Đất Quốc phòng

Đất Quốc phòng

Lâu nay tôi ít viết về những vấn đề mà mình thiếu thông tin. Câu chuyện nóng đang xảy ra ở xã Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội về chuyện tranh chấp đất quốc phòng cũng vậy, tôi chưa có một dòng nào trên Fb này. Tôi chỉ vào các trang mạng để đọc thông tin, nhiều khi rất trái ngược nhau, về vụ việc nghiêm trọng xảy ra từ mấy ngày trước, đến nay vẫn chưa giải quyết được.
Song, từ chuyện xảy ra ở Đồng Tâm tôi nhớ lại câu chuyện dài tập về “đất quốc phòng” (thực chất là đất quốc phòng, an ninh – ở đây xin viết tắt là đất quốc phòng) tôi từng biết cách đây hơn 20 năm, hôm nay viết lại ít dòng trên Fb này.
Sau ngày 30-4-1975 kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và sau cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam chống bọn diệt chủng Pôn-pốt, chiến tranh biên giới phía Bắc chống bọn bành trướng Trung Quốc kết thúc, tư duy và chiến lược quốc phòng của ta có nhiều thay đổi. Tôi không phải là nhà nghiên cứu về nghệ thuật quân sự nên cũng không thể viết rõ về vấn đề này nhưng có thể nói nhiều khái niệm về phòng thủ đất nước đã khác trước, trong đó có khái niệm về đất quốc phòng gắn với các công trình phòng thủ đất nước cũng không giống như trước. Trong chiến tranh có thể nói khái niệm về đất quốc phòng khá rộng lớn, ở đâu nhân dân cũng có thể hiến nhà, đất của mình cho bộ đội đánh giặc, biến đất đai của mình thành trận địa, thành đất quốc phòng. Tôi đã có nhiều năm làm phóng viên ở mặt trận, hiểu sâu sắc câu nói của nhân dân Quảng Bình, Vĩnh Linh “xe chưa qua nhà không tiếc”, “một tấc không đi, một ly không rời” hoặc “bám đất, bám làng chiến đấu” của người dân “Quảng Nam trung dũng kiên cường, đi đầu diệt Mỹ” theo ý nghĩa tích cực đó. Đất ở đâu trong chiến tranh cũng có thể là đất quốc phòng như đã nói ở trên, nhưng trong hòa bình thì lại khác. Không thể đem khái niệm đất quốc phòng trong chiến tranh để áp dụng một cách máy móc trong hòa bình.
Năm 1994, khi đang là Thủ tướng, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã có chủ trương cho kiểm tra và thống kê toàn bộ đất quốc phòng trong cả nước, định chuyển một số đất quốc phòng nay không còn phù hợp với mục đích sử dụng trong chiến tranh sang sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế trong hòa bình. Công việc này tiến hành trong một năm, kết quả kiểm tra và thống kê đã có song không giải quyết được vấn đề như Thủ tướng mong muốn. Chỉ lấy một chuyện nhỏ xảy ra ngay tại Hà Nội mà cũng không xử lý được. Đó là chuyện về ụ pháo phòng không tại hồ Trúc Bạch, Hà Nội. Trong chiến tranh chống Mỹ, một đơn vị pháo phòng không Hà Nội đã bố trí trận địa ngay trên hồ Trúc Bạch để bảo vệ bầu trời Hà Nội. Kết thúc chiến tranh, đơn vị pháo phòng không này đã không còn, các cán bộ, chiến sĩ đã chuyển sang các đơn vị khác, song trận địa cũ của đơn vị này vẫn tồn tại và bây giờ là đất quốc phòng. Hà Nội muốn thu hồi mảnh đất giữa hồ này nhưng không thu hồi được chỉ vì đây là đất quốc phòng. Và bây giờ chỗ trận địa pháo cũ ấy đã trở thành một nơi kinh doanh ăn uống và làm dịch vụ tổ chức sự kiện, cưới xin…do một đơn vị làm kinh tế của quân đội quản lý. Có thể lấy thêm nhiều ví dụ tương tự như vậy ở các tỉnh thành khác.
Cũng trong thời gian này, khi Thủ tướng Võ Văn Kiệt đưa ra ý kiến về sử dụng một số diện tích đất quốc phòng ở một số địa phương để phát triển kinh tế nhưng đã không nhận được các ý kiến đồng thuận, như xây dựng và phát triển kinh tế ở khu vực bán đảo Cam Ranh hoặc làm cầu nổi qua sông Sài Gòn ở gần quân cảng Ba Son v.v…Có một việc đụng đến đất quốc phòng mà thời Thủ tướng Võ Văn Kiệt đương chức đã làm được ấy là mở con đường thông từ đường Điện Biên Phủ sang đường Phan Đình Phùng đi qua khu vực đất quốc phòng do Bộ quốc phòng quản lý. Khu vực này dân Hà Nội ai cũng biết, là khu vực “trong thành” để phân biệt với các khu vực khác ở Hà Nội. Chủ trương mở con đường này lúc đầu cũng không phải đã được nhiều người, nhiều đơn vị, nhiều bộ ngành đồng thuận, song qua nhiều ý kiến rất thuyết phục và nhất là qua thực tiễn sinh hoạt đô thị và giao thông ở Hà Nội đòi hỏi, con đường Nguyễn Tri Phương đã được mở. xuyên qua khu đất quốc phòng trong thành Hà Nội, trở thành “con đường dân sinh” thuận tiện, tấp nập xe cộ như bây giờ.
Sauk hi Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã nghỉ, khi tư duy của một số vị lãnh đạo cấp cao có thay đổi thì mới có việc xây dựng Cảng hàng không dân dụng quốc tế ở bán đảo Cam Ranh và bắc cầu nổi trên sông Sài Gòn gần khu vực cảng Ba Son và bây giờ đang có dự án xây dựng khu nhà ở cao cấp ngay tại khu đất của quân cảng Ba Son do doanh nghiệp tư nhân Vincom thực hiện. Đấy là chưa kể còn một số công trình kinh tế và dân sinh khác mà trước đây không được làm vì là “đất quốc phòng” hoặc “làm ảnh hưởng đến việc phòng thủ đất nước” đã hoặc đang triển khia ở nhiều tỉnh thành khác. Vì thế “kết hợp kinh tế với quốc phòng” là một câu chuyện dài, một bài toán không hề dễ có lời giải đáp thỏa đáng.
Trở lại vấn đề đất quốc phòng, tôi muốn ghi lại đây một số quy định của Chính phủ tại Nghị định số 09/CP ngày 12-2-1996 do Thủ tướng Võ Văn Kiệt ký, như sau:
1- Đất quốc phòng, an ninh là đất chuyên dùng được Nhà nước giao cho đơn vị vũ trang nhân dân sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh qui định tại Khoản 1 Điều 65 của Luật Đất đai.
2- Đất sử dụng vào việc xây dựng các công trình quốc phòng, an ninh khác qui định tại điểm i khoản 1 Điều 65 của Luật Đất đai gồm: đất sử dụng làm nhà công vụ; đất sử dụng làm trại giam giữ; đất thuộc các khu vực khác mà Chính phủ giao cho Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ quản lý, bảo vệ theo từng khu vực riêng.
Tôi nghĩ không một người dân nào trên đất nước ta lại không chấp hành quy định trên đây của Chính phủ về đất quốc phòng.
Song Nghị định của Chính phủ cũng có một quy định khác, Đó là:
“ Đất sử dụng của các doanh nghiệp quốc phòng, an ninh, đất sử dụng làm kinh tế nhằm mục đích kinh doanh và đất sử dụng làm nhà ở gia đình quân nhân không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này”.
Trong những năm qua những vụ việc khiếu kiện về đất đai, trong đó có những vụ việc liên quan đến việc tranh chấp đất quốc phòng có lẽ chủ yếu liên quan đến điều quy định này. Người dân chắc chắn sẽ không đồng tình nếu nhà nước thu hồi đất của họ với giá đền bù rất thấp theo khung giá đền bù của nhà nước rồi giao cho một đơn vị nào đó của quân đội sử dụng mảnh đất này, nay đã là đất quốc phòng, để xây nhà hàng, khách sạn kinh doanh hoặc biến thành khu nhà ở bán đi bán lại với giá cao gắp hàng trăm, thậm chí gấp hàng ngàn lần giá họ được đền bù. Vì thế muốn giải quyết được tranh chấp đất quốc phòng trong phạm vị Nghị định Chính phủ đã quy định này thì phải chấm dứt tình trạng trên, còn không thì vô phương cứu chữa!
Tôi cũng là một người ít nhiều dị ứng về việc các đơn vị kinh tế của quân đội xây dựng sân gôn ở Gia Lâm và khu vực sân bay Tân Sơn Nhất hiện nay. Sao không chuyển những khu đất này vào mục địch sử dụng khác hoặc vào việc mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất đã quá tải hiện nay mà cứ phải làm sân gôn chỉ để phục vụ một số người giầu có có khả năng chơi gôn chứ đâu có phải phục vụ các cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang nhân dân hoặc phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh nào khác!
Còn có thể viết thêm vài chuyện xung quanh câu chuyện về đất quốc phòng này nhưng xin tạm ngừng tại đây. Tôi chỉ muốn nói rằng không chỉ có chuyện tranh chấp của người dân với đất quốc phòng an ninh mà còn nhiều chuyện tranh chấp đất đai khác liên quan đến nhiều đối tượng khác nhau không dễ gì một sớm một chiều giải quyết được. Song mong rằng từ chuyện đang xảy ra tại Đồng Tâm các cấp chính quyền trong cả nước sẽ rút ra được bài học thấm thía để giải quyết các vấn đề tranh chấp đất đai hiện nay và Đảng, Nhà nước sớm có quyết sách đúng đắn để giải quyết dứt điểm tình trạng này.

Dương Đức Quảng

Gửi một nhận xét của bạn về bài viết:

comments

About Author