Mỹ – Trung đánh nhau và hành động của chúng ta

 

Như các bài trước của mình đã đề cập, từ nhiều năm nay, các tổ chức chống Cộng trong và ngoài nước đã khơi dậy các phong trào bài Trung Quốc cực đoan, để làm đòn bẩy cho các hoạt động chống chính quyền. Trong tuần qua, dòng dư luận bài Trung – chống Cộng này chủ yếu xoay quanh hai vụ việc, là cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung và cuộc tranh cãi về cuốn sách “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử”.

Hiện nay, dư luận phi chính thống về cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung đang phân thành hai khuynh hướng đối lập nhau, tạm gọi là khuynh hướng thận trọng và khuynh hướng cơ hội. Trang Viet-Studies của Trần Hữu Dũng khởi xướng khuynh hướng thận trọng, gồm những người tin rằng cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung mang đến nhiều hệ lụy khó lường cho thế giới và Việt Nam, mà tất cả các bên liên quan cần bình tĩnh ứng phó. Trong khi đó, Trần Huỳnh Duy Thức và Phạm Viết Đào khởi xướng khuynh hướng cơ hội, gồm những người tin rằng Mỹ sẽ dùng chiến tranh thương mại để “đánh gục” Trung Quốc và đem đa đảng đến Việt Nam, như họ từng dùng cuộc chạy đua vũ trang để “đánh gục” Liên Xô và đem đa đảng đến các nước xã hội chủ nghĩa cũ.

Cụ thể, trong khuynh hướng thận trọng, vào ngày 24/07/2018, Trần Hữu Dũng đã trả lời BBC rằng ông Donald Trump đã phát động một cuộc chiến thương mại “thiếu tính toán”, không đem lại lợi ích cho bất cứ quốc gia nào, và có thể đem lại những thiệt hại không thể dự đoán cho cả Mỹ lẫn Việt Nam. Trong bài, ông Dũng cũng lưu ý rằng chiến tranh thương mại từng dẫn đến chiến tranh thế giới [1].

Sau đó, ngày 26/07, Nguyễn Quang Dy viết một bài phân tích dài trên trang Viet Studies, trong đó ông trích dẫn nhiều tư liệu để mô tả bản chất thật của cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung và vị trí của Việt Nam trong cuộc chiến [2]. Trong bài, ông Dy viết rằng đây là cuộc chiến giữa Mỹ và Trung Quốc để tranh ngôi bá chủ toàn càu và áp đặt trật tự kinh tế – chính trị của mình lên thế giới, chứ không đơn thuần là một cuộc tranh chấp thương mại. Trong cuộc chiến này, Việt Nam có thể bị biến thành bãi rác chứa các công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường của Trung Quốc; bị dùng làm “cửa sau” để tuồn hàng Trung Quốc sang Mỹ; và bị phe Mỹ cô lập do Luật An ninh Mạng và dự luật Đặc khu Kinh tế vừa gần với hệ thống Trung Quốc, vừa xa lạ với hệ thống phương Tây. Giữa bối cảnh tổng thể đó, để tránh rơi vào cảnh “Trâu bò đánh nhau, ruồi muỗi chết”, Việt Nam cần bảo vệ nền sản xuất nội địa và đồng thuận quốc gia của mình, tránh bị “phân hóa nội bộ” vì tranh cãi cá nhân trong các vụ việc “nhạy cảm”, như vụ cuốn sách “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử”.

Trong khuynh hướng cơ hội, ngày 30/07, blog Trần Huỳnh Duy Thức đăng một bài mang tên “Chiến tranh thương mại giữa Mỹ, Trung Quốc và trật tự thế giới mới” [3]. Bài này được ghép từ ba lá thư gửi gia đình, mà ông Thức viết trong tuần cuối cùng của tháng 6 vừa qua. Trong thư, Thức viết rằng Mỹ phát động chiến tranh thương mại với Trung Quốc không phải vì vấn đề thương mại, mà để thách thức vị trí lãnh đạo toàn cầu của Trung Quốc, và để thiết lập “trật tự thế giới mới” của mình. Thức phân tích rằng trong cuộc chiến này, Trung Quốc sẽ nhanh chóng thua, vì Trung Quốc không thuận theo một “quy luật phát triển” của loài người, theo đó chỉ “tự do chính trị” kiểu phương Tây mới giúp “giải phóng” các năng lực của con người, để con người tạo ra những tiến bộ công nghệ và kinh tế có tính bền vững. Do đó, Thức dự đoán rằng các nước châu Âu sẽ sớm đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ, rồi cùng Mỹ hợp sức “đánh gục” Trung Quốc, để thiết lập “trật tự thế giới mới” tuân theo “quy luật phát triển” vừa nêu. Từ đó, Thức đi đến kết luận rằng chiến tranh thương mại Mỹ – Trung sẽ khiến Trung Quốc sụp đổ, khiến Việt Nam và nhiều quốc gia khác phải chấp nhận mô hình đa đảng của phương Tây, và khiến Thức được ra tù sớm hơn dự tính. Ba lá thư của Trần Huỳnh Duy Thức đã được các trang BBC, Bauxite Việt Nam, cùng nhiều tổ chức và cá nhân chống đối đăng lại và ca ngợi [5]. Trong đó, Nguyễn Đăng Hưng viết rằng Thức đã một nhận định “sáng suốt và thông tuệ”, Nguyễn Văn Dũng ví Thức như Gia Cát Lượng ngồi trong lều cỏ biết chuyện thiên hạ, còn Lưu Trọng Văn viết rằng “Thức chính là hy vọng cho tương lai dân tộc chúng ta”.

Cùng ngày 30/07, BBC tiếng Việt đăng một bài của Phạm Viết Đào, với ý chính tương tự 3 lá thư của Trần Huỳnh Duy Thức [4]. Trong bài, Đào ví cuộc chiến thương mại của Donald Trump với một chính sách “cứng rắn” cũ của đảng Cộng hòa, là chính sách chạy đua vũ trang và giảm giá dầu, để khiến Liên Xô thâm hụt ngân sách tới mức sụp đổ. Đào viết bài này để phản bác quan điểm của Trần Hữu Dũng hồi tuần trước – rằng Donald Trump đã phát động một cuộc chiến thương mại “thiếu tính toán”, không đem lại lợi ích cho bất cứ quốc gia nào, và có thể đem lại những thiệt hại không thể dự đoán cho cả Mỹ lẫn Việt Nam.

Hiện nay, BBC tiếng Việt và trang Bauxite Việt Nam đang đăng bài thuộc cả hai khuynh hướng vừa nêu, đồng thời nhấn mạnh vào các nguy cơ từ Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại.

Sau khi xem xét vấn đề, mình thấy các khuynh hướng thận trọng đáng tin hơn khuynh hướng cơ hội, vì 2 lý do.

Thứ nhất, về mặt phương pháp, Trần Hữu Dũng và Nguyễn Quang Dy đã khảo sát một lượng lớn dữ kiện kinh tế – chính trị, để rút ra kết luận trong các bài viết của mình. Trong khi đó, Trần Huỳnh Duy Thức và Phạm Viết Đào chỉ khảo sát một lượng dữ kiện rất nhỏ, và vội vàng kết luận khi chưa xét đến nhiều biến số. Qua cấu trúc bài viết, có thể thấy Thức và Đào không rút ra kết luận từ dữ kiện, mà chỉ nhặt một số dữ kiện để minh họa cho kết luận sẵn có, xuất phát từ niềm tin chính trị của mình. Vì vậy, các bài viết của Trần Hữu Dũng và Nguyễn Quang Dy ít nhiều có tính khoa học, trong khi bài của Trần Huỳnh Duy Thức và Phạm Viết Đào chỉ giống như một tài liệu truyền giáo.

Thứ hai, về mặt tâm lý, cả Trần Hữu Dũng lẫn Nguyễn Quang Dy đều không hận thù chế độ chính trị hiện tại của Việt Nam. Trong khi đó, cả Trần Huỳnh Duy Thức lẫn Phạm Viết Đào đều đã và đang ngồi tù vì hành vi đe dọa an ninh quốc gia, và đều tỏ rõ sự hận thù với Nhà nước. Do đó, cái nhìn của Thức và Đào có thể bị bóp méo bởi sự hận thù, mong muốn được thả và tham vọng chính trị của họ.

Thứ ba, về mặt trình độ, Trần Hữu Dũng và Nguyễn Quang Dy là nhà nghiên cứu chuyên nghiệp trong lĩnh vực kinh tế hoặc chính trị, trong khi Trần Huỳnh Duy Thức và Phạm Viết Đào không có chuyên môn đó. Ông Thức từng dùng các phương pháp bói toán – như tử vi, dịch số, sấm ký – để dự đoán tình hình kinh tế, chính trị, và thân bại danh liệt vì dự đoán sai. Chẳng hạn, Thức từng đoán rằng khủng hoảng kinh tế năm 2008 sẽ khiến chế độ chính trị của Việt Nam sụp đổ, tạo cơ hội để Thức nắm quyền lãnh đạo Việt Nam, trong khi hiện nay chế độ vẫn còn, mà Thức thì đã bị bắt.

Như vậy, trong dư luận lề trái xoay quanh cuộc chiến thương mại, thì quan điểm thận trọng của nhóm Viet-Studies có vẻ đáng dùng làm tài liệu tham khảo hơn. Tuy nhiên, các bài viết thuộc cả khuynh hướng thận trọng lẫn khuynh hướng cơ hội đều cơ hội đều cho thấy trong cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung, cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều sẽ gia tăng sức ép lên Việt Nam, để kéo Việt Nam vào tầm ảnh hưởng của họ. Trong bối cảnh đó, dù nảy sinh tâm lý lệ thuộc vào Mỹ hay Trung Quốc, người Việt Nam cũng sẽ đánh mất sự độc lập và thống nhất của mình. Vì vậy, trước khi đuổi theo các nguy cơ hoặc cơ hội còn xa vời, có lẽ chúng ta nên tập trung bảo vệ nền sản xuất nội địa, điều kiện sống của người dân và an ninh quốc gia, như ông Nguyễn Quang Dy đề nghị.

FB Nguyễn Thu Huyền

CHÚ THÍCH:

[1] “Chiến tranh thương mại từng dẫn đến Thế chiến” – Trần Hữu Dũng trả lời phỏng vấn Quốc Phương (BBC tiếng Việt), 24/07/2018
https://www.bbc.com/vietnamese/business-44928532

[2] ” Việt Nam ở đâu trong chiến tranh thương mại Mỹ-Trung” – Nguyễn Quang Dy (Viet Studies), 26/07/2018
http://www.viet-studies.net/…/NQuangDy_ChienTranhThuongMai.…

[3] “Chiến tranh thương mại giữa Mĩ, Trung Quốc và trật tự thế giới mới – Thư 115A” – Trần Huỳnh Duy Thức, 28/06/2018
https://tranfami.wordpress.com/…/chien-tranh-thuong-mai-g…/…

[4] “Có nên quan ngại về thương chiến Mỹ – Trung?” – Phạm Viết Đào (BBC tiếng Việt), 30/07/2018
https://www.bbc.com/vietnamese/forum-45007717

[5] “Trần Huỳnh Duy Thức và thư viết từ nhà tù” – BBC tiếng Việt, 01/08/2018
https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-45028125

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author