và người dân. Vậy nếu các hoạt động bạo động, khủng bố không khiến phong trào chống Cộng nói chung, và Phạm Đoan Trang nói riêng bị mất uy tín và tiền tài trợ, thì Trang còn phản đối chúng không? Đây là điều mà Đoan Trang và độc giả nên tự hỏi.
Thứ hai, Đoan Trang ca ngợi “nhiệt huyết” của những kẻ khủng bố, bạo động, như thể họ đồng chí hướng với mình. Trong hai bài tiếp theo, Trang viết rằng “nhân dân” có quyền “hả hê” “ăn mừng” khi Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời, vì “y” đã “gây ra bao nhiêu tội ác”. Đây không phải là thái độ của một người ôn hòa, có học và thượng tôn pháp luật.
Ngoài ra, chúng tôi cũng không thể đồng ý với Phạm Đoan Trang trên một số chi tiết khác. Trong bài và trong phần bình luận, Trang viết rằng bạo lực nảy sinh là do “Cộng sản” châm ngòi, chứ không phải do lời kêu gọi của nhóm Đào Minh Quân. Khi viết như vậy, Trang đã lờ đi một sự thật, rằng bạo lực và khủng bố đã tồn tại trong phong trào chống Cộng hải ngoại từ khi nó mới hình thành. Chẳng hạn, trong thập niên 1980, đảng Việt Tân đã cho côn đồ đe dọa các hộ kinh doanh người Việt hải ngoại, để ép họ nộp tiền nuôi “kháng chiến quân” khủng bố. Việt Tân cũng ám sát 5 nhà báo vạch trần việc họ xây “chiến khu giả”, dàn dựng các trận đánh giả suốt nhiều năm để lừa tiền cộng đồng người Việt hải ngoại. Hiện tượng khủng bố vẫn tồn tại trong giới chống Cộng hải ngoại đến ngày nay, với việc nhóm Lisa Phạm dọa đánh người không cùng chính kiến. Phải chăng các vụ khủng bố, bạo động vừa nêu cũng do “Cộng sản châm ngòi”, còn giới chống Cộng không hề chịu trách nhiệm?

Sóng truyền thông số 3:
Tuyên truyền về bản án của Nguyễn Văn Túc, Đỗ Công Đương và Đào Quang Thực

Trong tuần thứ 3 của tháng 08/2018, đã có 3 đối tượng bị kết án tù do phạm tội hình sự liên quan đến vấn đề trật tự công cộng hoặc an ninh quốc gia. Cụ thể, trong phiên xử phúc thẩm ngày 14/09/2018, Nguyễn Văn Túc đã chịu y án 13 năm tù giam, do phạm tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân” trong quá trình tham gia tổ chức Hội Anh em Dân chủ (HAEDC). Trong phiên xử sơ thẩm ngày 17/09/2018, Đỗ Công Đương đã lĩnh án 4 năm tù giam vì tội “Gây rối trật tự công cộng”, do quay phim, chụp ảnh nhiều vụ cưỡng chế thu hồi quyền sử đụng đất ở Bắc Ninh, rồi sử dụng những hình ảnh đó để kích động quần chúng. Trong phiên xử sơ thẩm ngày 19/09/2018, Đào Quang Thực đã lĩnh án 14 năm tù giam vì tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”, do tham gia tổ chức khủng bố mang tên “Chính phủ Quốc gia Việt Nam Lâm thời”. Các tổ chức, cá nhân chống đối đã đồng loạt tuyên truyền về những bản án vừa nêu, chủ yếu theo 3 thông điệp.
Thông điệp thứ nhất là Đỗ Công Đương chỉ “đưa tin về các vụ cưỡng chế đất phi pháp”, còn Nguyễn Văn Túc và Đào Quang Thực chỉ “phản đối tập đoàn Formosa gây ô nhiễm môi trường”, “phản đối các chính sách sai lầm”, chứ họ không phạm những tội mà tòa nêu. Chẳng hạn, luật sư bào chữa Lê Văn Luân viết rằng Đào Quang Thực chỉ gia nhập “Chính phủ Quốc gia Việt Nam Lâm thời” để “châm biếm, mỉa mai” tổ chức hữu danh vô thực này, chứ không vì mục đích lật đổ chế độ. Nhân đó, họ đồng loạt tuyên bố rằng tòa đã xử oan cho các bị cáo, để “đàn áp” những người “chống tiêu cực”; và đây là biểu hiện “vi phạm nhân quyền” của Nhà nước Việt Nam.
Thông điệp thứ hai là ca ngợi các bị cáo, vì họ đã “dũng cảm” chấp nhận bản án, thay vì tỏ ra bi lụy hoặc nhận tội, xin khoan hồng. Trong nhánh cực đoan của thông điệp này, Thái Bá Tân đã làm thơ ca ngợi câu chửi “địt mẹ tòa” của bị cáo Nguyễn Văn Túc. Trong hàng loạt các gương mặt hùa theo ca ngợi Túc, Bùi Thị Minh Hằng viết rằng chính ông Túc, chứ không phải ông Bùi Hiền, đã có công “cải cách ngôn ngữ” Việt Nam.
Thông điệp thứ ba là an ủi rằng các bị cáo “không cô đơn”. Chẳng hạn, Nguyễn Thúy Hạnh viết rằng từ một người hoạt động đơn độc ở vùng miền núi Hòa Bình, nay Đào Quang Thực đã được nhiều nhóm chống đối, bao gồm nhóm của Hạnh, “bênh vực và đùm bọc”. Sau khi tiếp xúc với nhóm của Hạnh, vợ con Thực đã hết sợ hãi, và chuyển sang công khai ủng hộ ông.
Sau khi xem xét các vụ việc, chúng tôi xin đưa ra 2 ý kiến.
Thứ nhất, các luật sư bào chữa nên tôn trọng một sự thật, rằng Nguyễn Văn Túc và Đào Quang Thực thật sự có động cơ lật đổ chế độ. Chẳng hạn, từ ngày 07/09/2008, ở cầu vượt Lai Cách, Hải Dương, Nguyễn Văn Túc đã cùng một số đối tượng khác treo một biểu ngữ lớn mang nội dung “Khối 8406. Lạm phát, dân nghèo khổ là do chính quyền cộng sản; mất dân chủ, tự do, nhân quyền là do chính quyền cộng sản: yêu cầu đa nguyên, đa đảng”. Tổ chức “Khối 8406” mà Túc tham gia khi đó không giấu mục đích lật đổ Nhà nước Việt Nam. Còn Hội Anh em Dân chủ mà Túc tham gia gần đây vốn được đồng sáng lập và điều hành bởi một Ủy viên Trung ương đảng Việt Tân tên Hà Đông Xuyến.
Trong khi đó, bức ảnh này không ủng hộ quan điểm của luật sư bào chữa, rằng Đào Quang Thực chỉ tham gia tổ chức khủng bố của Đào Mình Quân cho vui:

02

Thứ hai, độc giả có thể thông cảm cho câu chửi tục của Nguyễn Văn Túc, vì nó xuất phát từ cảm xúc nhất thời của Túc tại tòa. Nhưng khi các “nhân sĩ, trí thức” của phong trào chống Cộng làm thơ ca ngợi một câu chửi tục, và thủ lĩnh biểu tình Bùi Thị Minh Hằng cho rằng nó góp phần cải cách ngôn ngữ Việt Nam, thì người dân nên lo ngại về những thay đổi mà phong trào này đem đến cho đất nước.

Sóng truyền thông số 4:
Bình loạn về việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời

Lúc 10h05′ ngày 21/09/2018, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã qua đời tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Theo ông Nguyễn Quốc Triệu, Trưởng Ban Bảo vệ – Chăm sóc Sức khỏe Trung ương, thì từ tháng 07/2017, ông Quang đã được chẩn đoán là mắc “một loại virus hiếm và độc hại, thế giới chưa có thuốc để điều trị”. Sau đó, Chủ tịch Quang đã sang Nhật để điều trị 6 lần. Ngày 20/09/2018, bệnh tiến triển nặng bất ngờ khiến ông phải nhập viện, rơi vào hôn mê vào chiều hôm đó, và qua đời vào lúc 10h05′ ngày hôm sau.
Trước đây, dư luận chưa từng được tiếp cận các thông tin về tình hình sức khỏe của Chủ tịch nước Trần Đại Quang. Mặt khác, vì Chủ tịch Quang thường vắng mặt nhiều ngày, và gầy đi trong khoảng thời gian từ tháng 07/2017 đến nay, nhiều tin đồn về tình hình sức khỏe của Chủ tịch đã hình thành trong dư luận phi chính thống. Vì vậy, trước và sau thời điểm Chủ tịch Quang từ trần, trong dư luận phi chính thống đã hình thành một sóng truyền thông lớn, thật – giả, tốt – xấu lẫn lộn, xoay quanh sự kiện này. Các bài viết trong sóng truyền thông này có thể được phân thành 7 loại.
Loại thứ nhất, là các bài viết báo tin sớm về việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời. Một số bình luận trên Facebook cho thấy từ ngày 20/09/2018, tin đồn về tình hình sức khỏe của Chủ tịch Quang đã xuất hiện trong giới báo chí chính thống. Trong dư luận phi chính thống, tin này được đưa ra bởi cựu phóng viên Trương Huy San. Cụ thể, khoảng 22h20′ ngày 20/09, San viết trên Facebook cá nhân rằng “với hình ảnh của Chủ tịch nước xuất hiện trên VTV tối qua và diễn biến chiều nay, tôi nghĩ, Thông Tấn Xã nên bắt đầu phát đi những bản tin đầu tiên về sức khỏe của Chủ tịch” [35]. Hôm sau, lúc 10h38′ ngày 21/09, San đăng trên Facebook cá nhân một status có nội dung như sau [36]:
“10:05, 21-9-2018, Trần Đại Quang (1950 – 2018)”
Trương Huy San đưa tin báo tử sớm hơn báo chí chính thống khoảng 1 giờ. Vì vậy, cộng đồng đã dồn sự chú ý vào những thông tin mà San cung cấp. Nhiều người dùng Facebook đã khen rằng San đưa tin quan trọng này nhanh hơn báo chí chính thống. Từ đó, họ tin rằng Chủ tịch Quang sinh năm 1950, như San nói, chứ không sinh năm 1956 như giấy khai sinh. Niềm tin này có lợi cho hoạt động tuyên truyền của các tổ chức, cá nhân chống đối; vì từ năm 2010, trang Dân Làm Báo đã đăng ảnh chụp các bằng tốt nghiệp của ông Trần Đại Quang, trong đó ghi rằng ông Quang sinh năm 1950. Dân Làm Báo tuyên truyền rằng ông Trần Đại Quang đã “khai gian tuổi”, trẻ đi 6 năm, để đủ điều kiện làm ứng viên Bộ Chính trị trong Đại hội Đảng lần thứ 11, diễn ra vào năm 2011.
Loại thứ hai, là các bài viết bày tỏ thái độ hả hê, vui mừng, đắc ý trước tin Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời. Các bài viết thuộc loại này xuất hiện như một phản ứng tự phát của đa phần giới chống đối, ngay sau khi Trương Huy San đưa tin Chủ tịch Quang mất. Nhìn tổng thể, có 3 lý do khiến thái độ hả hê này hình thành. Thứ nhất, nhiều cá nhân chống đối tin rằng vì chủ tịch Quang là người của chế độ, cái chết của ông là tin vui cho những người chống chế độ. Thứ hai, một số cá nhân chống đối hả hê vì họ có tư thù với ông Quang. Thứ ba, nhiều cá nhân chống đối tin rằng cái chết của ông Quang khớp với một câu “sấm Trạng Trình” mà Nguyễn Khắc Mai công bố vào năm 2016, và sự kiện này báo trước sự sụp đổ của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trong lý do đầu tiên, trang Facebook của đảng Việt Tân bình luận rằng “Đảng buồn – dân vui? Trần Đại Quang qua đời” [41]. Linh mục Nguyễn Duy Tân bình luận rằng “Cọp chết để da, người ta chết để tiếng. Lãnh tụ của thể chế độc tài chết, thì toàn dân vui mừng…” [39]. Cựu phóng viên Phạm Thành làm một bài thơ với giọng hả hê, đắc ý, rằng Chủ tịch Trần Đại Quang đã chết, dù còn “đàn áp phong trào” cách đây chưa lâu [38]. Ngoài ra, nhóm bài viết này còn bao gồm 2 bài dài, quan trọng của Trịnh Hữu Long và Phạm Đoan Trang, sẽ được đề cập đến trong phần dưới.
Trong lý do thứ hai, Ngô Duy Quyền tỏ ra hả hê khi Chủ tịch Trần Đại Quang mất, vì cho rằng mình có tư thù với ông Quang. Trong một bài viết dài trên Facebook cá nhân, Quyền kể rằng hồi tháng 05/2015, ông từng viết thư ngỏ gửi Bộ trưởng Công an Trần Đại Quang, để phản đối việc nhiều “người hoạt động” bị “công an đánh” [40]. Quyền cho rằng vì gửi lá thư ngỏ đó, ông đã “bị bắt bớ 3 lần, bị gửi hàng chục giấy triệu tập, gia đình bị lục soát cướp đi nhiều tài sản và tiền bạc, bị khủng bố, sách nhiễu ngót 2 năm…”. Vì vậy, Quyền nhắc lại các vụ việc này, đồng thời nguyền rủa Chủ tịch Quang phải xuống địa ngục.
Lý do thứ ba bắt nguồn từ một đoạn vè mà Nguyễn Khắc Mai tung ra hồi 2 năm trước. Trong một bài viết đăng ngày 25/07/2016, Mai nói rằng khi ông và “một số nhà nghiên cứu tâm linh” khác đang đi cúng bái ở khu vực Hải Phòng, thì trời đổ mưa lớn, khiến họ phải vào trú ở một quán nước gần đền Nguyễn Bỉnh Khiêm [37]. Tại đây, ông nghe “một số người dân” đọc “đôi câu đối có vẻ như là sấm truyền”, có nội dung như sau:
“Bỉnh chúc vô minh, quang tự diệt,
Trọng ngân bạc phúc, sản tất vong”
Trong bài, Nguyễn Khắc Mai dịch đôi câu đối này như sau:
“Ngọn đuốc không có nguồn sáng thì ánh sáng tự diệt
Trọng tiền bạc mà không có phúc thì tài sản sẽ mất”
Cuối bài, Mai viết rằng câu đối này là “lời mách bảo của thần linh” về “triết lý sống ở đời”. Tuy nhiên, vì câu đối vừa có phần tối nghĩa, vừa chứa tên 4 lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước trong nhiệm kỳ này, có thể thấy ai đó đã soạn ra nó để làm phương tiện tuyên truyền chống chế độ, bằng cách lợi dụng tâm lý mê tín của dân chúng.
Trong bài viết năm 2016, Nguyễn Khắc Mai chỉ nói rằng hai câu thơ trên là “câu đối” mà người dân đọc gần đền Nguyễn Bỉnh Khiêm. Trong thực tế, các văn bản được gọi là “sấm Trạng Trình” không chứa hai câu đó. Tuy nhiên, vì nhiều cá nhân chống đối tưởng chúng là “sấm Trạng Trình”, khi Chủ tịch Trần Đại Quang qua đời vào ngày 21/09 vừa qua, họ đã đồng loạt viết rằng “lời sấm đã ứng nghiệm”. Từ đó, họ tuyên truyền rằng Đảng Cộng sản Việt Nam, cùng các đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Thị Kim Ngân, Nguyễn Xuân Phúc, cũng sắp “vong” theo Chủ tịch Quang. Chẳng hạn, Nguyễn Văn Đài đã làm một bài thơ tiên đoán điều này, đồng thời kêu gọi người dân treo cổ từng quan chức, cán bộ còn sót lại, và “gõ chiêng ăn mừng” khi họ “chết hết” [44].
Loại bài viết thứ ba là các bài luận công, tội của Chủ tịch nước Trần Đại Quang [46]. Trong cuộc thảo luận bàn tròn mà đài BBC tiếng Việt tổ chức vào ngày 21/09, luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó chủ nhiệm thường trực Văn phòng Quốc hội, bình luận rằng ông Trần Đại Quang đã để lại 2 “di sản nặng nề” trong Bộ Công an [45]. Thứ nhất, là “cuộc cải cách thay máu toàn diện”, trong đó 12 Tổng Cục bị giải thể, để chỉ còn lại các Cục, khiến nhiều tướng lĩnh, sĩ quan bị thuyên chuyển. Thứ hai, là các vụ tham nhũng xảy ra trong ngành, khi ông Trần Đại Quang đang giữ chức Bộ trưởng Bộ Công an, như vụ Vũ Nhôm và vụ Phan Văn Vĩnh. Từ đó, Trần Quốc Thuận đề nghị Nhà nước tiếp tục truy cứu trách nhiệm của những người liên quan đến các vụ việc này, ngay cả khi ông Quang đã qua đời.
Trong cùng cuộc thảo luận bàn tròn, Phạm Chí Dũng bình luận rằng “dấu ấn đáng kể nhất” của ông Trần Đại Quang là “những chiến dịch đàn áp nặng nề đối với giới đấu tranh, hoạt động dân chủ”, diễn ra khi ông Quang còn công tác trong ngành công an. Cùng ngày, Phil Robertson, Phó Giám đốc khu vực châu Á của tổ chức Human Rights Watch, cũng đưa ra tuyên bố tương tự. Ngoài ra, Robertson cũng bình luận rằng ông Quang đã đưa ngành công an “xâm nhập vào mọi ngõ ngách của cuộc sống thường ngày” ở Việt Nam, và gia tăng quyền lực trong Bộ Chính trị. Trong cùng hướng tuyên truyền, nick Facebook Bùi Văn Thuận tung tin đồn về một loạt các “tội” mà ông Trần Đại Quang đã phạm khi công tác trong ngành công an [47]. Chẳng hạn, khi kể chuyện ông Quang “đánh dẹp” phong trào bạo động, ly khai mà nhóm FULRO phát động ở Tây Nguyên trong giai đoạn 2000 – 2004, Thuận viết:
“Chưa có con số thống kê nào được công bố rộng rãi về việc đàn áp, “dẹp loạn” Tây Nguyên giai đoạn này. Tuy nhiên, con số người chết lên đến hàng nghìn, số người sắc tộc thiểu số bị tù đày cũng không dưới vài trăm”.
Loại bài viết thứ tư là các tin đồn rằng Chủ tịch Quang đã bị ám sát bởi Trung Quốc, hoặc bởi cuộc “đấu đá trong nội bộ Đảng”. Chẳng hạn, lúc 12h10′ ngày 21/09, linh mục Nguyễn Ngọc Nam Phong viết trên Facebook rằng “Tình hình sắp sửa hợp nhất hai chức danh Tổng và Chủ: thật đúng qui trình?” [48]. Cùng ngày, Đinh Ngọc Thu viết trên báo Tiếng Dân rằng vì Chủ tịch Quang vẫn phải xuất hiện trước các đoàn ngoại giao và công chúng sau khi mắc bệnh hiểm nghèo, có thể thấy các cán bộ cấp cao khác đã “ép” ông Quang làm việc, để khiến ông yếu rồi mất [49]. Trong một bài dài, Võ Thị Hảo viết rằng “phải chăng” ông Quang đã bị ám sát bởi Trung Quốc, hoặc bởi phe đối địch trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam [51]. Tuy không nói rõ được ông Quang bị ai “ám sát”, vì lý do nào, và đâu là bằng chứng, Hảo mặc nhiên coi đó là sự thật, rồi bình luận rằng các quan chức, cán bộ khác nên chủ động thiết lập thể chế dân chủ đa đảng, để được thể chế bảo vệ, tránh rơi vào kết cục như ông Quang.
Trong chương trình Thời sự tối 21/09 của đài VTV1, việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời chỉ được đề cập đến trong khoảng 10 giây. Thấy vậy, Vũ Hoàng Linh viết trên Facebook rằng đây là hiện tượng lạ, khiến nhiều người hùa theo đồn đoán [50]. Nhưng sau đó, có người comment rằng đây là hiện tượng bình thường, vì theo quy định của Nhà nước, thì đài truyền hình chỉ được phép báo tử ngắn gọn trước khi cơ quan chuyên trách soạn thông báo Quốc tang.
Loại bài viết thứ năm là các bài bình luận, phỏng đoán về nhân sự của Nhà nước sau khi Chủ tịch Trần Đại Quang qua đời. Nhìn chung, dư luận phi chính thống cho rằng vị trí Chủ tịch nước sẽ được đảm nhận bởi một trong 3 người, là ông Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Thiện Nhân hoặc Trần Quốc Vượng. Chẳng hạn, lúc 11h27′ ngày 21/09, khi các báo chính thống vừa đưa tin về Chủ tịch Quang, luật sư Ngô Ngọc Trai viết trên Facebook rằng “Nếu Ghế Chủ tịch nước trống, tôi ủng hộ phương án hợp nhất Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước :)” [52]. Nửa tiếng sau, ông Trai tiếp tục phân tích rằng “Tổng bí thư hoàn toàn có thể được Quốc hội bầu làm Chủ tịch nước”, theo quy định của Hiến pháp Việt Nam [53]. Lúc 12h27′ cùng ngày, Trương Huy San viết trên Facebook rằng “…chắc chắn Trung ương 8 nhóm họp đầu tháng 10 sẽ chọn ứng cử viên; ai, anh Vượng hay là anh Nhân đây” [54]. Trong cuộc thảo luận bàn tròn trên BBC tiếng Việt, Trần Quốc Thuận bình luận rằng dù cả ông Nguyễn Thiện Nhân lẫn ông Trần Quốc Vượng đều có khả năng được bầu làm Chủ tịch nước thay thế ông Quang, trong thực tế, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã và đang thực hiện các chức năng nghi thức và ngoại giao của Chủ tịch nước. Cùng ngày, Lê Hồng Hiệp viết trên trang Nghiên cứu Quốc tế rằng  nếu “Đảng chọn ông Nhân”, thì cấu trúc “4 người khác nhau giữ 4 chức vụ cao nhất” sẽ được duy trì [55]. Còn nếu “Đảng chọn ông Vượng”, người “được xem là ứng viên tiềm năng nhất thay thế Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng”, thì nhiều khả năng vị trí Chủ tịch nước và Tổng Bí thư Đảng sẽ được hợp nhất.
Trong loại bài viết thứ sáu, nhà báo Đào Tuấn đã viện câu thành ngữ “nghĩa tử là nghĩa tận”, để phản đối những người tỏ thái độ hả hê, vui mừng, đắc ý trước tin Chủ tịch nước qua đời [56]. Trong một post Facebook được đăng lúc 22h17′ ngày 21/09, Tuấn nhắc lại rằng “tháng 7 năm ngoái, cư dân mạng bấm like điên đảo trước tấm ảnh về một người lính Mỹ, đứng dưới mưa, nghiêm trang chào một đám tang đi qua dù thậm chí anh ko hề biết người quá cố”. Tuấn bình luận rằng thay vì tỏ thái độ “hoan hỉ” một cách “hằn học cay độc” trước cái chết của người khác, dư luận nên học cách tôn trọng người quá cố như anh lính Mỹ nọ, để giữ “thứ văn hóa tối thiểu”, “phân biệt con người với con vật”. Bài của Đào Tuấn được 1,9 nghìn Likes và 74 Shares trên Facebook.
Ngay trong đêm 21/09, Phạm Đoan Trang và Trịnh Hữu Long đã nhân danh “nhân dân” để viết bài phản bác Đào Tuấn [42][43]. Hai mươi phút sau khi ông Tuấn đăng bài, Phạm Đoan Trang viết rằng “nhân dân” có lý khi “ăn mừng” cái chết của Chủ tịch nước Trần Đại Quang, vì không những “không làm được gì cho quốc dân”, “y” còn “gây ra bao nhiêu tội ác”. Khoảng 2 tiếng sau thời điểm đó, Trịnh Hữu Long đăng một bản luận tội dài và biểu cảm, rằng ông Trần Đại Quang đã ký ban hành Luật An ninh Mạng, đã không ân xá cho tử tù Đặng Văn Hiến, đã im lặng trước “hàng trăm nghìn người ngày ngày kéo nhau lên trụ sở công quyền đòi lại đất”, cùng “những người chết dưới dùi cui công an”… Long bình luận rằng “khi sống mà trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra tội ác, hoặc im lặng về hùa với kẻ ác, thì đừng trách người ta vui mừng khi mình chết, bởi cái chết đồng nghĩa với việc không còn khả năng gây ra tội ác nữa”. Cuối bài, Đoan Trang chửi cánh Đào Tuấn là “lũ đạo đức giả”, “đổ hết tội lỗi lên đầu dân đen” để vừa được “an toàn”, vừa “được tiếng là có văn hóa, cao thượng, nhân văn”. Sau đó, Trang và Long đồng loạt tuyên truyền rằng nếu Việt Nam có chế độ dân chủ đa đảng, thì người dân có thể bỏ phiếu để “phế” các lãnh đạo cấp cao, thay vì phải chịu đựng họ, rồi “hả hê” khi họ chết.
Bài của Phạm Đoan Trang có 1,3 nghìn Likes và 108 Shares, còn bài của Trịnh Hữu Long có 3,8 nghìn Likes và 1,4 nghìn Shares. Qua các con số này, có thể thấy trong dư luận phi chính thống về việc Chủ tịch nước qua đời, khuynh hướng ôn hòa đang bị khuynh hướng cực đoan áp đảo.
Loại bài viết thứ bảy là những lời than thở, lo lắng trước xu hướng cực đoan hóa vừa nêu. Tối ngày 21/09, Trần Đại trích dẫn một bài phân tích đoạn kết truyện Tấm Cám, trong đó có đoạn: “Cũng không phải thiện thắng cái ác, mà là chính cái cực Ác lên ngôi, sau khi tàn khốc huỷ diệt những cái Ác nhỏ khác” [57]. Cùng ngày, Trương Minh Tam trích dẫn đoạn cuối truyện Chí Phèo của Nam Cao, rồi bình luận rằng: “Sự hả hê là một tâm lí bình thường của những con người thuộc giai tầng bị trị. Nó không có gì phải phê phán. Nó rất đời thực nhưng nó là biểu hiện của sự bế tăc không lối thoát… Xã hội sẽ không khác trước nếu chỉ trông chờ vào vận may hay trông chờ vào sự thanh trừng của các thế lực” [58].
Sau khi theo dõi sóng truyền thông này, chúng tôi xin đưa ra 3 ý kiến.
Thứ nhất, khi giới chống Cộng bình luận về việc Chủ tịch Quang qua đời, họ đã vi phạm một loạt các giá trị tiến bộ của phương Tây, mà họ tuyên bố rằng mình đại diện. Cụ thể, khi họ viết những bài báo dài để tung tin đồn rằng ông Quang bị “ám sát” do “đấu đá phe nhóm trong nội bộ Đảng”, dù không đưa ra được bất cứ bằng chứng nào để khẳng định điều đó, họ đã vi phạm các nguyên tắc đạo đức truyền thông. Khi họ phán rằng ông Quang đã “gây ra nhiều tội ác”, dù không đưa ra được cả bằng chứng lẫn kết luận của tòa án, họ đã vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội. Khi họ kết án ông Quang vì ông từng ngăn chặn phong trào bạo động, đòi ly khai của phiến quân FULRO lưu vong, họ đã phủ nhận giá trị của sự toàn vẹn lãnh thổ và độc lập dân tộc. Khi họ kêu gọi người dân treo cổ từng quan chức, cán bộ còn sót lại, và “gõ chiêng ăn mừng” khi quan “chết hết”, họ đã vi phạm nguyên tắc bất bạo động và tinh thần thượng tôn pháp luật. Khi họ đưa ra các dự đoán chính trị, xã hội, và vạch đường lối đấu tranh bằng “sấm Trạng Trình”, họ đã vi phạm nguyên tắc thế tục trong chính trị. Những sự vi phạm nêu trên càng xấu xí, khi kẻ kêu gọi “treo cổ quan chức” là một luật sư, kẻ hả hê trước cái chết của đồng loại là một linh mục, và “sấm Trạng Trình” mà họ viện vào cũng là một câu sấm rởm. Khi giới chống Cộng sẵn sàng vi phạm những giá trị mà họ tuyên truyền, không nên tin rằng họ sẽ mang đến điều tốt đẹp cho đất nước.
Thứ hai, Phạm Đoan Trang, Trịnh Hữu Long và các nhà chống Cộng cực đoan khác nên phát biểu với tư cách cá nhân, thay vì nhân danh toàn thể người dân Việt Nam. Trước khi gán quan điểm riêng của mình cho “nhân dân”, họ nên nhìn lại xem có bao nhiêu người bỏ phiếu cho họ trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 2016.
Thứ ba, cách chúng ta phản ứng trước những biến cố thường hé lộ vài điều về nhân cách của chúng ta. Khi cánh chống Cộng cực đoan phấn khởi và ham đồn đoán đến vậy trước cái chết của một quan chức chính phủ, ta buộc phải nhìn nhận rằng họ là phường cơ hội, hằn học, hận thù, thiếu nội lực, thích ăn hơi nồi chõ. Dù họ thích dẫn dắt cộng đồng, bản thân họ dễ bị điều khiển bởi tình thế nhất thời và bởi phương Tây. Trong khi đó, giới chống Cộng vẫn có một thiểu số tỉnh táo hơn, khi lo ngại về những hậu quả mà khuynh hướng cực đoan có thể gây ra cho xã hội.
Một triết gia Đức từng nói rằng “Khi đánh nhau với quái vật, hãy cẩn thận để mình không biến thành quái vật”. Trong từng khoảnh khắc, cách chúng ta suy nghĩ và hành xử sẽ quyết định chúng ta trở thành ai, sống tương lai nào, đem lại điều gì cho những người xung quanh. Trong môi trường thông tin hỗn loạn hiện nay, có lẽ các nhà chống Cộng cực đoan nên tập trung bảo vệ nhân cách của bản thân mình, trước khi nghĩ đến chuyện cứu thế giới.

Chương trình Điểm tin Lề trái số 17 xin kết thúc tại đây. Hẹn gặp lại các bạn trong các chương trình tới.

Chú thích:
* Về những cố gắng phục hồi phong trào phản đối Luật An ninh Mạng:
[1] “GIỚI THIỆU: Group hóng biến về Luật An ninh mạng và công cuộc bảo vệ tự do trên mạng.” – Hate Change viết trong group Save NET, 09/09/2018, 19:10
https://www.facebook.com/groups/savenetvn/permalink/530794750698152/
[2] “Nhờ dịch tin cho chiến dịch về Luật An Ninh Mạng” – Hate Change viết trong group Save NET, 18/09/2018, 11:40
https://www.facebook.com/groups/savenetvn/permalink/534801663630794/
[3] “Kiến nghị Quốc hội hoãn thi hành Luật An ninh mạng để sửa đổi” – Hate Change, 18/09/2018
https://www.change.org/p/ki%E1%BA%BFn-ngh%E1%BB%8B-qu%E1%BB%91c-h%E1%BB%99i-ho%C3%A3n-thi-h%C3%A0nh-lu%E1%BA%ADt-an-ninh-m%E1%BA%A1ng-%C4%91%E1%BB%83-s%E1%BB%ADa-%C4%91%E1%BB%95i-ee43d4b0-ed98-464f-824f-0f2ee997f973
[4] Post kêu gọi ký tên vào kiến nghị – Nhóm Save NET viết trên trang FB Hate Change, 18/09/2018, 20:00
https://www.facebook.com/hatechange/posts/2172309943009280?__tn__=-R
* Về thái độ của Facebook với Luật An ninh Mạng
[5] “Lãnh đạo Facebook cam kết hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam” – Trọng Đạt (Vietnamnet), 14/09/2018, 21:00
http://vietnamnet.vn/vn/cong-nghe/vien-thong/lanh-dao-facebook-cam-ket-hop-tac-chat-che-voi-chinh-phu-viet-nam-476828.html
[6] “Facebook ‘đồng ý hợp tác với VN'” – BBC tiếng Việt, 15/09/2018
https://www.bbc.com/vietnamese/45532405
[7] “Có một Facebook đang thay đổi” – Mạnh Kim đăng trên FB cá nhân vào ngày 19/09/2018, Dân Luận đăng lại vào ngày 20/09/2018
https://www.danluan.org/tin-tuc/20180920/co-mot-facebook-dang-thay-doi
[8] “Bài viết của nhà báo Mạnh Kim, đặt ra những nghi vấn về tính hai mặt và vi phạm quyền tự do ngôn luận của Facebook. Ngay sau khi đưa lên trang FB của mình được khoảng 24g, tài khoản của nhà báo Mạnh Kim đã bị khóa một cách bí ẩn…” – Tuấn Khanh (FB cá nhân), 20/09/2018, 20:30
https://www.facebook.com/khanhtuanng/posts/10155830752328181?__tn__=K-R
[9] “…Có cảm tưởng FB như giao thông HN, chỉ người tử tế bị tóm còn bọn bán hàng online, đưa tin scandal, bọn du côn ngang nhiên tạt đầu xe người khác, vượt đèn đỏ… thì cứ bình chân như vại!…” – Nguyễn Hoàng Anh (FB cá nhân), 21/09/2018, 18:57
https://www.facebook.com/nguyen.h.anh.92560/posts/10156088623203075?__tn__=K-R
* Về việc Lê Hữu Vinh và Lê Thị Mai bị công an xã mời làm việc vì bài viết trên Facebook
[10] Status kể lại buổi họp phụ huynh ở trường mầm non, trong đó cô giáo đề nghị phụ huynh góp tiền mua TV để phục vụ giảng dạy – Lê Thị Mai (FB cá nhân), 15/09/2018, 15:42
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=340699123334731&id=100021839370312&__tn__=H-R
[11] “Vợ tôi đi họp phụ huynh cho cháu về thấy bức xúc đăng một tít trên Facebook như thế này , mà hôm nay công an mời cả hai vợ chồng tôi lên đồn bảo vi phạm an ninh mạng. Tôi thực sự không hiểu nổi các Bác à.” – Lê Hữu Vinh viết trên FB cá nhân vào ngày 19/09/2018, website Nghiệp đoàn Sinh viên Việt Nam đăng lại vào cùng ngày
Công an Thanh Hóa mời mẹ lên đồn sau cuộc họp phụ huynh cho con
Ảnh chụp:
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=157262808539009&set=pcb.157262825205674&type=3&theater
[12] “…Các đồng chí Công an xã, huyện đừng gây nhiễu dư luận kiểu này. Lần sau nên ghi nội dung là: “làm việc liên quan đến vấn đề đăng tải thông tin trên mạng” là được rồi…” – Bão Lửa (FB cá nhân), 19/09/2018, 09:15
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1002069903334708&set=pb.100005951235320.-2207520000.1537637543.&type=3&size=800%2C960
[13] Ảnh chụp màn hình cho thấy vào lúc 10h29′ ngày  19/09/2018, báo Người Lao Động đã đăng bài “Đăng thông tin họp phụ huynh đầu năm lên Facebook, bị công an mời làm việc”, do Tuấn Minh viết – Nguyễn Trung (FB cá nhân)
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=157313565200600&set=a.136198060645484&type=3&__xts__%5B0%5D=68.ARCl278Ys7gBtyUPXJBlINmvgKsal0m_CQFxFb5r_t-KszN08WU1w_iOug_Aerc01HfBtFn4mPXFwYvs7AR51fExGc0NAlEEqTLNtXo5VhtPo72jh4v7M4vuEEmNA0hd_0ZNioDosHGJE7JM03VX4_6mGZqeNA5Zw2zSbw-wVbFQB9D47Vkg&__tn__=EEHH-R
Hiện báo Người Lao Động đã sửa lại bài viết và đổi title, nhưng tên bài cũ vẫn còn trong đường link:
https://nld.com.vn/thoi-su/dang-thong-tin-hop-phu-huynh-dau-nam-len-facebook-bi-cong-an-moi-len-lam-viec-20180919094127101.htm
[14] “Quanh việc bị mời lên đồn vì bài viết trên Facebook” – BBC tiếng Việt, 20/09/2018
https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-45570952
* Về việc thay đổi cái nhìn về Chiến tranh Việt Nam:
[15] “Symposium: Vietnam War Revisited”
http://vietusactivities.com/
Tờ bướm tiếng Việt:
http://vietusactivities.com/assets/flyers/vietnam_war_revisited_flyer_vn.pdf
[16] “Symposium: The Vietnam War Revisited” – US National Archives (kênh Youtube), 14/09/2018
[17] “Chiến tranh Việt Nam: miền Bắc thắng nhờ lợi dụng lòng dân?” – VOA tiếng Việt, 19/09/2018
https://www.voatiengviet.com/a/chi%E1%BA%BFn-tranh-vi%E1%BB%87t-nam-mi%E1%BB%81n-b%E1%BA%AFc-th%E1%BA%AFng-nh%E1%BB%9D-l%E1%BB%A3i-d%E1%BB%A5ng-l%C3%B2ng-d%C3%A2n-/4577693.html
* Về việc tăng tính gần dân của phong trào chống đối:
[18] “Làm gì khi không thể đấu tranh ôn hòa công khai?” – Vũ Thạch, 06/04/2018
http://viettan.org/lam-gi-khi-khong-the-dau-tranh-on-hoa-cong-khai/
[19] “Đã đến lúc giới hoạt động tỏa vào lòng dân” – Vũ Thạch (Dân Luận), 17/09/2018
https://www.danluan.org/tin-tuc/20180917/da-den-luc-gioi-hoat-dong-toa-vao-long-dan
* Về việc phản đối khuynh hướng bạo động:
[20] “BẠO ĐỘNG – XU HƯỚNG NGUY HIỂM” – Phạm Đoan Trang (FB cá nhân), 18/09/2018, 19:06
https://www.facebook.com/pham.doan.trang/posts/10156988773568322?__xts__[0]=68.ARBHtB-tegPvXMMympMVKsEyNNGIkBLVG_xMLOySjjFwTqGecAL7h08ylVz-27Kimv8LFZuUQtPuk6qaHTh2-FEv_4cI8TrGilEO1DpFn7Ut334-GpisLx9pAZZ3CvQKg7EhQFS9_cC5E5N-ypr4Kynvknc-sVZtCP-ySWTLRm0Z4HilWigdcls&__tn__=-R
* Về phiên xử phúc thẩm Nguyễn Văn Túc vào ngày 14/09/2018:
[21] “Ta xử họ vì họ không giống ta…” – Ngô Anh Tuấn (FB cá nhân), 14/09/2018, 16:47
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=10212529743989820&id=1569759542&__tn__=-R
[22] “Nhà hoạt động Nguyễn Văn Túc vẫn phải chịu án tù nặng nề” – VOA tiếng Việt, 14/09/2018
https://www.voatiengviet.com/a/nha-hoat-dong-nguyen-van-tuc-van-phai-chiu-an-tu-nang-ne/4571635.html
[23] “Ông Nguyễn Văn Túc: xin phúc thẩm nhưng không mong giảm án” – RFA tiếng Việt, 14/09/2018
https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/appeal-trial-upholds-sentences-to-nguyen-van-tuc-member-of-the-brotherhood-for-democracy-association-09142018082627.html
[24] “Sao câu chửi: ” Địt mẹ tòa…” của anh Nguyễn Văn Túc trong phiên xử sáng nay không người tường thuật nào thuật lại nhỉ (kể cả Ls Ngô Anh Tuấn là người nghe rõ nhất?) Họ sợ cái gì, sợ cho ai? Xin mời vào tranh luận!” – Nguyễn Xuân Nghĩa (FB cá nhân), 14/09/2018, 22:04
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=685804615118399&id=100010665992632&__tn__=-R
[25] “ĐỊT MẸ TÒA!” – Thái Bá Tân (FB cá nhân), 15/09/2018, 23:38
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=561089301019631&set=a.246847239110507&type=3&__tn__=H-R
[26] “Sản giật Bùi Hiền không phải là người “ cải cách tiếng Việt “. Người có công cải tiến ngôn ngữ là TNLT Nguyễn Văn Túc với phát ngôn hàng đầu ĐỊT MẸ TOÀ” – Bùi Thị Minh Hằng (FB cá nhân), 17/09/2018, 17:00
https://www.facebook.com/bui.thiminhhang.58/posts/476661806186538?__tn__=-R
[27] “Phúc thẩm Nguyễn Văn Túc: ‘Bản lĩnh, không xin xỏ’” – BBC tiếng Việt, 18/09/2018
https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-45556505
* Về phiên xử sơ thẩm Đỗ Công Đương vào ngày 17/09/2018:
[28] “Nhà báo độc lập Đỗ Công Đương bị kết án 4 năm tù giam” – VOA tiếng Việt, 17/09/2018
https://www.voatiengviet.com/a/nha-bao-doc-lap-do-cong-duong-bi-ket-an-4-nam-tu-giam/4574804.html
[29] “CPJ lên án Việt Nam bỏ tù nhà báo phanh phui các vụ cưỡng chế đất” – VOA tiếng Việt, 20/09/2018
https://www.voatiengviet.com/a/cpj-len-an-viet-nam-bo-tu-nha-bao-phanh-phui-cac-vu-cuong-che-dat/4580021.html
* Về phiên xử sơ thẩm Đào Quang Thực vào ngày 19/09/2018:
[30] “THẦY ĐÀO QUANG THỰC KHÔNG CÔ ĐƠN” – Nguyễn Thúy Hạnh (FB cá nhân), 19/09/2018, 06:01
https://www.facebook.com/Melinh.liberty/posts/908412292691907
[31] “…Được biết thầy giáo Đào Quang Thực là người đã phản đối Formosa trong vụ xả độc làm cá chết kéo dài dọc theo hàng trăm cây số bờ biển miền Trung. Thầy cũng là người đã lên tiếng phê phán những chính sách sai lầm của quan chức cộng sản…” – Võ Hồng Ly (FB cá nhân), 19/09/2018, 14:55
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=123314241960760&set=a.113909096234608&type=3&__tn__=H-R
[32] “PHIÊN TOÀ ÔNG GIÁO THỰC” – Lê Văn Luân (FB cá nhân), 19/09/2018, 23:34
https://www.facebook.com/luatsuluanle/posts/2220014581575648?__tn__=-R
[33] “Thêm một người ‘chống phá nhà nước Việt Nam’ nhận án tù nặng nề” – VOA tiếng Việt, 19/09/2018
https://www.voatiengviet.com/a/them-mot-ke-chong-pha-nha-nuoc-viet-nam-linh-an-tu-nang-ne/4578403.html
[34] “Cựu giáo viên Đào Quang Thực bị án 14 năm” – RFA tiếng Việt, 19/09/2018
https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/vietnam-jails-retired-teacher-for-14-years-for-attempted-subversion-09192018083305.html
* Các bài viết báo tin sớm về việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời:
[35] “SỨC KHOẺ CỦA CHỦ TỊCH NƯỚC” – Trương Huy San (FB cá nhân), 20/09/2018, 22:21
https://www.facebook.com/Osinhuyduc/posts/1788820277819812?__tn__=-R
[36] “10:05, 21-9-2018, Trần Đại Quang (1950 – 2018)” – Trương Huy San (FB cá nhân), 20/09/2018, 10:38
https://www.facebook.com/Osinhuyduc/posts/1789365317765308?__tn__=-R
* Các bài viết bày tỏ thái độ hả hê, vui mừng, đắc ý trước tin Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời:
[37] “Bà Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nên xin lỗi Xã hội Dân sự” – Nguyễn Khắc Mai, 25/07/2016
9295. Bà Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nên xin lỗi Xã hội Dân sự
[38] “Anh Quang ơi, anh chết thật rồi sao?” – Phạm Thành (FB cá nhân), 21/09/2018, 11:44
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=939148129614651&set=a.260404977488973&type=3&__tn__=EEHH-R
[39] “CỌP CHẾT ĐỂ DA, NGƯỜI TA CHẾT ĐỂ TIẾNG. Lãnh tụ của thể chế độc tài CHẾT , thì toàn dân VUI MỪNG…” – Nguyễn Duy Tân (FB cá nhân), 21/09/2018, 13:05
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=815102788660465&set=a.150758358428248&type=3&__xts__%5B0%5D=68.ARBp08-2W4KCgp8RWZ4v7rLpK3oGNSkCQ_JeGt46rAodKtTAYHix1Y62vfpwzUG0dqETZ9OEF2d8uWaOGrhTHkmeT8rR6KxeKJ8fT3aw6tvozPjTsVnnQETZ3gkAKeAiVO8OiJ3FtRIT1ejz6p4ImmasS5LzwNQNVgjYt0-vTBE6y5mzoIsC&__tn__=-R
[40] “Anh Kuang, Chỉ một lá thư gửi tới anh mà tôi bị bắt bớ 3 lần, bị gửi hàng chục giấy triệu tập, gia đình tôi bị lục soát cướp đi nhiều tài sản và cả tiền bạc, bị khủng bố, sách nhiễu ngót 2 năm dòng. Trước khi nhắm mắt ngay đơ về nơi có quỷ sứ tay búa tay liềm gác cửa, anh có vui không anh?!…” – Ngô Duy Quyền (FB cá nhân), 21/09/2018, 16:02
https://www.facebook.com/alfonsongoduyquyen/posts/2015963968424695?__xts__[0]=68.ARAPZNf15tvJ48ww5bA5vlN38YdL6y1Bk9TyjScTOu4nVmtx9g-ZoZNDSbK2Ay-SukkpmkwX9MSblmK2R_kSSG_WYcwMuFPFNPxeuITl0qy8YgJgR0eAG2OIVkd2szVrS2gp3ilWtRhEvjvwJWUeQeY72Uyfl0-HPtdprQ03FlzaaYQFdJ_JjRP8YSKpFUtPx-kmB2aRLeXZxgkdnJkEoZZVdBZTNNE3fLAj-lSJFg&__tn__=-R
[41] “ĐẢNG BUỒN – DÂN VUI? TRẦN ĐẠI QUANG QUA ĐỜI…” – Việt Tân (trang FB), 21/09/2018, 20:17
https://www.facebook.com/viettan/posts/10158079902315620?__tn__=-R
[42] “Đừng hỏi tại sao dân ác thế, lãnh đạo chết mà phấn khởi ăn mừng quốc tang” – Phạm Đoan Trang (FB cá nhân), 21/09/2018, 22:37
https://www.facebook.com/pham.doan.trang/posts/10156996599943322?__xts__[0]=68.ARDnHk7FC5O2JAD2HgCRV19iqE8axhdA8XE2HMJZURdyC5COPGPgE3A7XkeoBLCvBrS0_FelVc4qNaPxgq-Bw1aNm9k3_TwUaSokQ8hDUeoJvDihgQ0NW_vcvhKPUBSx6Luu-A_v1b_4CQKhitI11fv9rgAh3IvYBbq4sn2Kf8VgReMOmBfEoFU&__tn__=-R
[43] “VỀ “NGHĨA TỬ LÀ NGHĨA TẬN”” – Trịnh Hữu Long (FB cá nhân), 22/09/2018, 00:44
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10213200209464413&set=a.1095856241220&type=3&__xts__%5B0%5D=68.ARAeIKhDmuh98AZMpBxDjVA28vYfHqKgfH6t_mBt2HuJcpuZhWXAjnUrEuDTDUpwN6h-82ua-MxSMtLbPaW9bcC2sxyRjjS_gejXG9M5hhum40H2yBh4Kvs9QPPl6LUjDJyNZIw9o5sumG-VII4WzSBDyIBfun1WW2YpNcHhlhbAQRtcQuIcF_2uw4Bf2MmL1tqL0v9aV39e1JaATPAMBaZYBDPz9sHNPRCDxPRPTi0&__tn__=-R
[44] “Quang chết Trọng sống sao đành…” – Nguyễn Văn Đài (FB cá nhân), 22/09/2018, 16:59
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=941486629392572&set=a.123882327819677&type=3&theater
* Các bài viết luận công, tội của Chủ tịch nước Trần Đại Quang:
[45] “Chủ tịch Trần Đại Quang qua đời lúc đang tại chức” – BBC tiếng Việt, 21/09/2018
https://www.bbc.com/vietnamese/live/media-45597803
[46] “… Cả một đời đàn áp dân, bảo vệ đảng. Cuối cùng lại bị đồng chí tiễn đi gặp Diêm vương. Dưới âm phủ, những oan hồn người Thượng mà anh chỉ đạo đàn áp, thủ tiêu những năm 2001, 2004, 2007, 2008 liệu có tha cho anh?…” – Nguyễn Văn Tráng (FB cá nhân), 21/09/2018, 18:18
https://www.facebook.com/tienlen.01.02.1990/posts/1097961827019380?__tn__=-R
[47] “NHỮNG DI SẢN- THÀNH TÍCH CỦA TRẦN ĐẠI QUANG” – Bùi Văn Thuận đăng trên FB cá nhân, Vũ Quốc Ngữ đăng lại lúc 17h10′ ngày 22/09/2018
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=292338568031941&id=100017674008276&__tn__=-R
* Các bài viết tung tin đồn về việc Chủ tịch Quang bị ám sát, về tình hình “đấu đá nội bộ Đảng”:
[48] “Tình hình sắp sửa hợp nhất hai chức danh Tổng và Chủ: thật đúng qui trình?” – Nguyễn Ngọc Nam Phong (FB cá nhân), 21/09/2018, 12:09
https://www.facebook.com/gioan.namphong/posts/1401145150019100?__xts__[0]=68.ARCGO4Il-gKiLLlefugkWHMCgOZMucNnpG23DhBn3J9PRf9ZRqRHFUD6R07LfdE0gCHXcNAG32WiWT3jlJ7lzKqIrJFE7H1l91LXVG_6MN93ckjWUeidti5qcCdJvvgEjB6Hj0xH4FluGRAiigUcveQ2q9M7MfFYMSUzzu-KE8ZS9_xhOc-oGg&__tn__=-R
[49] “Vì sao Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời?” – Đinh Ngọc Thu (Tiếng Dân), 21/09/2018, 14:16

Vì sao Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời?


[50] “Chuyện gì đang xảy ra? Tin về cái chết của đương kim Chủ tịch Nước được đưa không đến 10 giây trên VTV1 bởi 1 cô BTV mặc áo dài màu xanh. Và ngay sau đó là các tin thời sự như thường ngày khác.” – Vũ Hoàng Linh (FB cá nhân), 21/09/2018, 19:04
https://www.facebook.com/linhvuh/posts/10155706211667791?__xts__%5B0%5D=68.ARBr00IxMSgOwnN_ZFdo_CdpCvUZWZhc4hUfGQmN31eyUFviT0rtrY_A7OL1eunN-JU_vHCZKh4uhzDFUeIL7zVXcLsks651qpcwguN2VdblkVfsJ3PghuICkHBx-YctcZDuEWLBx_atCk1W8h7OEJB6BnuhrTVtqhMFwoHcnj4i2Q7kPLN6JuTXg8CW4s7eS8kvtpespepwFmBIs8MEjn2fVaKp92Ya_yVHVGSYPw&__tn__=-R
[51] “Cái chết của ông Trần Đại Quang và ‘các đồng chí khác’…” – Võ Thị Hảo (blog RFA), 21/09/2018
http://www.rfavietnam.com/node/4700
* Các bài viết bình luận, phỏng đoán về nhân sự của Nhà nước sau khi Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời:
[52] “Nếu Ghế Chủ tịch nước trống. Tôi ủng hộ phương án hợp nhất Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước” – Ngô Ngọc Trai (FB cá nhân), 21/09/2018, 11:27
https://www.facebook.com/ngongoctrai.ngo/posts/1249599055180554?__xts__[0]=68.ARCql0QLaoH9VryJg_Fl-M0AHLid4iFknhiCnC2-9z79mBO7gLoHSJcMGWN9-_diFk3OVB7FUAP3V_scJktsweYUONWTnM5hWKurynEIIIQvUlCaDhWT1jHAPWbqKC8PxptJ3Kx-CO5z7YL_FIlO-ncFEUhaNw9dpTpZWPaaqwJwUv3YLkNxvg&__tn__=-R
[53] “Tổng bí thư hoàn toàn có thể được Quốc hội bầu làm Chủ tịch nước. Tất nhiên Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Bộ chính trị có thể chưa có dự định đó, nhưng theo tôi thì nên thực hiện việc kiêm nhiệm…” – Ngô Ngọc Trai (FB cá nhân), 21/09/2018, 12:10
https://www.facebook.com/ngongoctrai.ngo/posts/1249611331845993?__xts__[0]=68.ARCAdqMpNe3on6qszNkH_TYA4uBCV4iM7_ATsxpr7Cj2KeHuM4zvpP_vT-5c4CVHPg3pyEXorZE_2t414bO4GhlyE2_191Pa18Wd09FZUANJX6pkZ60OICUzHYaPOvkzDODvXY1Co3qrVFYQL2nalhqlc0lzXD10KgNv-PtNcZQKF7Crn4Q8uQ&__tn__=-R
[54] “…Chắc chắn Trung ương 8 nhóm họp đầu tháng 10 sẽ chọn ƯCV; ai, anh Vượng hay là anh Nhân đây…” – Trương Huy San (Tiếng Dân), 21/09/2018, 12:27
https://www.facebook.com/Osinhuyduc/posts/1789440134424493?__tn__=-R
[55] “Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời và tác động” – Lê Hồng Hiệp (Nghiên cứu Quốc tế), 21/09/2018

Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời và tác động


* Các bài viết phản đối thái độ hả hê, vui mừng, đắc ý trước tin Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời, với lý do “nghĩa tử là nghĩa tận”:
[56] “Người chết thì không có lỗi” – Đào Tuấn (FB cá nhân), 21/09/2018, 22:17
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1979110432111529&set=a.463487200340534&type=3&__tn__=-R
* Các bài viết bày tỏ sự lo lắng trước thái độ cực đoan của dư luận phi chính thống khi nghe tin thái độ hả hê, vui mừng, đắc ý trước tin Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời:
[57] “…Cũng không phải thiện thắng cái ác, mà là chính cái cực Ác lên ngôi, sau khi tàn khốc huỷ diệt những cái Ác nhỏ khác!…” – Trần Đại (FB cá nhân), 21/09/2018, 18:36
https://www.facebook.com/InMadnessYouDwell/posts/10213239479727585?__tn__=-R
[58] “Xã hội sẽ không khác trước nếu chỉ trông chờ vào vận may hay trông chờ vào sự thanh trừng của các thế lực…” – Trương Minh Tam (FB cá nhân), 21/09/2018, 21:06
https://www.facebook.com/truongminhtamngaymoi2018/posts/324527188304107?__tn__=-R

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author