“Nhóm Hiến pháp” có vô tội không?

“Nhóm Hiến pháp” có vô tội không?

Overview

 

Ngày 14/07/2018, một số cá nhân chống đối ở nước ngoài như Tân Thái và Benny Trương đã phát lời kêu gọi biểu tình, bạo động vào ngày Quốc khánh 02/09, để lật đổ chế độ chính trị của Việt Nam. Sau đó, nhiều tổ chức, cá nhân chống đối khác đã kêu gọi thực hiện các hành vi khủng bố, bạo động – như đốt các đồn công an, phá hủy các cột đèn giao thông, “cắt cổ” các quan chức, cán bộ… – khi tham gia cuộc biểu tình dự tính. Vì vậy, từ ngày 02 đến 04/09/2018, cơ quan công an đã bắt tạm giam, tạm giữ nhiều đối tượng quá khích đang có ý định tham gia cuộc bạo động này. Nhiều đối tượng bị bắt khi đang mặc quân phục của chế độ Việt Nam Cộng hòa cũ, mang theo các vũ khí thô sơ như ná thun, bi sắt, quả nổ… Trong những nghi phạm hiện còn đang bị tạm giam, tạm giữ, có 8 thành viên của tổ chức chống đối mang tên “nhóm Hiến Pháp” – là Ngô Văn Dũng, Đoàn Thị Hồng, Đỗ Thế Hóa, Trần Hoàng Lan, Hùng Hưng, Hồ Văn Cương, Trần Phương, Huỳnh Trương Ca. Những người này bị bắt do kêu gọi biểu tình vào ngày 04/09, và đang trên đường di chuyển đến địa điểm biểu tình của họ.

Trong tuần qua, các tổ chức, cá nhân chống đối đã tăng cường đưa tin về việc bắt giữ số đối tượng này. Việc đưa tin được thực hiện bởi 2 nhóm người làm việc độc lập với nhau.

Thứ nhất, là “nhóm Hiến Pháp” và các tổ chức, cá nhân liên lạc với họ. Ngay trong ngày 02 và 04/09, bà Nguyễn Uyên Thùy, một sáng lập viên của “nhóm Hiến Pháp”, đã dùng Facebook cá nhân để tường thuật việc Hùng Hưng và Huỳnh Phương Ca bị bắt [48][49][50][52]. Tuy nhiên, Thùy cũng đăng một status có đoạn: “Tui lạy các thánh: các thánh đi biểu tình là vì yêu nước chứ không phải yêu tui, đừng kêu tui cứu!” [51].

Ngày 11/09, tổ chức Defend the Defenders của Vũ Quốc Ngữ bắt đầu vào cuộc, khi đưa tin ngắn rằng một số thành viên của “nhóm Hiến Pháp” –  như Ngô Văn Dũng, Đỗ Thế Hóa và Đoàn Thị Hồng – đã bị công an bắt giữ mà không thông báo với gia đình [53]. Sau đó, Defend the Defenders đã liên lạc với một số sáng lập viên của “nhóm Hiến Pháp”, bao gồm Nguyễn Uyên Thùy, để lấy thêm thông tin. Ngày 27/09, Vũ Quốc Ngữ đăng một bản tin hoàn chỉnh, cho biết có 9 thành viên “nhóm Hiến Pháp” bị bắt trong vụ việc [54]. Tuy nhiên, sau khi một độc giả cho biết Phạm Thảo đã được thả, Vũ Quốc Ngữ đính chính lại, khiến số người “mất tích” giảm xuống còn 8.

Để bênh vực các nghi phạm, Ngữ viết rằng “nhóm Hiến Pháp” chỉ “cổ súy nhà nước pháp trị”, “đòi chính quyền phải tôn trọng các quyền con người, quyền dân sự có trong Hiến pháp 2013”. Để lên án Việt Nam vi phạm nhân quyền và kêu gọi quốc tế can thiệp, Ngữ viết rằng chính phủ Việt Nam đã bắt giữ “nhóm Hiến Pháp” mà không thông báo cho gia đình của họ. Ngữ cũng tránh nhắc đến một thực tế, rằng lời kêu gọi “tổng biểu tình” vào ngày 02 và 04/09 là một lời kêu gọi bạo động để lật đổ chính độ. Tuy nhiên, bài viết của Vũ Quốc Ngữ cũng cung cấp một số thông tin “nhạy cảm”, giúp độc giả hình dung bản chất của vụ việc, như:

“Các thành viên của nhóm Hiến Pháp là những người đi đầu trong cuộc biểu tình ở Saigon vào tháng 06/2018. Họ có dự định tổ chức biểu tình vào ngày 04/09…”

“Nhóm này chủ trương bất bạo động, nhưng có quyền tự vệ. Theo một nguồn tin thì công an khi bắt Đỗ Thế Hoá có tìm thấy 10 cây dèn pin phóng điện, một loại dùng để tự vệ.”

“9 người còn lại của nhóm đang phải ẩn náu để tránh bị bắt giữ.”

Ngày 28/09, BBC tiếng Việt đưa tin về vụ việc [55]. Họ đăng đoạn phỏng vấn luật sư Phùng Thanh Sơn, trong đó ông Sơn nói rằng trong vụ việc này, Nhà nước đang có dấu hiệu vi phạm Bộ luật Tố tụng Hình sự. Cụ thể, Điều 116 của bộ luật khẳng định rằng “trong vòng 24 giờ kể từ khi tiếp nhận người bị bắt, giữ, cơ quan điều tra cần thông báo cho gia đình, chính quyền nơi người đó cư trú, làm việc, sinh sống”.

Do dùng thông tin từ bài viết của Defend the Defenders, BBC vẫn viết rằng có 9 thành viên “nhóm Hiến Pháp” bị bắt. Tuy nhiên, BBC không đề cập đến việc nhóm này dự định tổ chức biểu tình vào ngày 04/09, việc họ tàng trữ vũ khí, và việc họ đã đào tẩu. BBC cũng đăng lời của vợ ông Ngô Văn Dũng, rằng “ông Dũng lên Sài Gòn để tham gia biểu tình phản đối sử dụng chữ tiếng Việt của Giáo sư Bùi Hiền”, trong khi lời này sai sự thật.

Nhóm người đưa tin thứ hai được đại diện bởi Hoàng Lan Champak. Từ khi đi biểu tình lần đầu vào ngày 10/06/2018, Hoàng Lan đã phụ trách đưa tin về những người biểu tình bị bắt tạm giữ, và liên lạc để kết nối họ [56][57]. Ngày 03/09, Hoàng Lan tiếp tục thực hiện vai trò này, khi đưa tin về 6 người biểu tình bị bắt ở Quận 1 TP.HCM [58]. Ngày 20/09, Hoàng Lan đăng danh sách 8 người biểu tình đang bị bắt “mất tích”, gồm 5 thành viên “nhóm Hiến Pháp” và các cá nhân Nguyễn Chức, Phạm Minh Trí, Hoàng Thu Vang [59]. Hoàng Lan cũng kêu gọi cộng đồng cung cấp thông tin về những người biểu tình bị bắt khác, và cách liên lạc với người thân của họ. Ngày 26/09, khi comment dưới một post của Dương Đại Triều Lâm, Phan Vân Bách đăng danh sách người bị bắt của Hoàng Lan, khiến danh sách này được nhiều người đăng lại [60].

Sau khi xem xét vấn đề, chúng tôi xin đưa ra 2 ý kiến.

Thứ nhất, khi “nhóm Hiến Pháp” tàng trữ 10 đèn pin phóng điện, họ đã vi phạm Điều 5 Pháp lệnh 16/2011/UBTVQH về quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Như vậy, họ rất thiểu hiểu biết về pháp luật, và không có tư cách tuyên truyền về “tinh thần thượng tôn luật pháp”. Mặt khác, dù không dám thừa nhận, Vũ Quốc Ngữ và BBC tiếng Việt thừa biết rằng lời kêu gọi biểu tình vào ngày 02/09/2018 là một lời kêu gọi bạo động để lật đổ chính quyền. Vì vậy, khi “nhóm Hiến Pháp”vừa tham gia tổ chức cuộc biểu tình này, vừa tàng trữ một lượng lớn dụng cụ sát thương, cơ quan điều tra có lý do để nghi ngờ rằng họ là các đối tượng bạo động.

Thứ hai, báo chí có quyền nhắc nhở các cơ quan chức năng tuân thủ quy trình tố tụng hình sự. Tuy nhiên, họ không có quyền đưa tin một cách thiếu sót, thiên lệch, sai sự thật để bao che cho các nhóm kêu gọi bạo động bất hợp pháp.

Chú thích:

* Các hoạt động đưa tin của những tổ chức, cá nhân liên quan đến “nhóm Hiến Pháp”:

[48] “Em Hùng Hưng vừa bị bắt cách đây 20 phút. Một nốt trầm, một màng đêm đã thật sự bao trùm lên nền hiến pháp của Việt nam…” – Nguyễn Uyên Thùy (FB cá nhân), 02/09/2018, 19:30
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=326553041425624&set=a.169557540458509&type=3

[49] “Sau buổi làm việc , chị Hồ thị thanh Vân đã về nhà . Hiện ngoại hình và sức khỏe ok. Cảm ơn sự quan tâm của cộng đồng…” – Nguyễn Uyên Thùy (FB cá nhân), 03/09/2018, 13:09
https://www.facebook.com/uyenthuy.nguyen.393/posts/326899321390996

[50] “Anh Huỳnh trương Ca , tức Thằng nhà Quê đã bị bắt trên đường từ tiền Giang lên SG. Một nốt lặng nữa cho nhân quyền.” – Nguyễn Uyên Thùy (FB cá nhân), 04/09/2018, 09:44
https://www.facebook.com/uyenthuy.nguyen.393/posts/327304714683790

[51] “Tui lạy các thánh: Các thánh đi biểu tình là vì yêu nước chứ không phải yêu tui. Đừng kêu tui cứu!” – Nguyễn Uyên Thùy (FB cá nhân), 05/09/2018, 19:08
https://www.facebook.com/uyenthuy.nguyen.393/posts/327927431288185

[52] “Anh Huỳnh Trương Ca đang bị giam giữ ở Đồng tháp . Hiện chưa cho gặp bất kỳ người nào!” – Nguyễn Uyên Thùy (FB cá nhân), 06/09/2018, 12:59
https://www.facebook.com/uyenthuy.nguyen.393/posts/328271334587128

[53] “Nhiều thành viên của nhóm Hiến Pháp vẫn bị mất tích” – Defend The Defenders, 11/09/2018

Tuần tin Người Bảo vệ Nhân quyền, tuần thứ 37 từ ngày 10 đến 16/9/2018: Người Phát ngôn của HAEDC bị kết án 12 năm tù

[54] “…Chính quyền Việt Nam đã bắt giữ 9 thành viên của nhóm Hiến Pháp trong tuần đầu tiên của tháng 9, và giam giữ họ mà không thông báo cho gia đình của về việc bắt giữ và giam cầm, trừ trường hợp của Huỳnh Trương Ca…” – Vũ Quốc Ngữ (FB cá nhân), 27/09/2018, 06:54
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=293782051220926&id=100017674008276

[55] “VN bị tố bí mật bắt giam 9 người bất đồng chính kiến” – BBC tiếng Việt, 28/09/2018
https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-45662140

* Các hoạt động đưa tin của Hoàng Lan Champak

[56] “Ai sang Long Biên đòi 11 người bị đánh liên lạc Hoàng Lan (Champak) nhé” – Nguyễn Lân Thắng (FB cá nhân), 10/06/2018, 14:49
https://www.facebook.com/nkmh2011/posts/10156361610163808

[57] “…Hình ảnh dưới đây là buổi nàng đi tuần hành bị hốt về đồn 06 Quang Trung Hà Đông Hà Nội. Nếu không bị hốt chắc chẳng quen ai, bị an ninh thường phục hốt vào lại quen cả tá cô chú và anh chị em!” – Hoàng Lan Champak (FB cá nhân), 10/07/2018, 09:14
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=247848536002304&id=100023314788296

[58] “06 ACE nữa còn bị tạm giữ người trái phép tại CA Quận 1 chưa xác định danh tính 03h chiều 03/09/2018 thả !” – Hoàng Lan Champak (FB cá nhân), 03/09/2018, 17:33
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=298894034231087&id=100023314788296

[59] “…Dưới đây là những danh sách các cô chú anh chị em bị bắt giữ trái phép trong kỳ lễ 02/09/2018…” – Hoàng Lan Champak (FB cá nhân), 20/09/2018, 10:55
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=306905286763295&id=100023314788296

[60] “…Đã có hơn 10 người có xu hướng sử dụng phương pháp mạnh tay để đáp trả lực lượng đàn áp người biểu tình bị bắt giữ, hiện đang giam ở Cơ quan An ninh Điều tra (số 04 Phan Đăng Lưu, quận Bình Thạnh)…” – Dương Đại Triều Lâm (FB cá nhân), 26/09/2018, 22:30
https://www.facebook.com/duongdaitrieulam/posts/2329828727303276

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author