Nhân dịp báo Tuổi Trẻ Online bị đình bản 3 tháng, Hoàng Hải Vân đòi “hợp pháp hóa báo chí tư nhân”

 

Sau 2 tuần kể từ ngày Tuổi Trẻ Online bị tạm đình bản, hướng tuyên truyền này vẫn tiếp diễn trong tuần qua, dù không có nhiều bài. Cũng như hai tuần trước, Việt Nam Thời báo tuyên truyền chung chung rằng vụ đình bản cho thấy Việt Nam không có tự do ngôn luận, trong khi giới cựu phóng viên đưa ra yêu sách cụ thể rằng Việt Nam nên công nhận báo chí tư nhân, hoặc áp dụng hệ thống quản lý báo chí của Mỹ.

Chẳng hạn, ngày 02/08, ông Hoàng Hải Vân (cựu Tổng Thư ký tòa soạn báo Thanh Niên) viết trên Facebook cá nhân rằng Nhà nước nên hợp pháp hóa báo chí tư nhân, vì ba lý do [1]. Thứ nhất, trong thực tế, báo chí tư nhân đã tồn tại ở Việt Nam từ lâu, dưới dạng các trang tin điện tử mà một số doanh nghiệp tư nhân “thuê” các tờ báo chính thống đứng tên, còn mình thì tự quản lý. Thứ hai, việc hợp pháp hóa báo chí tư nhân không đi ngược lại đường lối xã hội chủ nghĩa, vì sau năm 1975, hai báo tư nhân là tờ Tin Sáng và tờ Đứng Dậy vẫn hoạt động ở TP.HCM một cách hợp pháp. Thứ ba, nếu Nhà nước “dẹp” một số trang tin điện tử tư nhân do các hội chính thống đứng tên trong thời gian sắp tới, Nhà nước sẽ chỉ loại bỏ được những trang nhỏ, không có đủ tiềm lực tài chính, và việc này sẽ tạo thế độc quyền cho các trang tin lớn, bị các “đại gia” chi phối để thao túng truyền thông.

Sau khi xem xét vấn đề, mình thấy ba lý do mà ông Hoàng Hải Vân đưa ra chưa đủ độ thuyết phục. Trong toàn bộ bài viết của mình, ông Vân chỉ chứng minh được rằng mầm mống của báo chí tư nhân đang hiện diện ở Việt Nam, chứ chưa chứng minh được rằng Việt Nam cần sửa Luật Báo chí để thích nghi với thực tế đó. Chẳng hạn, nếu các tờ báo tư nhân đang lách luật để hoạt động một cách hợp pháp mà không gây hại cho xã hội, thì cứ để họ hoạt động như vậy tiếp cũng không sao. Và dù Việt Nam có hay không công nhận báo chí tư nhân, thì những trang thông tin không thể tự nuôi sống mình cũng đáng bị “dẹp bỏ” bởi cơ chế thị trường hoặc cơ quan quản lý.

Thêm nữa, Việt Nam càng tư hữu hóa ngành báo chí một cách vội vàng, cẩu thả, thì báo chí càng dễ bị thao túng bởi các “đại gia” và các thế lực nước ngoài. Đây là điều mà nhiều nước tư bản đã trải nghiệm. Chẳng hạn, vào thập niên 1920, 6 tập đoàn truyền thông lớn nhất của nước Mỹ kiểm soát tới 1/4 lượng báo chí của nước này. Dù tình hình đã được cải thiện sau Thế chiến II, hiện tập đoàn Gannet vẫn sở hữu hơn 100 nhật báo, hơn 1000 tuần báo, và hơn 20 kênh truyền hình Mỹ. Những con số vừa nêu tương ứng với khoảng 1/10 số nhật báo và 1/8 số tuần báo của Mỹ. Qua ví dụ này, có thể thấy trước khi công nhận báo chí tư nhân ở Việt Nam, Nhà nước cần chuẩn bị một phương án chu toàn, để nền báo chí Việt Nam không bị tư bản trong và ngoài nước thao túng.

Nếu giới cựu phóng viên muốn báo chí tư nhân được công nhận, họ nên tập trung nghiên cứu, để giúp xã hội tìm ra phương án chu toàn này. Họ cũng có thể lập ra các hội, hiệp hội tự quản trong giới phóng viên, để giữ vững đạo đức và nghiệp vụ báo chí trong giới, thay vì chỉ kéo bè kết đảng để thâu tóm quyền lực, tiền tài như hiện tại.

FB Nguyễn Thu Huyền

CHÚ THÍCH:

[1] “BÁO CHÍ TƯ NHÂN, SAO CHƯA HỢP PHÁP HÓA?” – Hoàng Hải Vân (FB cá nhân), 02/08/2018, 13:29
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1912776218781429&id=100001472083411

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author