Tóm tắt và nhận định về cuộc tranh cãi quanh cuốn sách “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử”

1. Tóm tắt:

Năm 2014, công ty First News bắt đầu biên soạn cuốn sách “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử”, thuật lại việc hải quân Trung Quốc đánh chiếm đảo Gạc Ma, thuộc quần đảo Trường Sa, Việt Nam, vào ngày 14/03/1988. Ông Nguyễn Văn Phước, giám đốc công ty First News, đã chủ động tiếp xúc với 68 tướng lĩnh, nhà báo, nhà nghiên cứu lịch sử, cựu chiến binh Gạc Ma để đề nghị họ tham gia biên soạn cuốn sách. Theo lời ông Phước, thì phóng viên Lê Thanh Phong đã tích cực giúp ông tìm tư liệu, còn phóng viên Trương Huy San đã tích cực quyên tiền giúp đỡ các cựu binh Gạc Ma. Ngoài ra, từ ngày 04/06/2015, Thiếu tướng Lê Mã Lương, chùa Vĩnh Nghiêm và Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tích cực giúp ông Phước bán đấu giá bức tranh “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử”, để giúp đỡ gia đình các cựu binh, liệt sĩ Gạc Ma, và tuyên truyền về sự kiện Gạc Ma cho công chúng [4].

Sau 4 năm thực hiện và xin cấp phép, cuốn sách này đã được chính thức xuất bản vào cuối tháng 06/2018. Sách do Anh hùng Lực lượng Vũ trang, Thiếu tướng Lê Mã Lương chủ biên; và do Thiếu tướng Lê Kế Lâm, sử gia Dương Trung Quốc, Nguyên Vụ trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Đào Văn Lừng tham gia cố vấn.

Trước và sau thời điểm xuất bản cuốn sách, công ty First News và các tổ chức, cá nhân liên quan đã phát động một chiến dịch truyền thông rầm rộ để quảng bá cuốn sách này, và tuyên truyền về vấn đề Gạc Ma. Chẳng hạn, ngày 07/07/2018, Nguyễn Văn Phước viết trên Facebook cá nhân rằng cuốn sách này không chỉ xoay quanh vụ Gạc Ma, mà còn “là những nỗ lực cảnh báo cao nhất về mối nguy hiểm từ Trung Quốc” do dự luật Đặc khu Kinh tế gây ra [1]. Trong cùng post, ông Phước công bố 7 người vừa đặt mua hàng nghìn cuốn “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử” để tặng Quốc hội và Quân đội Nhân dân Việt Nam, đồng thời kêu gọi cộng đồng mạng tiếp tục làm việc đó. Ngoài ra, ông Phước tuyên bố sẽ dùng một phần doanh thu từ cuốn sách để giúp đỡ gia đình các cựu binh, liệt sỹ Gạc Ma; đồng thời cùng ông Thong Nguyen, thương binh Gạc Ma, phát động một chiến dịch quyên góp với mục đích tương tự. Theo kế hoạch, thì ngày 25/07/2018, công ty First News và Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cũng phối hợp tổ chức một buổi lễ cầu siêu cho các liệt sỹ Gạc Ma, làm tại chùa Vĩnh Nghiêm.

Trong suốt quá trình này, các ông Trương Huy San, Dương Trung Quốc và MC Phan Anh tích cực dùng mạng xã hội Facebook để quảng bá cuốn sách.

Nhờ các hoạt động quảng bá vừa nêu, First News đã bán hết 10.000 cuốn “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử” của đợt in đầu tiên chỉ trong một tuần, và tiếp tục phát hành đợt in thứ 2, gồm 20.000 cuốn, vào ngày 10/07.

Tuy nhiên, trong tuần thứ 2 của tháng 7, Thiếu tướng Hoàng Kiền và nhiều quân nhân khác đã dùng mạng xã hội Facebook để khơi dậy một luồng dư luận phản đối cuốn sách. Những vị này cho rằng trong trận Gạc Ma, quân đội Việt Nam chỉ nhận lệnh “không được nổ súng trước quân Trung Quốc”, chứ không nhận lệnh “không được nổ súng” như sách ghi. Dựa vào chi tiết đó, cùng việc Thiếu tướng Lê Mã Lương có quan hệ với một số thành viên của nhóm “No-U” và “Diễn đàn Xã hội Dân sự”, luồng dư luận vừa nêu đã quy nhóm biên soạn và quảng bá sách là các thành phần “phản động”, “trở cờ”, có âm mưu “tự diễn biến hòa bình”. Những người phản đối cũng chỉ ra 7 sai sót khác trong nội dung sách, như việc cựu binh Mai Xuân Hải còn sống chứ không “qua đời, để lại bốn đứa con thơ côi cút trong gia cảnh nghèo khó” như sách viết.

Đáp lại dư luận, ngày 13/07, công ty First News đã thừa nhận 8 lỗi sai, và phát hành các tờ đính chính cho cuốn sách này. Ngày 16/07, NXB Văn học đã thông báo tạm dừng xuất bản để đính chính, sửa chữa cuốn sách.

Trong suốt tuần trước, các tổ chức và cá nhân chống đối hầu như không viết bài về cuốn “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử”. Tuy nhiên, một ngày trước khi cuốn sách bị tạm dừng xuất bản, các cá nhân liên quan đến Diễn đàn Xã hội Dân sự bắt đầu khai thác vụ việc. Cụ thể, ngày 15/07, tiến sĩ Tô Văn Trường gửi cho trang Bauxite Việt Nam bức thư mà tướng Lê Mã Lương viết để trách tướng Hoàng Kiền, và một bài viết của ông Trường về cuộc tranh cãi [2][5]. Trong hai bài này, hai ông Lương và Trường viết rằng tướng Hoàng Kiền nên góp ý một cách đàng hoàng, để giúp nhóm soạn thảo sửa chữa nội dung sách, thay vì dùng Facebook để đả kích ông Lương “một cách vô văn hóa” như ông Kiền đã làm. Lúc 19h cùng ngày 15/07, ông Trần Đức Anh Sơn (trưởng khoa Việt Nam học của Đại học Phan Chu Trinh, viện phó Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế – Xã hội Đà Nẵng) đã viết một bài dài về vụ việc và đăng trên Facebook. Trong bài, Sơn viết ông “tin” rằng đã có lệnh “không được nổ súng” trong trận Gạc Ma, và rằng cuốn “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử” đã “công bố những điều mà những kẻ có quyền lực không muốn cho người khác công bố” [3]. Khi đăng bài của Tô Văn Trường và Trần Đức Anh Sơn, trang Bauxite Việt Nam chêm vào các bình luận của Nguyễn Huệ Chi và Lê Trọng Văn, có đại ý tương tự.

2. Nhận định:

_ Ngày 07/07/2018, ông Nguyễn Văn Phước đã viết trên Facebook rằng cuốn “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử” không chỉ truyền tải thông tin về sự kiện Gạc Ma, mà còn có tác dụng vận động dự luật phản đối Đặc khu Kinh tế. Qua chi tiết này, và qua văn phong giàu tính biểu cảm của cuốn sách, có thể thấy cuốn sách không phải là một sử liệu hoàn toàn khoa học, khách quan, mà là một công cụ tuyên truyền để tác động đến chính sách đối ngoại của Việt Nam hiện tại.

_ Khi công ty First News và các cá nhân liên quan soạn cuốn sách này cho mục đích tuyên truyền chính trị, họ đã làm giảm giá trị tư liệu của cuốn sách.

_ Một số lỗi sai của sách, như chi tiết liên quan đến cái chết của ông Mai Xuân Hải, là không thể bác bỏ.

_ Khi các cá nhân liên quan đến Diễn đàn Xã hội Dân sự “tin” rằng đã có lệnh “không được nổ súng” trong trận Gạc Ma, niềm tin của họ mâu thuẫn với các phát ngôn của ông Lê Mã Lương và công ty First News. Khi họ khai thác vụ việc theo hướng này, để có cớ công kích Nhà nước Việt Nam, họ đang gây thêm khó khăn cho quá trình xuất bản sách, và gây thiệt hại cho các cựu binh Gạc Ma và độc giả.

_ Dù cuốn “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử” có hạn chế nào, ông Hoàng Kiền và những người ủng hộ cũng không nên dùng ngôn ngữ bất nhã để công kích nhóm biên soạn, hoặc kết án họ khi chưa có phán quyết của tòa án.

(Vì mình không theo dõi vụ này từ đầu, những thông tin trình bày ở trên có thể không đầy đủ. Nếu có thông tin bổ sung, mong các bạn viết vào phần comment để mình được biết ^^ !)

FB Nguyễn Thu Huyền

 

CHÚ THÍCH:

[1] “KHÔNG CHỈ LÀ GẠC MA” – Nguyễn Văn Phước (FB cá nhân), 07/07/2018, 16:28
https://www.facebook.com/nguyenvanphuocfirstnews/posts/1764077820372328

[2] “TÔI CHỜ MỘT LỜI XIN LỖI CHÍNH THỨC!” – Lê Mã Lương (Bauxite Việt Nam), 15/07/2018
http://www.boxitvn.net/bai/55659

[3] “MỘT STATUS BUỒN, RẤT BUỒN” – Trần Đức Anh Sơn (FB cá nhân), 15/07/2018, 19:01
https://www.facebook.com/anhson.tranduc/posts/10210440127194071

[4] “SỰ THẬT PHÍA SAU HÀNH TRÌNH ‘GẠC MA – VÒNG TRÒN BẤT TỬ’” – Nguyễn Văn Phước (FB cá nhân), 15/07/2018, 23:47
https://www.facebook.com/nguyenvanphuocfirstnews/posts/1776650939115016

[5] “Cần sự trượng nghĩa từ hai vị tướng Lê Mã Lương và Hoàng Kiền” – Tô Văn Trường (Bauxite Việt Nam), 17/07/2018
http://www.boxitvn.net/bai/55711

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author