Tóm tắt và nhận định về dư luận “lề trái” quanh vụ gian lận thi cử ở Hà Giang

Tóm tắt và nhận định về dư luận “lề trái” quanh vụ gian lận thi cử ở Hà Giang

 

Ngay sau khi Bộ Giáo dục & Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp THPT quốc gia vào ngày 11/07/2018, ông Vũ Khắc Ngọc, giáo viên luyện thi môn Hóa ở trang Hocmai.vn, nhận thấy điểm số của các thí sinh ở Hà Giang cao một cách bất thường. Chẳng hạn, một số thí sinh ở Hà Giang đạt điểm 9.5 trở lên ở cả ba môn Lý – Hóa – Sinh, một mức điểm mà ông cho là khó đạt được. Trong khi đó, báo chí không phỏng vấn các thủ khoa ở Hà Giang, mà chỉ phỏng vấn thủ khoa các tỉnh khác. Khi được ông Vũ Khắc Ngọc liên hệ, phóng viên các báo cho biết những học sinh, phụ huynh và giáo viên liên quan ở Hà Giang đã từ chối trả lời phỏng vấn về vấn đề này.

Thấy vậy, ông Ngọc đưa vấn đề này lên Facebook cá nhân ngay trong ngày 11/07, và được nhiều người hưởng ứng. Trong số những người hưởng ứng, nổi bật là ông Đỗ Ngọc Hà và ông Đỗ Thanh Tùng, cả hai đều là bạn và đồng nghiệp của ông Ngọc ở trang luyện thi trắc nghiệm Hocmai.vn. Chẳng hạn, lúc 23h45’ cùng ngày 11/07, ông Nguyễn Thanh Tùng viết trên Facebook cá nhân rằng ở khối thi gồm 3 môn Toán – Lý – Anh, cả nước có 76 thí sinh đạt trên 27 điểm, thì Hà Giang chiếm đến 37 thí sinh, tức hơn một nửa. Sau đó, các học sinh luyện thi trên Hocmai.vn đăng lại bài của các ông Ngọc, Hà, Tùng, khiến vấn đề này lan rộng trong giới học sinh và phụ huynh, trước khi thu hút sự chú ý của báo giới.

Phản ứng trước các bức xúc của dư luận, từ ngày 12/07, Bộ Giáo dục – Đào tạo và một số đơn vị của Bộ Công an đã kiểm tra Hội đồng Coi thi Tốt nghiệp tỉnh Hà Giang. Theo kết quả kiểm tra được công bố vào ngày 17/07, thì ông Vũ Trọng Lương, phó trưởng Phòng Khảo thí và Quản lý Chất lượng của Sở Giáo dục tỉnh, đã trực tiếp can thiệp, sửa điểm 114 bài thi trắc nghiệm. Hầu hết thí sinh được sửa điểm là con em của các cán bộ tỉnh, huyện hoặc chủ doanh nghiệp lớn, trong số đó có con gái và hai cháu gái của Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang. Ngày 20/07, công an tỉnh Hà Giang đã bắt tạm giam và khởi tố ông Vũ Trọng Lương, với cáo buộc “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Ngày 21/07, Bộ Giáo dục & Đào tạo Việt Nam đã chỉ thị rà soát điểm thi tốt nghiệp THPT cả nước. Ngày 23/07, Bộ thông báo rằng tỉnh Sơn La cũng có hiện tượng gian lận, nâng điểm thi, với thủ đoạn tinh vi hơn ở Hà Giang.

Ban đầu, các tổ chức và cá nhân chống đối chưa viết nhiều bài lớn về vụ này, do họ đang tập trung khai thác vụ Đặng Văn Hiến (ngày 12/07) và vụ báo Tuổi Trẻ (ngày 16/07). Từ ngày 17/07, khi kết quả kiểm tra cho thấy nhiều học sinh được nâng điểm là con em quan chức Hà Giang, họ bắt đầu viết bài để khai thác vụ việc theo ba hướng.

Một, là tuyên truyền rằng nền giáo dục của Việt Nam có chất lượng quá thấp, không đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh, từ đó mới dẫn đến những tiêu cực trong thi cử và sự suy đồi đạo đức. Những người tuyên truyền theo hướng này cũng đưa ra một số đề xuất để cải cách nền giáo dục Việt Nam.

Hai, là hướng sự chú ý của dư luận vào việc đa số các thí sinh được sửa điểm đang thi vào ngành công an, để khiến quần chúng có ác cảm với ngành này.

Ba, là tuyên truyền rằng các gia đình quan chức, cán bộ đang “tước đoạt” mọi cơ hội thăng tiến trong xã hội Việt Nam. Những người tuyên truyền theo hướng này đánh vào cảm giác bất công, ghen tị, cảm giác bị tước đoạt của người bình dân, để khiến họ có ác cảm với chế độ chính trị.

Cụ thể, trong hướng tuyên truyền thứ nhất, ngày 17/07, cựu giáo viên Phạm Toàn trả lời phỏng vấn đài VOA rằng vụ Hà Giang không chỉ là một vụ tiêu cực đơn lẻ, mà xuất phát từ “lỗi hệ thống” của toàn bộ nền giáo dục Việt Nam [1]. Phạm Toàn cho rằng nền giáo dục của Việt Nam có chất lượng quá thấp, không đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh, nên mới thôi thúc học sinh gian lận trong thi cử, từ đó làm xã hội suy đồi về mặt đạo đức. Ông Toàn là thành viên Diễn đàn Xã hội Dân sự và trưởng nhóm Cánh Buồm, một nhóm biên soạn chương trình học thay thế cho cấp Tiểu học và Trung học ở Việt Nam.

Ngày 19/07, tiến sĩ Nguyễn Ngọc Chu (cựu cán bộ Viện Toán học, Tổng Thư ký Hiệp hội Golf Việt Nam) viết trên Facebook cá nhân rằng việc tổ chức thi THPT toàn quốc là không hợp lý [3]. Cụ thể, Chu viết rằng do học sinh Hà Giang nghèo hơn học sinh Hà Nội, sẽ không công bằng nếu bắt học sinh hai vùng làm cùng một đề thi. Sự thiếu công bằng này, và việc công bố điểm thi của các địa phương, sẽ gây áp lực khiến học sinh phải gian lận. Ngoài ra, Chu cũng viết rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT của nửa thế kỷ trước đã lỗi thời, không thể áp dụng cho thời đại công nghệ thông tin, khi mà kiến thức có thể tìm thấy ở khắp nơi. Vì vậy, Chu đề xuất bỏ kỳ thi THPT và thi Đại học, đồng thời cho phép các trường THPT tự cấp bằng tốt nghiệp, cho phép các trường Đại học tự tuyển sinh.

Trong hướng tuyên truyền thứ hai, khi đài RFA phỏng vấn các ông Nguyễn Tấn Hậu, Võ Văn Tạo và Nguyễn Minh Thuyết vào ngày 19/07, ba ông đồng loạt nói rằng đa số các thí sinh sửa điểm để được vào trường công an và quân đội, nhằm được hưởng chế độ đãi ngộ tốt trong các ngành này [2].

Trong hướng tuyên truyền thứ ba, từ ngày 19 đến 25/07, Bạch Hoàn liên tục viết 4 post Facebook để tuyên truyền rằng nền giáo dục Việt Nam đã quá “thối nát”, trở thành công cụ để giới quan chức “tước đoạt” tương lai của dân chúng, khiến những người dân như Bạch Hoàn “cạn kiệt mọi ước mong và hi vọng” [7]. Ngày 20/07, tiến sĩ Mạc Văn Trang viết trên Facebook cá nhân rằng Đảng đang “ăn cướp”, “đè đầu cưỡi cổ dân”, mà còn “cấm dân không được chửi” [4]. Ngày 22/07, tiến sĩ Phạm Quý Thọ viết trên BBC tiếng Việt rằng vụ gian lận thi cử ở Hà Giang đang tạo ra một “cơn lũ lòng dân” “bắt nguồn từ những bất công”, và sự kiện này cho thấy “đã đến lúc phải đặt công khai vấn đề cải cách thể chế chính trị, chứ không phải là cải cách giáo dục” [5]. Ngày 23/07, Nguyễn Anh Tuấn viết trên Facebook cá nhân rằng vụ gian lận thi cử ở Hà Giang đang “phá hủy lòng tin của xã hội đối với thể chế hiện hành, vì nó “khiến dân chúng “uất ức không tìm ra lối thoát tiến thân xã hội”, nên sẽ “tự gieo vào lòng mình một mầm phản kháng” [6]. Bạch Hoàn là cựu phóng viên báo Tuổi Trẻ và VTV24; Mạc Văn Trang là cựu cán bộ Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, thành viên nhóm Lão Mà Chưa An; còn Phạm Quý Thọ là cựu Chủ nhiệm Khoa Chính sách Công, Học viện Chính sách và Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Như vậy, ba hướng tuyên truyền vừa nêu chủ yếu được thực hiện bởi giới khoa bảng, cựu cán bộ và cựu phóng viên. Trong đó, giới khoa bảng và cựu cán bộ có vai trò nổi bật nhất.

Khi trả lời phỏng vấn báo Tiền Phong và Vietnamnet vào ngày 24/07, ông Vũ Khắc Ngọc, người đầu tiên đưa vụ gian lận thi cử lên truyền thông, cho biết ông vừa nhận được một số tin nhắn đe dọa từ các nguồn nặc danh. Nhân cơ hội đó, một số trang chống Cộng đã dùng hình ảnh của ông Ngọc và tin từ báo chính thống để tuyên truyền chống chế độ. Đáp lại, ông Ngọc đã đề nghị các trang này gỡ bài, và không lợi dụng hình ảnh của ông để tuyên truyền, vì ông không bất mãn với hệ thống chính trị hiện tại của Việt Nam như họ ám chỉ [8].

Sau khi nhìn toàn cảnh vấn đề, mình xin đưa ra hai ý kiến.

Thứ nhất, không thể nói rằng chế độ chính trị đang cho phép giới quan chức, cán bộ tước đoạt mọi cơ hội thăng tiến của giới bình dân. Trong thực tế, người đầu tiên phát hiện vụ gian lận thi cử ở Hà Giang là thầy Vũ Khắc Ngọc, một viên chức của chế độ. Nhà nước đã kiểm tra việc chấm thi ở Hà Giang chỉ một ngày sau khi thầy Ngọc phát giác vụ việc, tìm ra hung thủ sau đó 6 ngày, và kiểm tra việc chấm thi trên cả nước sau đó 10 ngày. Trong suốt quá trình trên, báo chí chính thống đã liên tục đưa tin về vụ việc, và tuyên dương những người có công tố giác. Qua các biểu hiện vừa kể, có thể thấy chế độ đủ sức xử lý, và đang sẵn sàng xử lý những vụ tham nhũng như vụ tiêu cực thi cử ở Hà Giang. Báo chí lề trái nên đánh giá những nỗ lực chống tham nhũng đó một cách công bằng, thay vì chỉ đăng một nửa sự thật có lợi cho họ.

Thứ hai, chúng ta nên thừa nhận rằng nền giáo dục Việt Nam hiện nay có chất lượng quá thấp, không đáp ứng được nhu cầu học tập của người Việt Nam. Cũng nên thừa nhận rằng trong những năm gần đây, Bộ Giáo dục càng cải cách giáo dục càng hỏng. Vì vậy, nếu tiếp tục dựa dẫm vào Bộ Giáo dục, chúng ta sẽ chỉ đi đến chỗ thất vọng, rồi sa lầy trong việc trách móc, đổ lỗi cho nhau. Thay vì chờ đợi đợt cải cách giáo dục tiếp theo, có lẽ người Việt Nam nên tự cải thiện điều kiện học tập của mình, bằng cách tận dụng Internet.

Như tiến sĩ Nguyễn Ngọc Chu đã đề cập, công nghệ thông tin hiện đại cho phép bạn tiếp cận một lượng lớn tri thức của loài người, và học tập ở mọi lúc, mọi nơi với chi phí thấp. Nếu biết cách tự học, bạn có thể trở thành sinh viên của nhiều trường đại học trực tuyến trong và ngoài nước, với bằng cấp có giá trị tương đương đại học chính quy. Nếu muốn, các nhà tuyển dụng ở Việt Nam có thể tự tạo hệ thống thi tuyển hoặc xét tuyển của mình, hoặc chấp nhận các bộ chứng chỉ quốc tế, thay vì tiếp tục lệ thuộc vào bằng đại học của Việt Nam. Khi học sinh, sinh viên và nhà tuyển dụng Việt Nam không lệ thuộc vào Bộ Giáo dục, họ sẽ tạo ra sức ép cạnh tranh, khiến Bộ phải chủ động cải thiện dịch vụ giáo dục.

FB Nguyễn Thu Huyền

CHÚ THÍCH:

[1] “Nhà giáo: Gian lận thi cử Hà Giang là bi kịch từ lỗi hệ thống” – VOA tiếng Việt, 17/07/2018
https://www.voatiengviet.com/a/nha-giao-gian-l…/4486246.html

[2] “Vụ sửa điểm thi: Cây kim trong bọc đã lòi ra!” – RFA tiếng Việt, 19/07/2018
https://www.rfa.org/…/why-high-school-exam-point-fixing-bre…

[3] “BỘ TRƯỞNG PHÙNG XUÂN NHẠ HÃY DŨNG CẢM MỘT LẦN” – Nguyễn Ngọc Chu (FB cá nhân), 19/07/2018, 09:01
https://www.facebook.com/chu.nguyenngoc/posts/1377872259012867

[4] “HỌ NHÌN NHAU THẾ NÀO?” – Mạc Văn Trang (FB cá nhân), 20/07/2018, 07:30
https://www.facebook.com/macvan.trang/posts/1003711206464159

[5] “Gian lận thi cử và ‘cơn lũ’ lòng dân” – Phạm Quý Thọ (BBC tiếng Việt), 22/07/2018
https://www.bbc.com/vietnamese/forum-44916179

[6] “HẬU QUẢ CHÍNH TRỊ CỦA GIAN LẬN THI CỬ HÀ GIANG ” – Nguyễn Anh Tuấn (FB cá nhân), 23/07/2018, 09:05
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=2250955058252708&set=a.527066403974924.138594.100000147078725&type=3

[7] “Tham nhũng tương lai” – Bạch Hoàn (FB cá nhân), 25/07/2018, 20:04
https://www.facebook.com/bachhoanvtv24/posts/2170456936534883

[8] Vũ Khắc Ngọc đề nghị các nhóm chống Cộng không dùng hình ảnh của ông để tuyên truyền chính trị
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=2106114236294871&set=pb.100006889458530.-2207520000.1533109465.&type=3&theater

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

Categories: Tin tức dân chủ

About Author