Điểm tin lề trái số 44: Toàn cảnh cuộc tranh cãi về chùa Ba Vàng trong dư luận “lề trái”

Điểm tin lề trái số 44: Toàn cảnh cuộc tranh cãi về chùa Ba Vàng trong dư luận “lề trái”

Overview

Chào các bạn. Đây là chương trình Điểm tin Lề trái số 44, soạn vào ngày Chủ nhật, 31/03/2019. Như thông lệ, chúng tôi sẽ điểm lại những sóng truyền thông lề trái trong tuần này, và chỉ ra những sự thật thú vị mà các bạn chưa chú ý trong mỗi sóng.

 

Sóng truyền thông số 1:
Có nên cấm các công ty Trung Quốc
tham gia đấu thầu dự án đường cao tốc Bắc – Nam không?

Trong tuần thứ 3 của tháng 03/2019, một số gương mặt trong dư luận phi chính thống bắt đầu phản đối những dự án xây dựng có thể có doanh nghiệp Trung Quốc trúng thầu. Chẳng hạn, Nguyễn Ngọc Chu viết rằng làm tuyến đường sắt Hà Khẩu – Lào Cai, Hải Phòng là “vay tiền của Trung Quốc, chịu gánh nợ cả gốc lẫn lãi, rồi để làm đường sắt cho Trung Quốc trên lãnh thổ nước ta”. Mạnh Quân viết rằng nếu doanh nghiệp Trung Quốc trúng thầu dự án đường cao tốc Bắc – Nam, thì Việt Nam sẽ rơi vào “bẫy nợ” của Trung Quốc.

Sang tuần thứ 4 của tháng 03/2019, giới chống đối tập trung khai thác các diễn biến của dự án đường cao tốc Bắc – Nam, để khơi dậy sóng truyền thông bài Trung cực đoan, nhằm phục hồi phong trào biểu tình và công kích Nhà nước. Để làm việc này, họ đã tổ chức 2 hoạt động.

Trong hoạt động thứ nhất, ngày 20/03, 7 tổ chức chống đối đã cùng soạn một tuyên bố phản đối dự án và kêu gọi cộng đồng ký tên. Bản tuyên bố đòi loại các nhà thầu Trung Quốc ra khỏi dự án, chỉ cho các nhà thầu Nhật và Âu-Mỹ tham gia đấu thầu. Bảy tổ chức cùng ký vào bản tuyên bố này có thể được chia thành 4 nhóm – là Diễn đàn Xã hội Dân sự của Nguyễn Quang A, Defend the Defenders của Vũ Quốc Ngữ, Nhóm Vì Môi Trường của Nguyễn Thị Bích Ngà, và các “Nghiệp đoàn” của Tôn Phi. Sau 10 ngày, chỉ có thêm 443 cá nhân ký tên vào bản tuyên bố.

Trong hoạt động thứ hai, ngày 31/03, linh mục Nguyễn Đình Thục đã cho giáo dân xứ Song Ngọc, Quỳnh Lưu, Nghệ An căng biểu ngữ để phản đối dự án. Những khẩu hiệu mà họ dùng bao gồm các câu “Không ai được thờ ơ với vận mệnh đất nước”, “Tẩy chay các dự án đầu tư từ Trung Quốc”, “Nếu chính phủ tự ý để nhà thầu Trung Quốc làm đường cao tốc Bắc Nam, chúng tôi sẽ xuống đường phản đối”… Nhân đó, trang Facebook của đảng Việt Tân bình luận rằng “sẽ có biểu tình” nếu công ty Trung Quốc trúng thầu dự án đường cao tốc Bắc – Nam.

Trong quá trình tuyên truyền, giới chống đối nhấn mạnh rằng nhiều dự án do nhà thầu Trung Quốc thực hiện ở Việt Nam, mà tiêu biểu là dự án đường sắt trên cao tại Hà Nội, đã không đảm bảo về mặt chất lượng, tiến độ, đồng thời làm phát sinh tin đồn về tham nhũng. Ngoài ra, họ cũng tận dụng các phát ngôn gây tranh cãi trong quá khứ của Bộ trưởng Bộ Giao thông – Vận tải Nguyễn Văn Thể để tuyên truyền.

Nhìn vào chất lượng và tiến độ của một số dự án xây dựng do nhà thầu Trung Quốc thực hiện ở Việt Nam, như dự án đường sắt trên cao tại Hà Nội, ta có thể hiểu vì sao dư luận không muốn nhà thầu Trung Quốc trúng thầu dự án đường cao tốc Bắc – Nam. Bởi vậy, nếu dư luận đề nghị cơ quan quản lý đánh giá hồ sơ của nhà thầu Trung Quốc một cách kỹ lưỡng, khắt khe hơn, sao cho không để lọt những chiêu trò mà họ thường dùng, thì đó là một yêu cầu hoàn toàn hợp lý.

Trong khi đó, nếu dư luận đòi Nhà nước loại bỏ mọi công ty Trung Quốc ra khỏi các cuộc đấu thầu dự án công trình công cộng, thì sẽ có hai vấn đề phát sinh. Thứ nhất, khi làm vậy, Việt Nam sẽ rơi vào một cuộc khủng hoảng ngoại giao với Trung Quốc, khiến người dân ở cả hai bên chịu nhiều thiệt hại về mặt kinh tế. Thứ hai, do để ác cảm chính trị can thiệp sâu vào các quan hệ thương mại, Việt Nam sẽ không được quốc tế coi như một nền kinh tế thị trường. Như vậy, qua yêu sách thô thiển, hẹp hòi của Diễn đàn Xã hội dân sự, CLB Lê Hiếu Đằng và các tổ chức ăn theo, ta thấy nhóm người này không còn đủ tỉnh táo để tham gia chính trị, có lẽ do tuổi tác.

Còn khi linh mục Nguyễn Đình Thục căng biểu ngữ “Không ai được thờ ơ với vận mệnh đất nước”, dường như ông Thục đã vượt quá thẩm quyền của mình. Thứ nhất, ông không có tư cách đại diện cho “đất nước” để phát biểu; thứ hai, ông không có quyền áp đặt quan điểm chính trị cho người khác. Những gì của Caesar, xin ông Thục trả cho Caesar.

Sau cùng, nếu đảng Việt Tân muốn lợi dụng chủ đề này để phát động các cuộc biểu tình, bạo loạn chống chế độ, như từng làm trong vụ “cách mạng cá” trước đây, những người tham gia đảng này nên sắn sàng chịu trách nhiệm trước pháp luật.

 

Sóng truyền thông số 2:
Đánh thắng 5 nữ sinh lột đồ ở Hưng Yên,
“thánh chửi” Dương Minh Tuyền được làng “dân chửi” tôn làm Bộ trưởng Giáo dục

Trong thời gian gần đây, việc một nữ sinh lớp 9 ở huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên bị 5 bạn học lột áo, bạo hành, quay clip đăng lên mạng, gây thương tích nghiêm trọng đã thu hút sự chú ý của dư luận. Nhân đó, ngày 31/03/2019, Dương Minh Tuyền – một thành phần giang hồ có kênh Youtube đông người theo dõi – đã đến huyện Ân Thi để trao 35 triệu VNĐ tiền quyên góp cho gia đình nữ sinh, đồng thời “dạy dỗ” 5 bạn học tham gia hành hung cô bé. Trong chuyến đi, Tuyền được nhiều người dân địa phương “vây kín, chụp ảnh và đón tiếp như một ngôi sao”, tương tự hiện tượng xảy ra gần đây với một gương mặt “giang hồ Youtube” khác là Khá Bảnh.

Cùng ngày 31/03, hành động của Tuyền và sự đón tiếp của cư dân địa phương đã gây tranh cãi trên Internet. Nhiều người bình luận ủng hộ Tuyền, vì cho rằng hoạt động từ thiện của Tuyền giúp ích cho xã hội, và giúp “công lý được thực thi”. Ngược lại, số khác phản đối, vì cho rằng Tuyền không thực tâm muốn làm việc thiện, mà chỉ muốn tận dụng vụ việc để “câu view” trên Youtube, nhằm tăng doanh thu từ việc cho thuê quảng cáo. Nhiều người cũng phản đối thái độ đón tiếp của cư dân địa phương, với lý do Dương Minh Tuyền nổi tiếng nhờ các clip chửi bới tục tằn trên Youtube, lại từng đi tù vì hành vi đánh lộn, nổ súng gây mất trật tự; không nên khuyến khích những xu hướng văn hóa này.

Từ ngày 31/03, giới chống đối cũng tận dụng “sóng truyền thông” trong vụ việc để tuyên truyền chống Nhà nước. Chẳng hạn, Lê Quang Bình, Nguyễn Trường Sơn, Lan Lê, Mạc Việt Hồng… nói rằng Nhà nước đã thất bại trong việc bảo vệ công lý và chấn chỉnh nền giáo dục, dẫn nến việc “giang hồ” làm thay việc này. Nguyễn Quang Thạch còn đi xa hơn, khi đặt câu hỏi: “Giang hồ sẽ thúc đẩy xã hội dân sự mà chính quyền khó kiểm soát?”.

Khi thực hiện các hoạt động tuyên truyền trên, hầu hết giới chống đối tỏ ra có thiện cảm với Dương Minh Tuyền, cho rằng dù sao anh này cũng là “người thật việc thật”. Chỉ có một số ít tỏ ra bất bình với sự kiện này, vì không muốn trật tự giang hồ lên ngôi trong xã hội. Một số ít khác cũng bình luận thận trọng hơn, do nhớ rằng Dương Minh Tuyền từng quay nhiều clip “chửi phản động”, dọa “chém chết phản động”.

Như vậy, đại hiệp Dương Minh Tuyền đã anh dũng đánh bại 5 nữ sinh xấu, để lập lại công lý cho nhân dân Hưng Yên. Đây là một chiến công lớn, thể hiện bản lĩnh anh hùng hảo hán của Dương huynh, đáng để làng “dân chửi” ca ngợi và học tập. Dù vậy, có 4 lý do khiến làng “dân chửi” không nên vội ca ngợi Dương huynh.

Thứ nhất, về mặt động cơ, Dương Minh Tuyền không giúp người một cách vô vụ lợi. Thay vào đó, qua việc  làm truyền thông ầm ỹ về chuyến đi Hưng Yên, có thể thấy y muốn lợi dụng vụ việc này để đánh bóng tên tuổi của mình, nhằm “câu view” trên Youtube, tăng doanh thu từ việc cho thuê quảng cáo.

Thứ hai, về tính hợp pháp của hành vi, việc Tuyền dùng vũ lực để 5 nữ sinh xấu không phù hợp với các quy định của pháp luật. Nếu làng “dân chửi” ủng hộ mô hình pháp quyền, không nên ủng hộ những hành vi như thế.

Thứ ba, về mặt thẩm mỹ, ca ngợi một kẻ thành danh, kiếm tiền bằng cách chửi bới tục tằn trên Youtube thì cũng chẳng khác gì tự bôi bẩn nhân cách của mình.

Thứ tư, về mặt chính trị, Tuyền từng quay nhiều clip chửi đảng Việt Tân, chửi các nhóm biểu tình “cách mạng cá” là “phản động”.

Cổ nhân có câu: “Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã”. Vì vậy, việc làng “dân chửi” nhìn thánh chửi Dương Minh Tuyền như một nguồn hi vọng cho xã hội dân sự cũng không đáng ngạc nhiên. Tuy nhiên, khi giới “dân chửi” cho rằng Tuyền đang “chấn chỉnh giáo dục”, “lập lại công lý” thay cho Nhà nước, chúng tôi không khỏi quan ngại sâu sắc về ý thức “giáo dục” và “công lý” của giới này.

Năm 2018, nước Mỹ có 94 vụ xả súng học đường, vụ lớn nhất khiến 17 người thiệt mạng. Mong làng “dân chửi” gửi ngay Dương đại hiệp sang, để thay chính quyền Mỹ “chấn chỉnh giáo dục” và “lập lại công lý”.

 

Sóng truyền thông số 3:
Toàn cảnh cuộc tranh cãi về chùa Ba Vàng trong dư luận “lề trái”

Trong tuần qua, nhiều cá nhân chống đối đã tận dụng vụ bê bối ở chùa Ba Vàng, Quảng Ninh để công kích chính sách tôn giáo của Nhà nước.

Ngày 20/03/2019, báo Lao Động đăng 2 phóng sự về các hoạt động của chùa Ba Vàng ở Uông Bí, Quảng Ninh. Phóng sự đầu tiên phản ánh việc mỗi tháng, có khoảng 5000 -7000 người đến Chùa Ba Vàng để “thỉnh vong”, và mỗi người bị vong “đòi” từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng tiền “giải oan”, mà họ phải nộp cho chùa dưới dạng tiền công đức. Phóng sự thứ hai phản ánh rằng trong buổi giảng pháp ngày 05/01/2019, được quay lại và đăng lên Youtube, với hơn 245 nghìn lượt xem, đệ tử chùa Ba Vàng là bà Phạm Thị Yến đã giảng rằng nữ sinh Cao Thị Mỹ Duyên bị xâm hại tình dục, sát hại dã man do “phạm tội trong kiếp trước”, khiến nay bị “quả báo”. Hai phóng sự này nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận. UBND tỉnh Quảng Ninh ra công văn hỏa tốc về vụ việc ngay trong ngày 20/03; trong khi Bộ Văn hóa – Thể Thao & Du lịch, Ban Tôn giáo Chính phủ, Viện Nghiên cứu Tôn giáo, Giáo hội Phật giáo Việt Nam có công văn hỏa tốc hoặc phát ngôn trong ngày 21/03. Tối 21/03, trụ trì chùa Ba Vàng là ông Thích Trúc Thái Minh đã tổ chức một buổi pháp thoại được truyền hình trực tiếp, trong đó nhiều “nhân chứng”, bao gồm một bác sĩ bệnh viện Bạch Mai, đã lên tiếng cảm ơn việc “gọi vong báo oán, giải nghiệp” của chùa. Dù vậy, trong hai ngày 22 và 23/03, báo Lao Động tiếp tục đăng 2 phóng sự về hoạt động của chùa Ba Vàng; trong khi Công an tỉnh Quảng Ninh vào cuộc điều tra vụ việc; và Ban Tôn giáo Chính phủ khẳng định rằng các hoạt động “gọi vong, gọi hồn” không có trong truyền thống Phật giáo, đồng thời vi phạm Luật Tín ngưỡng – Tôn giáo. Ngày 26/03, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đình chỉ mọi chức vụ trong Giáo hội của ông Thích Trúc Thái Minh, đồng thời buộc ông “phải sám hối Đại tăng, giao cho Thượng tọa Thích Thanh Quyết làm thầy giáo giới”. Ngày 27/03, bà Phạm Thị Yến bị phạt hành chính 5 triệu VNĐ vì hành vi “Lợi dụng hoạt động thỉnh vong, gọi hồn để hoạt động mê tín dị đoan”.

Trong 10 ngày cuối tháng 3, dư luận Việt Nam đã dành nhiều sự chú ý cho vụ việc này. Dù đa phần dư luận tức giận trước các phát ngôn của bà Phạm Thị Yến, và trước các hoạt động của chùa Ba Vàng mà họ cho là “lừa đảo, mê tín dị đoan”, vụ việc đã gây tranh cãi nội bộ trong nhiều nhóm dư luận hẹp hơn, bao gồm cả các nhóm ủng hộ Nhà nước lẫn các nhóm bất mãn trên Internet. Ở cả hai bên, tranh cãi đều xoay quanh việc có hay không nên “đánh Ba Vàng”, hoặc nên “đánh” ở mức độ nào.

Cụ thể, trong các nhóm ủng hộ Nhà nước trên Internet, đa số cho rằng nên công kích các biểu hiện “lừa đảo, mê tín dị đoan” của chùa Ba Vàng, trong khi số khác phản đối, vì cho rằng việc này sẽ khiến họ “rơi vào kế hoạch đánh phá Phật giáo một cách bài bản của bọn phản động”.

Trong các nhóm bất mãn trên Internet, đa số lợi dụng việc “đánh” chùa Ba Vàng để công kích nhiều chính sách tôn giáo của Nhà nước Việt Nam, trong suốt chiều dài lịch sử từ năm 1975 đến nay. Số khác phản đối, vì cho rằng qua việc báo Lao Động, chính quyền Tỉnh và Giáo hội Phật giáo Việt Nam đồng loạt công kích chùa Ba Vàng, có thể thấy chùa này đang bị “đánh” bởi các “nhóm lợi ích” khác trong lĩnh vực tôn giáo, chính trị. Đặc biệt, một số người chịu ảnh hưởng từ Phật giáo Nam tông như Nguyễn Đức Thành đã hoàn toàn bênh vực chùa Ba Vàng, và tung tin rằng chùa này bị công kích bởi một kế hoạch của “chùa Phúc Khánh – đạo Mẫu – Phật giáo Bắc tông”. Thành đưa ra 2 bằng chứng cho việc này – gồm một bài mà ông Thích Trúc Thái Minh từng viết để công kích dịch vụ “dâng sao giải hạn” của chùa Phúc Khánh, và bài báo cho thấy ông Thích Thanh Quyết (trụ trì chùa Phúc Khánh) đang được chọn làm thầy giáo giới cho ông Minh. Khi Thành ám chỉ rằng chùa Phúc Khánh đang dùng báo Lao Động làm “công cụ” trong vụ này, một phóng viên báo Lao Động comment phản đối, và đưa ra bằng chứng cho thấy báo Lao Động cũng là báo đầu tiên công kích dịch vụ “dâng sao giải hạn” của chùa Phúc Khánh.

Do vụ việc diễn ra trong bối cảnh phức tạp và nhiều ẩn số, như vừa mô tả, khi giới chống đối lợi dụng vụ việc để tuyên truyền, các thông điệp của họ cũng phân hóa theo nhiều hướng khác nhau. Ngoài một thiểu số bênh vực chùa Ba Vàng như Nguyễn Đức Thành, đa số còn lại cùng thực hiện một hoạt động chung, là lợi dụng việc “đánh” chùa Ba Vàng để công kích nhiều chính sách tôn giáo của Nhà nước. Hầu hết các công kích nhắm vào 3 chính sách – là việc “cài” tình báo Công an, Quân đội vào tôn giáo; việc kiểm soát Phật giáo thông qua khẩu hiệu “Đạo Pháp – Dân tộc – Xã hội Chủ nghĩa” cùng các sinh hoạt Đảng; và việc kiểm soát tôn giáo thông qua các tổ chức chính thống như Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Giới chống đối tuyên truyền rằng 3 chính sách này đã tạo ra một tầng lớp “sư quốc doanh”, được Nhà nước “bao che” để trục lợi, dẫn đến những hiện tượng như việc “phá rừng làm chùa” và “lừa đảo phi pháp” ở chùa Ba Vàng, hoặc như dịch vụ “dân sao, giải hạn” ở chùa Phúc Khánh”.

Bên cạnh thông điệp tuyên truyền chung vừa kể, một số nhóm chống đối còn đưa ra các thông điệp riêng, để phục vụ cho khuynh hướng chính trị, tôn giáo riêng của mình. Chẳng hạn, Tôn Phi và Bạch Hoàn kêu gọi bài xích Phật giáo, do đó nhận nhiều lời phản đối của độc giả. Mạnh Kim, Tuấn Khanh ca ngợi nền học thuật phong phú của Phật giáo miền Nam trước năm 1975; công kích việc Nhà nước “thủ tiêu” những di sản của nền Phật giáo này; và ca ngợi các hoạt động của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất trong thời điểm hiện tại. Hoàng Hải Vân cũng công kích những nỗ lực “thủ tiêu” vừa nêu, rồi nhân đó ca ngợi chính sách hòa hợp tôn giáo thời hai ông Nguyễn Văn Linh và Võ Văn Kiệt…

Khi đề xuất giải pháp quản lý để hạn chế các hiện tượng như ở chùa Phúc Khánh, chùa Ba Vàng, giới chống đối cũng đưa ra các quan  điểm khác nhau. Do chịu ảnh hưởng từ truyền thống Nho giáo của Việt Nam, đa số cho rằng Nhà nước cần ngăn cấm, xử phạt hành vi “thương mại hóa” Phật giáo, mà họ gọi là “buôn thần bán thánh”. Chẳng hạn, Hoa Nghi viết trên Việt Nam Thời báo rằng Việt Nam nên “chấn chỉnh” sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng theo cách làm của Trung Quốc – bao gồm phi lợi nhuận hóa mọi điểm thờ tự; tách rời hoạt động tôn giáo với việc phát triển kinh tế của địa phương; cấm xây các tượng Phật lớn ngoài trời; chỉ cho phép dùng các khoản thu nhập từ tôn giáo cho mục đích từ thiện, bảo trì; và coi các nhóm tôn giáo như những chủ thể phải nộp thuế.

Trong khi đó, một số người chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa tự do phương Tây, như Kiến Minh (Luật khoa Tạp chí), lại cho rằng nhà nước không nên can thiệp vào tôn giáo dưới mọi hình thức, kể cả để “chống mê tín dị đoan”. Họ cho rằng nên để tăng ni, Phật tử chùa Ba Vàng thực hành tín ngưỡng theo cách riêng của họ, vì mọi người có quyền tự do tín ngưỡng. Nhà nước chỉ nên xử lý việc chùa lấn chiếm đất rừng trái phép, hoặc việc bà Yến xúc phạm nhân phẩm nữ sinh bị sát hại, theo các thủ tục tố tụng thông thường.

Sau khi xem xét vụ việc phức tạp này, chúng tôi xin đưa ra 4 ý kiến.

Thứ nhất, khác với ông Nguyễn Đức Thành, chúng tôi không biết “vong” có thích tiêu tiền của người sống hay không, sư có thể chuyển tiền giữa hai cõi hay không, và chùa Ba Vàng có đánh nhau với chùa Phúc Khánh hay không. Chúng tôi chỉ biết rằng những ngôi chùa thích thu tiền, và thích đánh nhau, thường mất đi không khí thanh tịnh mà con người tìm kiếm nơi cửa Phật. Vì vậy, thay vì tranh cãi lý thuyết với ông Thành, hoặc chọn theo chùa này để “đánh” chùa nọ, có lẽ người dân chỉ cần tìm đến những ngôi chùa yên tĩnh hơn.

Thứ hai, bê bối ở nơi thờ tự là một di sản chung của nhân loại, thay vì của riêng Nhà nước Việt Nam. Vatican thu tiền nhiều hơn chùa Ba Vàng, và gần đây cũng có không ít bê bối liên quan đến xâm hại tình dục. Ở Việt Nam, tình trạng “buôn thần bán thánh” đã tồn tại từ nhiều thời đại, chứ không riêng gì thời nay. Chẳng hạn, nhà thơ Phạm Thái đã viết như sau để mô tả sinh hoạt tôn giáo trong triều Tây Sơn – một triều đại được nhiều vị cờ vàng ca ngợi”:

“Nhà tranh đua đều khấn bụt cầu ma, đường Quan thánh khéo lăng nhăng lít nhít;

Chợ xao xác những buôn hùm bán quỷ, mái Trương Lương nghe lếu láo y o.”

Tóm lại, dù dưới chế độ quân chủ, độc đảng hay đa đảng, ở đâu con người tham lam đến mức lãng quên các giá trị tinh thần, ở đó sẽ có nạn “buôn thần bán thánh”.

Thứ ba, sự phát triển của Phật giáo miền Nam trước năm 1975 đến từ những nhà sư coi trọng học thuật như Tuệ Sĩ, chứ không đến từ chính sách tôn giáo của chế độ Việt Nam Cộng hòa. Một chế độ thiên vị Công giáo và đàn áp Phật giáo một cách triệt để, dẫn đến vụ Thích Quảng Đức tự thiêu, không có tư cách lên lớp Nhà nước Việt Nam hiện nay về chính sách quản lý tôn giáo. Nếu Mạnh Kim muốn đóng góp phục hồi nền Phật học của nước nhà, hãy tham gia xây dựng các thư viện tôn giáo – triết học trên Internet, để tiếp tục công trình cũ của Tuệ Sĩ và nhiều tu sĩ Việt Nam hiện tại, thay vì ngồi than thở, trách móc những biến cố lịch sử đã xảy ra.

Thứ tư, nếu tăng ni chùa Ba Vàng đóng cửa tu hành, cắt đứt hẳn với cõi tục, thì họ sẽ không làm ảnh hưởng đến ai khác ngoài mình, và Nhà nước không cần can thiệp vào những hoạt động thuần túy tôn giáo của họ. Nhưng vì chùa này ảnh hưởng mạnh đến túi tiền và văn hóa của một lượng lớn người dân, đương nhiên Nhà nước sẽ phải quản lý những ảnh hưởng mang tính trần tục đó. Bởi vậy, chúng tôi không đồng ý với quan điểm của Kiến Minh, rằng quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng không cho phép Nhà nước can thiệp vào hoạt động của chùa Ba Vàng.

Tuy nhiên, qua cuộc tranh luận quanh các vụ việc ở chùa Phúc Khánh và chùa Ba Vàng, có thể thấy phương thức quản lý tôn giáo hiện nay có nhiều điểm chưa ổn, cần nghiên cứu kỹ lưỡng để cải thiện.

 

Sóng truyền thông số 4:
Phim tài liệu “Đừng sợ” có nói dối về bản chất của Green Trees?

Ngày 16/03/2019, nhóm Green Trees đã hoàn thành và chiếu ra mắt phim tài liệu “Đừng sợ”. Phim này chủ yếu xoay quanh 2 nội dung. Một là phong trào biểu tình, bạo động để phản đối nhà máy thép gây ô nhiễm biển của tập đoàn Formosa, diễn ra từ năm 2016 đến năm 2017, với sự tham gia của đảng Việt Tân, Hội Anh em Dân chủ, các nhóm Công giáo chống đối ở miền Trung và Green Trees… Hai là hoạt động của các nhóm chống đối, mà bộ phim mô tả là “xã hội dân sự”, trong khoảng thời gian từ năm 2006 đến hiện tại.

Trong tuần qua, Green Trees và các nhóm thân cận đã tăng cường quảng bá bộ phim này, thông qua các post Facebook của các thành viên và một cuộc phỏng vấn trên RFA. Trong cuộc phỏng vấn, một thành viên nam giấu tên của nhóm này nói rằng “buổi chiếu phim đầu tiên sẽ mời các vị ở các sứ quán khối EU đến xem”; những buổi sau sẽ được “chiếu bí mật” cho khách mời gồm “những người quan tâm, nhân sĩ trí thức, nghệ sĩ”.

Khi tuyên truyền về phim, Green Trees tập trung vào 3 thông điệp.

Thứ nhất, họ ca ngợi và quảng bá tên tuổi của nhóm Green Trees. Chẳng hạn, họ gọi “Đừng sợ” là “bộ phim đầu tiên về xã hội dân sự Việt Nam”, và cho biết Green Trees ” cũng là tác giả của bản báo cáo “Tổng quan thảm họa môi trường biển Việt Nam” 2016″.

Thứ hai, họ ca ngợi những tổ chức, cá nhân chống đối nêu trong phim như “những người khát khao dân chủ đã chính thức vượt qua nỗi sợ, đứng lên thực thi cái quyền của mình”, “vì công lý, vì sự thật”. Ngoài ra, họ cũng nói rằng bộ phim được làm để “tri ân” 3 cá nhân chống đối đang thi hành án tù hoặc bị truy nã – là Hoàng Đức Bình, Nguyễn Văn Hóa và Bạch Hồng Quyền – vì những người này đã “đồng hành” với đoàn làm phim trong vụ Formosa.

Thứ ba, họ giải thích vì sao phong trào của họ không thành công. Chẳng hạn, khi trả lời RFA, thành viên nam giấu tên than phiền rằng phong trào biểu tình để “bảo vệ môi trường” ở Việt Nam còn kém phát triển, có quá ít người tham gia, do “ý thức về môi trường của người dân chưa đủ mạnh”, “nội bộ các nhóm có sự thay đổi”, “bị chính quyền ngăn cản”. Thành viên này cũng dẫn lời “một số tổ chức quốc tế về môi trường” mà anh ta đã trao đổi, rằng “phải có những cuộc biểu tình hàng triệu người” thì mới thay đổi được chính sách, và mới thể hiện được sự thay đổi ý thức của người dân.

Ngày 27/03, công an bắt tạm giữ một thành viên của Green Trees là Cao Vĩnh Thịnh, để phục vụ việc điều tra nhóm này. Nhân đó, Green Trees trộn lẫn việc tuyên truyền về Cao Vĩnh Thịnh với việc tuyên truyền về phim “Đừng sợ”.

Công bằng mà nói, thì Green Trees và những người bạn cũng có đóng góp nhất định trong việc đưa tin về nhà máy thép gây ô nhiễm môi trường của tập đoàn Formosa. Tuy nhiên, nên nhớ rằng vụ việc này do báo chí chính thống phát hiện, giới “dân chửi” chỉ thừa cơ bu vào khai thác.

Quan trọng hơn, khi Green Trees mô tả mình như một tổ chức “bảo vệ môi trường”, họ đã nói dối. Có 3 bằng chứng cho thấy tổ chức Green Trees, cùng phong trào biểu tình “cá chết” mà họ góp mặt, chỉ lợi dụng vấn đề môi trường để xây dựng phong trào biểu tình, bạo loạn, nhằm lật đổ Nhà nước Việt Nam.

Thứ nhất, về mặt động cơ, trưởng nhóm Green Trees là Phạm Đoan Trang không hề giấu diếm ý định lật đổ Nhà nước của mình. Và qua việc Trang dùng cụm từ “cách mạng cá” để gọi phong trào biểu tình chống Formosa, có thể thấy “bảo vệ môi trường” chỉ là cái cớ để biểu tình, mục đích sau cùng của biểu tình là lật đổ chế độ.

 

Thứ hai, về mặt nhân sự, thành viên của Green Trees không xuất phát từ các phong trào bảo vệ môi trường, hoặc các ngành học liên quan đến môi trường. Thay vào đó, họ vốn là thành viên của các nhóm biểu tình chuyên nghiệp, tận dụng mọi chủ đề có thể để biểu tình, chửi chế độ từ năm này sang năm khác. Tương tự, phong trào biểu tình “chống Formosa” ở miền Trung chỉ quy tụ các nhóm giáo dân bất mãn, và chỉ giơ cờ Công giáo; người lạ nằm ngoài giáo xứ có thể bị đánh nếu xuất hiện trong đoàn. Người bắc loa hô hào biểu tình, nếu không phải linh mục ở các xứ bất mãn, thì cũng là những đảng viên Việt Tân như Hoàng Đức Bình, Trần Thị Xuân, Nguyễn Trung Trực. Như vậy, mẫu số chung của đoàn biểu tình không phải là ý thức bảo vệ môi trường, mà là quan điểm chống chế độ.

Thứ ba, về mặt hành vi, các đoàn biểu tình đã chặn Quốc lộ 1A, dùng gậy gỗ tấn công dân thường đi qua chốt chặn, và đập phá các trụ sở của Nhà nước. Họ cũng chặn cầu, chiếm bến phà, biến các khu Công giáo bất mãn ở một số địa phương thành những “khu tự trị” nội bất xuất, ngoại bất nhập. Đây là những hành động vi phạm pháp luật, chống Nhà nước, chứ không phải là hành động bảo vệ môi trường, hay hành động “vì công lý”.

Nếu Green Trees có đủ can đảm như đã khoe trong phim “Đừng sợ”, hãy thôi dùng vỏ bọc “bảo vệ môi trường” để che giấu mục đích thật.

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author