Có hay không lệnh “không được bắn”, để “dâng đất cho Trung Quốc” trong trận Gạc Ma?

 

Trong hai bài trước, mình đã tường thuật cuộc tranh cãi quanh cuốn sách “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử” [5][6]. Tuần qua, nhân ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/07, công ty First News và nhóm Diễn đàn Xã hội Dân sự đã đẩy mạnh tuyên truyền về cuốn sách. Các bài tuyên truyền của họ đang tập trung vào 3 thông điệp, là (1) “Việt Nam nên liên kết với Mỹ để chống Trung Quốc”, (2) “ông Lê Đức Anh đã ra lệnh ‘không bắn’ trong trận Gạc Ma”, và (3) “diễn biến trận Gạc Ma cho thấy Nhà nước Việt Nam đã ‘dâng đất’ cho Trung Quốc”.

Thông điệp rằng “Việt Nam nên liên kết với Mỹ để chống Trung Quốc” do cựu Trung tá Thủy quân Lục chiến Mỹ James Gregory Zumwalt và công ty First News đưa ra. Cụ thể, ngày 08/07/2018, Zumwalt đã gặp đại diện của công ty First News ở TP.HCM, để mua bản quyền cuốn sách “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử” về xuất bản ở Hoa Kỳ. Ngày 10/07, Zumwalt viết một bài giới thiệu cuốn sách này, trong đó tường thuật diễn biến trận Gạc Ma tương tự đoạn tường thuật mà công ty First News cung cấp. Trong bài viết, Zumwalt cũng bình luận rằng dù Nhà nước Việt Nam đã “giữ im lặng về vụ thảm sát” trong suốt 30 năm, họ “đang chọn cách nói ra sự thật”, khi cho phép công ty First News xuất bản cuốn sách này. Cuối bài, Zumwalt dự đoán rằng “hai kẻ thù cũ”, là Mỹ và Việt Nam, có thể sẽ “hợp thành một mặt trận thống nhất” để chống lại các tuyên bố chủ quyền trên biển Đông của Trung Quốc.

Sau khi Zumwalt hoàn tất bài viết, ông Nguyễn Luận (nhân viên công ty First News) đã dịch bài sang tiếng Việt ngay trong ngày 10/07, và đăng nó lên trang Facebook cá nhân của mình [6]. Như vậy, có thể Zumwalt đã chủ động gửi bài này cho công ty First News, vì phải đến ngày 12/07 bản tiếng Anh của bài mới được đăng lên báo Breitbait của Mỹ [7]. Vào Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/07, Nguyễn Văn Phước (giám đốc công ty First News) đăng bản dịch của Nguyễn Luận lên trang Facebook cá nhân của mình, và tag Phạm Đình Trọng, Trương Huy San, Vũ Quốc Tuấn, cùng một số cựu binh Gạc Ma vào bài. Bài này thu được 1,3 nghìn Likes và 434 Shares trên trang Facebook của ông Phước, đồng thời được Bauxite Việt Nam và nhiều trang chống đối khác đăng lại.

Vì từ đầu tháng 07/2015, Zumwalt đã tham gia đợt đấu giá bức tranh “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử” của công ty First News, đồng thời viết bài trên báo Mỹ để quảng bá sự kiện này, có thể nói ông đã phối hợp hành động với First News từ rất sớm. Đây là một “yếu tố nước ngoài” đáng chú ý trong vụ việc.

Thông điệp rằng “ông Lê Đức Anh đã ra lệnh cho binh sĩ Gạc Ma không bắn” do cựu Viện tưởng Viện Kinh tế Trung ương Lê Đăng Doanh đưa ra, và được cựu chiến binh, doanh nhân, nhà từ thiện Phan Trí Đỉnh lan truyền. Cụ thể, ngày 28/07, các ông Lê Đăng Doanh, Lê Mã Lương, Phan Trí Đỉnh, Vũ Quốc Tuấn, Nguyễn Vi Khải… đã gặp mặt để “thảo luận về nhiều vấn đề”, bao gồm cuốn “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử”. Trong cuộc gặp, Phan Trí Đỉnh cho biết cựu binh Nguyễn Văn Lanh đã thừa nhận với Chuẩn Đô đốc Lê Kế Lâm rằng ông Lanh không nhớ ai đã ra lệnh trong trận Gạc Ma, và lệnh nguyên văn là “không được bắn” hay “không được bắn trước”. Nghe vậy, Lê Đăng Doanh nói to rằng trong một cuộc gặp giữa ba ông Lê Đức Anh, Nguyễn Văn Linh và Nguyễn Cơ Thạch, mà ông Doanh tình cờ được chứng kiến, chính Lê Đức Anh đã thừa nhận rằng mình ra lệnh “không bắn” trong trận Gạc Ma. Ngày 30/07, Phan Trí Đỉnh đã kể lại chuyện này trên Facebook cá nhân, lời kể của ông được nhiều trang và cá nhân chống đối đăng lại [9].

Thông điệp “diễn biến trận Gạc Ma cho thấy Nhà nước Việt Nam đã ‘dâng đất’ cho Trung Quốc” vẫn do nhóm Diễn đàn Xã hội Dân sự đưa ra. Ngày 27/07, Nguyễn Đình Cống viết trên trang Bauxite Việt Nam rằng qua việc Nhà nước ra lệnh “không được nổ súng trước” cho nhóm công binh ở Gạc Ma, không huy động đủ lực lượng để giữ đảo đến cùng, không triển khai kế hoạch chiếm lại đảo và không làm lớn vụ việc trên truyền thông, có thể thấy Nhà nước Việt Nam đã chủ động “dâng đất cho Trung Quốc” [8]. Trong cùng bài viết, Cống tuyên truyền rằng “tưởng nhớ 64 chiến sĩ bị thảm sát là việc nên làm, nhưng cần hơn, quan trọng hơn là vạch ra được sự hèn nhát dẫn đến hành động có tính phản quốc của một số lãnh đạo nhà nước”. Cống cũng viết rằng nếu Nhà nước ra lệnh tiêu hủy cuốn sách, theo đề nghị của các “dư luận viên”, thì sự kiện đó sẽ tạo thành ngọn lửa “thiêu rụi chế độ”.

Vậy trong trận Gạc Ma, những người lính Việt Nam đã nhận lệnh “không được nổ súng” hay “không được nổ súng trước”? Và có phải vì muốn “giao đất” cho Trung Quốc, Nhà nước Việt Nam đã cố tình không cấp đủ vũ khí cho binh lính, không phái đủ lực lượng để giữ đảo hay không?

Để trả lời những câu hỏi này, thay vì tranh cãi qua lại về những tiểu tiết nhỏ nhặt, chúng ta nên cần nhìn lại toàn bộ các diễn biến ở quần đảo Trường Sa trong năm 1988.

Qua tìm hiểu, mình được biết trong 2 tháng đầu năm 1988, cả Trung Quốc lẫn Việt Nam đều tăng cường đưa vũ khí, khí tài ra chiếm đóng các bãi đá thuộc quần đảo Trường Sa. Cụ thể, trước ngày 14/03/1988, Trung Quốc đã chiếm được thêm 4 bãi đá, là Chữ Thập, Châu Viên, Ga Ven, Tư Nghĩa. Trong khi đó, phía Việt Nam chiếm được thêm 6 bãi đá, là đá Tiên Nữ, đá Lát, đá Lớn, đá Đông, đá Tốc Tan, đá Núi Le [1].

Đầu tháng 03/1988, Trung Quốc Huy động thêm lực lượng xuống quần đảo Trường Sa, tăng số tàu chiến thường xuyên hoạt động ở đây lên 12 chiếc.

Sau khi quan sát trận địa, Hải quân Việt Nam xác định rằng đảo Gạc Ma đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu Trung Quốc chiếm được đảo này, họ sẽ cắt đường tiếp tế của Việt Nam cho các căn cứ thuộc quần đảo Trường Sa. Vì vậy, Ngày 11/03/1988, phía Việt Nam điều ba tàu vận tải không vũ trang, là HQ-505, HQ-604 và HQ-605 ra chiếm ba bãi đá nằm kề nhau, là Gạc Ma, Len Đao và Cô Lin.

Thực hiện nhiệm vụ được giao, 9h sáng ngày 13/03, tàu 505 và 604 đã chở 70 công binh và 22 lính chiến đấu tiến đến đảo Gạc Ma và Cô Lin. 30 phút sau khi tàu Việt Nam thả neo, lực lượng của Trung Quốc bao gồm 1 tàu chiến, 1 tàu hộ vệ, 2 tàu vận tải bắt đầu áp sát, bắc loa uy hiếp.

Trước tình hình đó, lúc 21h ngày 13/03, Bộ Tư lệnh Hải quân Việt Nam đã chỉ thị cho tàu 505 và 604 quyết giữ các bãi đá Gạc Ma, Cô Lin. Theo chỉ thị này, thì lực lượng công binh trên tàu 604 sẽ bí mật đổ bộ bằng xuồng, để chuyển vật liệu xây dựng lên bãi Gạc Ma ngay trong đêm, trong khi lực lượng chiến đấu chia thành 4 tổ để cắm cờ và bảo vệ bãi đá.

Đáp lại, Trung Quốc cử thêm 2 tàu hộ vệ trang bị pháo 100 li đến hỗ trợ lực lượng sẵn có, đồng thời bắc loa yêu cầu Việt Nam rời khỏi bãi đá Gạc Ma, nhưng phía Việt Nam tiếp tục bám trụ.

Sáng 14/03/1988, Trung Quốc cho 4 tàu có vũ trang áp sát bãi đá Gạc Ma, và cử 50 lính trang bị súng AK-47 đổ bộ bằng xuồng [2]. Trong khi đó, phía Việt Nam chỉ có 5 lính chiến đấu và 20 công binh trên bãi đá. Vì nhóm lính này đang xây công trình trên một đảo ngập nước, họ chỉ mang 2 súng AK-47 và xà beng, cuốc xẻng. Sau khi hai bên giằng co bằng tay một hồi, lính Trung Quốc nổ súng, khiến phía Việt Nam có 1 người chết và 1 người bị thương, rồi rút khỏi bãi đá. Khi lính Trung Quốc đã rút khỏi, 2 tàu chiến Trung Quốc đồng loạt bắn pháo và rocket vào lực lượng đổ bộ và tàu HQ-604 của Việt Nam, rồi cho tàu đổ bộ trở lại tiếp cận. Binh sĩ trên tàu 604 của Việt Nam đánh trả quyết liệt bằng súng chống tăng và súng AK-47, khiến nhiều lính đổ bộ của Trung Quốc thương vong, số còn lại buộc phải rút về. Đáp lại, tàu Trung Quốc tiếp tục nã pháo cho đến khi tàu HQ-604 chìm hẳn, rồi rút khỏi bãi Gạc Ma trước khi máy bay Việt Nam kịp đến hỗ trợ vào trưa hôm đó [3].

Cùng ngày, tàu Trung Quốc cũng bắn vào hai tàu còn lại của Việt Nam, khiến tàu 505 bị cháy và tàu 605 bị chìm. Kết thúc trận đánh ngày 14/03, Việt Nam có 11 người bị thương và 64 người chết, trong khi Trung Quốc có 13 người bị thương và 9 người chết. Việt Nam chiếm được đá Cô Lin, trong khi Trung Quốc chiếm được đá Gạc Ma và Len Đao.

Sau trận đánh, Việt Nam tiếp tục chiến dịch đổ bộ để chiếm đóng các bãi đá thuộc quần đảo Trường Sa. Trong chiến dịch này, Việt Nam chủ trương chỉ sử dụng các lực lượng vận tải và công binh để thực hiện đóng quân bảo vệ chủ quyền, không gây xung đột quá mức để Trung Quốc tạo cớ đánh chiếm toàn bộ quần đảo, vì khi đó lực lượng của Việt Nam trên quần đảo vẫn còn rất mỏng, khó có thể chống đỡ nếu Trung Quốc huy động toàn bộ Hạm đội Nam Hải đến tham chiến. Chẳng hạn, ngay ngày 15 và 16/03, tức hai ngày sát sau trận đánh, Việt Nam liên tiếp đóng giữ thêm hai bãi đá, là Núi Thị và Đá Nam. Trong cả năm 1988, Việt Nam đóng giữ thêm được 11 bãi đá và mỏ dầu DK1.

Ngoài ra, sau ngày 14/03, Việt Nam cũng điều động thêm không quân để bảo vệ công binh đổ bộ xuống các đảo. Chẳng hạn, vào tháng 04/2018. khi công binh Việt Nam bí mật đổ bộ, xây công trình để chiếm lại bãi Len Đao, các máy bay Su-22 của Việt Nam đã kịp thời xuất hiện để bảo vệ họ, khiến tàu chiến Trung Quốc phải tản ra thay vì nổ súng như 1 tháng trước [4]. Tuy nhiên, Việt Nam không chiếm lại được bãi Gạc Ma, vì Trung Quốc đã kịp xây công trình kiên cố, với hàng rào điện trên bãi đá này.

Sau năm 1988, Việt Nam tiếp tục dùng chiến thuật cũ để đóng giữ thêm nhiều bãi đá trong quần đảo Trường Sa. Cụ thể, Việt Nam chiếm được thêm 10 bãi đá trong giai đoạn 1990 – 2008, và 18 bãi đá trong giai đoạn 2008 – 2014. Theo báo cáo của chính phủ Mỹ, thì vào năm 2015, Việt Nam đã kiểm soát 48 điểm trên quần đảo Trường Sa, cao gấp đôi so với năm 1990. Trong khi đó, ở quần đảo Trường Sa, Trung Quốc chiếm 8 điểm, Đài Loan chiếm 1 điểm, Philippines chiếm 8 điểm, Malaysia chiếm 5 điểm [5].

Bức tranh toàn cảnh này giúp chúng ta giải đáp 2 câu hỏi đang đặt ra.

Về câu hỏi đầu tiên, có 3 lý do để khẳng định rằng trong trận Gạc Ma, người lính Việt Nam đã nhận lệnh “không được bắn trước” chứ không phải lệnh “không được bắn”. Thứ nhất, thủy thủ đoàn tàu HQ-604 đã bắn trả, khiến phía Trung Quốc có 13 người bị thương và 9 người chết. Thứ hai, lệnh “không được bắn trước” phù hợp với chiến thuật mà Việt Nam liên tục áp dụng từ thời điểm đó đến nay, là chỉ xây công trình đóng giữ các điểm đảo, để khẳng định chủ quyền của mình, chứ không khai hỏa trước. Thứ ba, nhân chứng Nguyễn Văn Lanh không nhớ rõ trong trận đánh, ông đã nhận lệnh “không được bắn” hay “không được bắn trước” từ cấp trên.

Về câu hỏi thứ hai, có 3 lý do để khẳng định rằng Nhà nước Việt Nam kiên quyết giữ chủ quyền, chứ không “giao đất” cho Trung quốc. Thứ nhất, Việt Nam đã giữ thành công bãi Cô Lin ngay trong ngày 14/03, chiếm lại bãi Len Đao chỉ một tháng sau, và chiếm thêm tổng cộng 11 bãi đá trong năm 1988. Thứ hai, Việt Nam đã điều thêm không quân để lấp lỗ hổng chiến thuật trong trận Gạc Ma, khiến một sai lầm tương tự không lặp lại. Thứ ba, từ sau trận Gạc Ma đến nay, lượng điểm đảo mà Việt Nam đóng giữ đã tăng gấp đôi, và tăng liên tục, chứ không giảm đi.

Qua lượng điểm đảo mà Việt Nam đóng giữ hiện nay, có thể thấy chiến thuật “không bắn trước”, chỉ lặng lẽ xây công trình để bảo vệ chủ quyền là một giải pháp khá hiệu quả. Ngược lại, nếu Việt Nam chủ động khiêu chiến với Trung Quốc như nhóm Diễn đàn Xã hội Dân sự đang yêu cầu, thì với tương quan lực lượng giữa hai bên, có lẽ hàng triệu người Việt Nam đã thiệt mạng, và đất nước đã bị ngoại thuộc một lần nữa.

Trong vụ “Gạc Ma – Vòng tròn bất tử”, nhóm Diễn đàn Xã hội Dân sự đã dùng lặp đi lặp lại một thủ thuật tuyên truyền. Họ hướng sự chú ý của dư luận vào cuộc tranh cãi quanh những tiểu tiết vụn vặt, để khiến người đọc quên mất bức tranh toàn cảnh ở Trường Sa, và có ấn tượng sai về kết quả giữ đảo của Nhà nước. Đây là một thủ thuật nói dối, vì một nửa cái bánh mì thì vẫn là bánh mì, nhưng một nửa sự thật thì không còn là sự thật. Hy vọng trong những chiến dịch truyền thông tới, nhóm Diễn đàn Xã hội Dân sự sẽ trở nên trung thực hơn, và chuyển sang yêu nước bằng máu của mình thay vì máu của người khác.

Cũng trong tuần qua, ngày 27/07/2018, Lê Phú Khải viết trên trang Bauxite Việt Nam rằng tầng lớp trí thức phải trở thành chất xúc tác, để kích thích các tầng lớp khác trong xã hội lên tiếng chống Trung Quốc, giống như viên bột nở biến cục bột mỳ thành cái bánh mỳ [7]. Sau khi xem xét vấn đề, mình cho rằng ông Khải đang nhầm tầng lớp trí thức với tầng lớp tuyên truyền viên. Ông Khải nên để giới trí thức tự do nghiên cứu và sáng tác theo ý mình, thay vì áp đặt một đường lối chính trị cho họ.

FB Nguyễn Thu Huyền

CHÚ THÍCH:

[1] Lịch sử cục tác chiến, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2005. Chương III – GIAI ĐOẠN BA (từ tháng 3 năm 1979 đến 1989)

[2] “Cựu chiến binh trận Gạc Ma: Chưa từng có lệnh “cấm nổ súng”” – Lê Hữu Thảo trả lời phỏng vấn Infonet, 16/03/2015
http://infonet.vn/cuu-chien-binh-tran-gac-ma-chua-tung-co-l…

[3] “Ký ức về trận chiến Gạc Ma năm 1988” – Nguyễn Đông (VnExpress), 13/03/2013
https://vnexpress.net/…/ky-uc-ve-tran-chien-gac-ma-nam-1988…

[4] “Tiêm kích bom Su-22M xuất kích vươn tới Gạc Ma, Trường Sa 1988” – Infonet, 14/03/2016
https://anninhthudo.vn/…/tiem-kich-bom-su22m-xu…/666396.antd

[5] “Who Is the Biggest Aggressor in the South China Sea?” – Greg Austin (The Diplomat), 18/06/2015
https://thediplomat.com/…/who-is-the-biggest-aggressor-in-…/

[5] TÓM TẮT VÀ NHẬN ĐỊNH VỀ CUỘC TRANH CÃI QUANH CUỐN SÁCH “GẠC MA – VÒNG TRÒN BẤT TỬ” – Nguyễn Thu Huyền (FB cá nhân), 19/07/2018
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=2098918300347798&set=pb.100006889458530.-2207520000.1533568186.&type=3&theater

[6] “KHÔNG PHÁT ĐỘNG CHIẾN TRANH CHỐNG TRUNG QUỐC LÀ “BÁN NƯỚC”?” – Nguyễn Thu Huyền (FB cá nhân), 29/07/2018
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=2109517445954550&set=pb.100006889458530.-2207520000.1533568171.&type=3&size=550%2C367

[7] “Được cái gì?! Được làm người” – Lê Phú Khải (Bauxite Việt Nam), 27/07/2018
http://www.boxitvn.net/bai/55962

[8] “TẠI SAO MẤT GẠC MA” – Nguyễn Đình Cống (Bauxite Việt Nam), 27/07/2018
http://www.boxitvn.net/bai/55964

[9] Lời kể về vụ “Lê Đức Anh ra lệnh không bắn” – Phan Trí Đỉnh (FB cá nhân), 30/07/2018
https://www.facebook.com/doan.hoa.9/posts/10156030947374822

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author